Buitenland

Gemoedelijk stadje verandert in hel op aarde: 'We geven niet op'

21 juni 2018 20:00 Aangepast: 23 juni 2018 10:12
Het jongste slachtoffertje in Nicaragua wordt begraven. Beeld © AFP

Twee maanden geleden was er nog niets aan de hand in het Nicaraguaanse Masaya, ook wel 'de stad van de bloemen' genoemd. Toeristen liepen over het marktje en de sfeer was gemoedelijk. Nu vloeit het bloed er over de straten. "Er wordt bijna elke dag met scherp geschoten", zegt een Nederlander die in de stad woont.

Op onderstaande beelden die dinsdag massaal op sociale media zijn gedeeld, is een lichaam te zien waarnaast een gillende vrouw staat. Ze schreeuwt om hulp om het lichaam van haar man weg te slepen. Op de achtergrond de agenten die hem vermoedelijk vlak ervoor hebben gedood.

Het is een beeld dat de dagelijkse praktijk in Nicaragua weerspiegelt. Het is een chaos in het Midden-Amerikaanse land, waar ruim zes miljoen mensen wonen. Het volk is in opstand gekomen tegen president Daniel Ortega en zijn vrouw (en tevens vice-president) Rosario Murillo. Het presidentsechtpaar weet van geen wijken. 

De machthebbers noemen de betogers tot afschuw van de bevolking 'minusculos', een kleine minderheid van 'vandalen' die volgens hen 'geen vrede willen'. "Als ze doorgaan, kunnen wij niet anders dan ingrijpen", zei Ortega tijdens een nationale dialoog die was bedoeld om een einde te maken aan de strijd. Die mislukte overigens faliekant.

ZIE OOK: Nicaragua, van niets aan de hand tot dood en verderf

Elke dag vallen er doden in het land, in totaal al meer dan 200. Het aantal gewonden is een veelvoud daarvan. Het gaat vooral om jongeren - sommigen minderjarig - die zijn neergeschoten door de politie, ordetroepen of fanatieke aanhangers van Ortega.

Het absolute dieptepunt kwam afgelopen weekend toen een hele familie, onder wie twee kleine kinderen, levend verbrandde nadat hun huis in brand was gestoken en de deuren waren gebarricadeerd door de politie omdat ze geen sluipschutter op hun dak wilden toelaten.

Familie treurt om 15-jarige (let op: schokkend beeld):

Junior Gaitán werd op 2 juni van dichtbij in zijn borst geschoten in Masaya terwijl hij op zijn knieën smeekte hem niet te doden.  (let op: beeld kan als schokkend worden ervaren)

De treurige dieptepunten stapelen zich op. Nicaraguanen delen de beelden van lichamen die door kogels zijn doorzeefd massaal op sociale media, vergezeld door de hashtag #sosnicaragua. Om de wereld te laten zien wat hen overkomt. Elke ochtend weer wordt een trieste balans opgemaakt. Waar zijn nu weer doden gevallen? En hoeveel?

Explosie van geweld

Ook in Masaya, de derde stad van het land, vloeit het bloed. In dit (tot voor kort) toeristische stadje dat niet ver van de hoofdstad ligt, waren de mensen altijd op de hand van de partij van Ortega. In de wijk Monimbó begon hij met zijn Sandinistenleger in de jaren 70 een revolutie tegen de toenmalige dictator Somoza.

Dat juist in Monimbó nu barricades zijn opgeworpen om Ortega's mensen buiten te houden, kan de leider niet verkroppen. Het gevolg: een explosie van geweld met tientallen doden en honderden gewonden. De stad verzet zich hevig en heeft zichzelf autonoom verklaard.

"Ortega wil Masaya verwoesten", zegt de 34-jarige advocaat Manuel (*). RTL Nieuws spreekt hem telefonisch.  "Hij wil ze straffen omdat ze zich niet overgeven. Dat zullen ze ook niet doen, want de mensen hier zijn dapper." 

Miniatuurvoorbeeld

Een van de opgeworpen barricades in Masaya (foto: Marvin Recinos, AFP)

"Tot twee maanden geleden was het ondenkbaar dat dit zou gebeuren", zegt Manuel, "het extreme en barbaarse geweld niet, maar ook niet dat de positie van Ortega onhoudbaar zou worden. Niet omdat een politieke partij tegen hem in het geweer komt, maar omdat het volk het heeft gehad met zijn zelfverrijking en machtsmisbruik."

Baken van rust

Masaya was tot voor kort een baken van rust volgens Antonio (*), een inwoner van de stad die RTL Nieuws ook telefonisch sprak. Hij gaat voorop in de strijd. "De mensen hier zijn zelfvoorzienend en zijn er niet vies van de handen uit hun mouwen steken. Masaya staat bekend om ambachtelijk handwerk. Het is altijd een opgewekte stad geweest, vol blijdschap."

Dat beaamt een Nederlander die al jaren in de stad woont. Hij wil wel praten maar wil niet zijn naam in dit artikel omdat hij vreest voor de gevolgen. "Het was een gemoedelijke stad waar iedereen elkaar kent en met zijn schommelstoel op de stoep zat. De repressie van de regering was wel merkbaar, maar sudderde ook een soort van voort, alsof iedereen er een beetje verdoofd van was."

Muziek in de straten van Masaya in betere tijden (2012).

Maar blijkbaar was de onvrede groot genoeg om het vreselijk te laten escaleren. Op 18 april loopt een protest van ouderen tegen het uitkleden van socale zekerheden uit de hand. Als studenten zich een dag later bij het protest voegen, grijpen ordetroepen keihard in. 

