4 vragen en antwoorden

Deze mannen besluiten over Syrië: 'Eindstrijd wordt bloedbad'

07 september 2018 15:40 Aangepast: 08 september 2018 09:45
Van links naar rechts: de Russische president Poetin, de Iraanse president Rouhani en de Turkse president Erdogan. Beeld © AFP

De Russische president Vladimir Poetin, de Iraanse president Hassan Rouhani en de Turkse president Recep Tayyip Erdogan spreken elkaar vandaag in Teheran. De top moet het verloop van de oorlog in Syrië bepalen, en is vooral belangrijk voor het lot van Idlib, de laatste provincie die nog in handen van de rebellen is. Vier vragen aan Midden-Oostencorrespondent Olaf Koens over deze top.

Dag Olaf. Waarom in Teheran, en bijvoorbeeld niet in Genève?

Het Westen heeft steeds minder greep op de oorlog in Syrië. Er zijn bij de Verenigde Naties in Genève nog altijd onderhandelingen, bijvoorbeeld over een nieuwe grondwet voor Syrië, maar de besluitvorming ligt echt ergens anders. Onder druk van Rusland zijn er de afgelopen jaren vredesonderhandelingen gevoerd in Kazachstan. Samen met Rusland is Iran de grote speler in het conflict. Iraanse troepen en milities vechten al jaren mee aan de kant van het regeringsleger van de Syrische president Assad. De presidenten van Rusland, Iran en Turkije overlegden al twee keer eerder in amper een jaar tijd, volgens het Kremlin is er zeventien keer over de telefoon tussen Poetin, Rouhani en Erdogan gesproken. Het Westen heeft niet zo veel meer in de melk te brokkelen. 

Hoe belangrijk is deze top, wat staat er op het spel? 

Deze keer draait alles om Idlib. Dat is een stad en een provincie in het noorden van Syrië waar rebellen en jihadisten de macht in handen hebben. Wanneer je op de kaart kijkt zie je dat dit eigenlijk het enige gebied is dat president Assad nog moet heroveren voor hij heel Syrië weer onder controle heeft. De Syrische Koerden hebben ook een flink deel van het land onder controle, maar de Syrische Koerden en de regering van Assad werken vaak samen. Er is een ongeschreven niet-aanvalsverdrag tussen beide.

En daarmee is Idlib het laatste bolwerk van verzet. Er wonen veel vluchtelingen uit andere delen van Syrië, en er zijn veel rebellen en jihadisten in Idlib. Die kregen bij eerdere gevechten op andere plekken vaak een vrijgeleide. Hele steden zijn geëvacueerd, gebieden uitgeruild, en met bussen zijn vele duizenden tegenstanders van president Assad naar Idlib gebracht. Wanneer Assad Idlib in handen krijgt, heeft hij de oorlog gewonnen. 

Wat wil men bereiken?

Rusland wil een einde aan de oorlog, en een klinkklare overwinning voor president Assad. Het heeft enorme oorlogsvloot naar de Syrische kust gestuurd en wil met Idlib net zo meedogenloos afrekenen als eerder met het verzet in Aleppo of Ghouta. Dat betekent een herhaling van het geweld dat we de afgelopen jaren eerder zagen. Bombardementen op de burgerbevolking, op ziekenhuizen, hulpverleners. Turkije wil proberen dat te voorkomen. Daar heeft het belang bij. Wanneer de naar schatting drie miljoen inwoners van Idlib op de vlucht slaan, staan ze in Turkije voor de poort. Iran heeft het minste belang in dit conflict. Het land staat internationaal onder druk, en wil niet veel meer dan voet aan de grond houden in Syrië. 

Wat is de verwachting?

De vrees is dat een bloedbad niet te voorkomen is. Hoewel een politieke of een vreedzame oplossing voor alle partijen de beste oplossing zou zijn, lijkt dat ver weg. De regering in Syrië is al bezig met bombardementen, alle stellingen staan klaar voor een laatste offensief. Poetin, Rouhani, Erdogan zijn de politieke leiders van landen die weinig tot niets geven om internationaal recht of humanitaire overwegingen. 

Wanneer het tot een eindstrijd komt, zal dat een bloedige zijn. Het regime van president Assad en de Russen zullen kosten noch moeite besparen Idlib met de grond gelijk te maken, de rebellen en geharde jihadisten zullen vechten tot de dood er op volgt. Wat er precies gaat gebeuren, is niet te voorspellen, behalve dan dat de onschuldige burgers in het gebied de hoogste prijs zullen betalen. 

 

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore