Buitenland

Trump dreigt met vertrek uit WTO: 'Slechtste handelsdeal ooit'

31 augustus 2018 09:20 Aangepast: 21 november 2018 20:36
President Trump tijdens een campagnebijeenkomst in Evansville, Indiana. Beeld © Getty Images

President Trump dreigt het lidmaatschap van de Verenigde Staten bij handelsorganisatie WTO op te zeggen. Dat zou betekenen dat landen die een handelsconflict hebben met de VS, niet meer naar de onafhankelijke scheidsrechter kunnen stappen.

Volgens Trump is het akkoord waarmee de WTO 1 januari 1995 is opgericht de slechtste handelsdeal ooit die de Verenigde Staten hebben gesloten. "Als zij niet beter hun best doen, zal ik ons terugtrekken uit de WTO", zei Trump in een interview met Bloomberg.

Volgens Trump wordt de VS 'heel slecht' behandeld door de WTO en moet de organisatie die in Genève gevestigd is veranderen. Er is nog geen officieel verzoek ingediend, laat een woordvoerder van de WTO weten. Amerikaanse ambtenaren 'maken al enige tijd hun sterke wensen kenbaar de WTO te hervormen', voegt hij nog toe.

Klagen over WTO

Trumps handelsgezant Robert Lighthizer noemt vooral het toelaten van China in 2001 een grote fout, omdat dit land een door de overheid gestuurde economie heeft.

 

Miniatuurvoorbeeld

Het lidmaatschap van China in 2001 heeft de wereldhandel juist een enorme impuls gegeven, vertelt RTL Z-beurscommentator Durk Veenstra. "Die groei van de wereldhandel heeft in feite iedereen beter gemaakt."

Dat het handelstekort met China fors is gegroeid in dezelfde periode, is volgens Trump bewijs dat China meer profiteert.

 

Miniatuurvoorbeeld

Maar volgens Veenstra is het vooral een kwestie geweest van vrije keuze van Amerikaanse bedrijven: "Ze hoeven geen Chinese producten te kopen, maar ze willen dat graag omdat het goedkoper is." 

Inbreuk op souvereiniteit

Daarnaast klagen de Amerikanen dat het systeem om conflicten te beslechten een inbreuk is op de soevereiniteit van de VS. Trump klaagt dat de VS nauwelijks zaken wint bij de WTO. Maar volgens Simon Lester, een analyst van het Cato Instituut, wint de VS meer zaken dan gemiddeld bij de WTO.

De WTO houdt niet bij hoeveel van hun zaken landen winnen of verliezen, laat een woordvoerder weten. De VS bracht zelf sinds de start in 1995 123 zaken aan en werd 151 keer aangeklaagd. In de meeste zaken lukt het landen die klagen, om hun klacht (deels) gegrond te laten verklaren, laat een woordvoerder weten. 

Hoeksteen van wereldhandel

Als de Verenigde Staten zich terugtrekken uit de WTO is dat in potentie een stap met grotere gevolgen dan de handelsoorlog die Trump met China voert, schrijft Bloomberg.

De WTO fungeert als scheidsrechter tussen landen die een handelsconflict hebben, bijvoorbeeld over importheffingen. Met een panel van onafhankelijke arbiters wordt gekeken wie gelijk heeft, waarna er een uitspraak komt die bindend is.  Als de VS niet meer meedoen, moeten landen dus zonder onafhankelijke derde partij hun conflicten met de VS oplossen.

De Europese Unie stapte eerder dit jaar bijvoorbeeld naar de WTO vanwege de importheffingen die Trump invoerde op staal en aluminium. Ook China en Rusland hebben klachten ingediend bij de WTO over Trumps staalheffingen. 

Verkiezingsretoriek

Beleggers reageerden gisteren meteen, de koersen op Amerikaanse beurzen gingen omlaag. "De campagne is in volle gang, laten we ons maar even vasthouden allemaal, want het kan wel eens wild worden de komende tijd", zegt Veenstra. Trumps dreigement past volgens hem in de campagne om de verkiezingen in november te winnen: "Het is alle hens aan dek, anders is hij zijn macht kwijt."

Lees ook: 'Het kan nog wel eens wild worden op beurzen'

Het is niet voor het eerst dat Trump dreigt uit de WTO te stappen en Olaf van den Heuvel, analist van Aegon Asset Management herkent een patroon. "Je zag hetzelfde bij NAFTA: eerst gooit hij een bommetje, dan wordt er vriendelijk wat teruggetrokken en dan uiteindelijk gaan is er toch een nieuw akkoord. Het is een beetje een spel."

Zes maanden

Als Trump zich écht terug wil trekken uit de WTO, dan kan dat. Daarvoor moet een schriftelijke melding gedaan worden bij directeur-generaal Roberto Azevêdo. Zes maanden na ontvangst van de melding, is de terugtreding een feit. Er is nog nooit een land uit de WTO gegaan, aldus de woordvoerder.

Handelsconflict? Zo vechten landen dat uit bij de WTO:

Een arbitragepanel wordt ingesteld als extra overleg tussen de twee ruziënde partijen na uiterlijk 60 dagen niets oplevert. Het klagende land (de EU in dit geval) kan dan om zo'n panel vragen. De VS kan zo'n panel één keer blokkeren, maar als de EU het voor een tweede keer vraagt, komt het er toch.

Het panel gaat vervolgens aan de slag door het horen van beide partijen, die zich ook nog mogen verweren en getuigen mogen horen. Daarna volgt een eerste versie van het rapport en ook een tussenversie waar de twee partijen commentaar op mogen geven. 

Unanimiteit nodig

Het eindrapport gaat naar alle 164 leden van de WTO. De overkoepelende Dispute Settlement Body neemt het advies over en dan wordt het advies van het panel overgenomen als regel. Alleen als alle landen het niet met het advies eens zijn, gaat het van tafel.

Landen kunnen nog wel in beroep tegen de uitspraak. Daar wordt alleen gekeken of het advies wel volgens de regels is gegeven, er kan geen nieuw bewijs worden ingebracht. De conclusie van het panel kan aangepast, bekrachtigd of afgewezen worden. 

De Dispute Settlement Body kan het advies overnemen of weigeren, maar weigering kan alleen als alle leden het niet eens zijn met het oordeel. Dat is onwaarschijnlijk, aangezien de klager óók lid is. 

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`