Manuel was daarbij. "Ik raakte gewond aan mijn hoofd." Angst kent hij niet. Hij zag dat vrienden werden doodgeschoten. Tientallen studenten werden vastgezet. Manuel weet dat hij op een zwarte lijst van het regime staat. Hij helpt de betogers en zet alles wat hij ziet op internet. Zijn berichten worden veel gelezen en gedeeld. "Ortega brengt alleen maar onwaarheden de wereld in. De waarheid moet worden verteld." 

Miniatuurvoorbeeld

Veel mensen in Nicaragua sloten zich bij de protesten aan. (Foto Diana Ulloa, AFP)

Manuel, die korte tijd in Nederland woonde, praat over de gruwelen die hij tegenkomt. Dat er scherpschutters op de daken zitten en willekeurig mensen doden. "Kun je je voorstellen dat er iemand op de Westertoren in Amsterdam zomaar burgers neerschiet?"

AK47 voor ons raam

"Er wordt al twee maanden bijna elke dag met scherp geschoten in onze straat", zegt de Nederlander die we spraken. "Ik zag agenten hun AK47 leegschieten voor ons raam. We hebben de pech dat we tussen een aantal overheidsgebouwen wonen, waar de strijd zich concentreerde. Nu ben ik wel wat gewend, maar dit was toch wel beangstigend."

Lucia Pineda Ubau, een van de bekendste journalisten in het land, doet in zeer moeilijke omstandigheden verslag van de situatie voor tv-station 100%noticias. Ook in Masaya. "De regering zit de media die kritisch zijn dwars", vertelt ze aan RTL Nieuws. De zender werd van de kabel gehaald, maar bleef uitzenden via Facebook, waar ze meer kijkers  kreeg dan eerder op televisie. Van andere journalisten werd de apparatuur afgepakt of kapotgemaakt.

Pineda Ubau was ook in Masaya waar ze tussen de betogers verslag deed:

"Masaya was de eerste stad in Nicaragua waar de bevolking alles barricadeerde om te voorkomen dat de troepen van Ortega huizen konden verwoesten en mensen konden doden. Het was vreedzaam verzet", zegt Pineda Ubau.

Dinsdag drong de oproerpolitie de stad binnen om de barricades te verwijderen. Het was volgens Antonio de ergste dag ooit in Masaya. "Honderden agenten, paramilitairen en aanhangers van Ortega bestormden de stad. Ze schoten met scherp op de inwoners. Antonio spreekt van meerdere doden onder de burgers van de stad. "Zij hadden geweren bij zich, wij moesten het met vuurwerk en stenen doen." Journaliste Pineda: "Het is zelfverdediging. De mensen hebben niks, een enkeling heeft een zelfgemaakt wapen."

Vader van twee kinderen

Antonio omschrijft het als 'een scène uit een oorlogsfilm'. "Ik zag hoe ze willekeurige mensen neerschoten. Ouders beschermden hun kinderen met hun lichamen en probeerden zich te verschuilen." Maar Manuel vindt dat je van een oorlog niet kunt spreken. "Want wij hebben geen wapens."

Op onderstaande foto is een lichaam te zien op straat in Masaya. In de hand van de overleden man een katapult. "Dat was Marcelo, een vriend van me" , zegt Manuel. "Hij was een vader van twee kinderen. Zijn vrouw vertelde me dat hij wist dat de politie wapens had. Toch ging hij met zijn katapult naar buiten. Hij werd doodgeschoten. Zijn vrouw is radeloos. Ik heb haar gezegd dat ze haar huis niet uit moet gaan."   

Miniatuurvoorbeeld

Marcelo werd afgelopen dinsdag doodgeschoten in Masaya. (foto END)

Het laat volgens Antonio zien hoe meedogenloos het neerslaan van de opstand is. Maar de bevolking is niet van plan zich erbij neer te leggen, vertelt hij. "We gaan door tot de dictator en zijn vrouw weg zijn."

Toekomst

De Nederlander die wij spraken, is met zijn Nicaraguaanse vrouw en kinderen vertrokken uit Masaya. "Toen er traangasbommen in onze achtertuin belandden, was de maat vol." Hij vreest voor de toekomst van de stad die hem zo lief is.

"Er wordt voortdurend gespeculeerd over wat Ortega gaat doen, maar er is geen peil op te trekken. Eén ding is zeker: hij kan dit land met geen mogelijkheid meer regeren. Ik hoop elke ochtend als ik wakker word dat hij in het holst van de nacht met zijn hele familie op een vliegtuig is gestapt. De Nicaraguanen zullen daarna hun handen afstoffen en het land weer opbouwen. Naast al het negatieve is het mooi om de kracht en de eenheid van het volk te zien." 

Miniatuurvoorbeeld

Vrouw treurt om dood van familielid. (foto: Marvin Recinos, AFP)

Antonio durft geen voorspellingen te doen over wat de toekomst brengt voor zijn land. "Maar wat ik wel weet, is dat we in Masaya zullen doorstrijden tegen de regering. We geven niet op." 

Manuel vindt dat de internationale gemeenschap moet ingrijpen. "Wat hier gebeurt, tart alle mensenrechten", zegt hij. Maar Antonio verwacht dat ze het allemaal zelf zullen moeten doen. "Uiteindelijk moeten de Nicaraguanen dit onderling oplossen. Van mij hoeven andere landen niet in te grijpen, maar ik wil wel graag dat hun inwoners weten wat hier gebeurt. Dat het land waarin zij wonen misschien geld geeft aan een regering die hun eigen mensen vermoordt."

* De echte namen zijn voor de veiligheid van de geïnterviewden gefingeerd, maar bekend bij de redactie.

Meer op rtlnieuws.nl:

`