Buitenland

Trump dreigt met aanval op Syrië, dit zijn de opties

10 april 2018 18:55 Aangepast: 02 mei 2018 13:10
Bij de gifgasaanval op Douma kwamen tientallen Syriërs om het leven. Beeld © AFP

Volgens de Amerikaanse president Donald Trump mag de gifgasaanval van dit weekend op het Syrische rebellenbolwerk Douma niet onbeantwoord blijven. "We kunnen deze gruweldaden niet toestaan." Trump zegt snel een beslissing te zullen nemen na overleg met zijn militaire adviseurs. Wat zijn de opties? Twee Syrië-experts leggen het voor je uit.

Kiest Amerika voor militair ingrijpen?

Arabist Leo Kwarten verwacht van wel, maar met een toevoeging. "Het zal niets veranderen, dit is vooral een PR-actie." Peter Wijninga, militair expert bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies, houdt nog een kleine slag om de arm. "Trump is onvoorspelbaar, maar hij kan niet anders. De vraag is: wordt het een speldenprik of een vuistslag."

Welke mogelijkheden heeft de VS?

Amerika heeft maar een beperkt aantal opties, zegt Kwarten. Het meest voor de hand liggende scenario is het bestoken van Syrische legerdoelen met kruisraketten vanaf zee, vergelijkbaar met wat vorig jaar gebeurde. Toen vuurde de Amerikaanse marine 59 Tomahawk-raketten af op de Syrische luchtmachtbasis Sharyat, niet ver van de stad Homs. Ook toen was dat na een gifgasaanval. Door legerdoelen te kiezen worden burgerslachtoffers vermeden.

Mogelijk hanteren de Amerikanen dit keer hetzelfde scenario. Daarmee trekken de Amerikanen misschien samen op met Frankrijk, die ook felle kritiek uitte op de aanval.

ZIE OOK: 'Zeventig doden door gifgasaanval in Syrische Douma'

Kwarten: "Eventueel wordt een tweede luchtmachtbasis geraakt, of een plek waar Assads troepen zich hebben verzameld." Veel andere opties zijn er niet. De Amerikanen hebben in Syrië weinig te zeggen.

Wijninga: "Je wilt de slagkracht van Assad raken. Bommenwerpers kunnen meer schade aanrichten dan kruisraketten. Maar bommenwerpers moeten het luchtruim van Syrië in, daar zijn echter de Russen, Assads belangrijkste bondgenoot, heer en meester. Dus dat gebeurt niet."

Miniatuurvoorbeeld

Welk effect heeft een aanval met kruisraketten dan?

Daar zijn beide experts kort over: het effect is beperkt. De militaire infrastructuur wordt door een kapotgeschoten wapendepot, een aantal vliegtuigen of een  hangar niet wezenlijk aangetast. Er gaat vooral een signaal vanuit. Je laat aan de wereld en aan Assad zien dat je een aanval met gifgas niet toestaat. Kwarten: "Dit is een pr-actie. Op de grond gaat dit geen verschil maken."

Volgens Wijninga speelt Trumps persoonlijkheid ook een rol: "Hij wil laten zien dat hij een sterke leider is die doet wat Obama heeft nagelaten. Als je daadwerkelijk wil dat Assad terughoudender wordt, dan moet je de duimschroeven verder aandraaien."

Wie zit er eigenlijk achter de gifgasaanval?

Syrië en bondgenoot Rusland zeggen niet verantwoordelijk te zijn voor de aanval waarbij tientallen doden vielen. Zij zeggen dat de rebellen in Douma de aanval in scène hebben gezet. Maar zowel Wijninga als Kwarten geloven dat niet. “Alles wijst richting Assad", zegt Wijninga. "Hij is de enige die de middelen heeft. Het lijkt er op dat deze gifgasaanval vanuit de lucht is afgeworpen, en de rebellen hebben geen vliegtuigen." Arabist Kwarten: "Ik zou niet weten wie het anders heeft gedaan."

Waarom wordt er niet harder ingegrepen?

De oorlog in Syrië is in zijn eindfase beland en Assad is samen met bondgenoot Rusland aan de winnende hand. "Niemand wil dat dat de oorlog nog langer duurt", zegt kwarten. Harder ingrijpen zal de oorlog alleen maar verlengen. Bovendien speelt de VS speelt nog maar een beperkte rol in het conflict. Donald Trump wil weg uit Syrië nu IS zo goed als verslagen is. Eind vorige maand riep hij al: "Laat de anderen het maar opknappen."

Hoe gaat het nu verder met Syrië?

Als de evacuaties uit rebellenbolwerk Douma doorgaan zal Assad de stad waarschijnlijk snel in handen zal krijgen. In het noordwesten van Syrië, in de provincie Idlib, zit ook nog een grote groep rebellen.

Wijninga: "Het lijkt een kwestie van tijd dat de troepen van Assad zich opmaken voor offensief daar." De situatie rond de grens met Turkije is ingewikkeld. Daar zitten rebellen die gesteund worden door Turkije en de Koerden in gebied krijgen steun van de Verenigde Staten. Daarover zal op diplomatiek vlak nog veel over gesproken gaan worden. Een te zware aanval van de Amerikanen nu, kan de situatie escaleren.

Wijninga: "Je wil de Russen niet tegen de haren in strijken. Je moet nog met ze om tafel over de toekomst van Syrië. Je hebt ze toch nodig."

Syrische kinderen van 7 na 7 jaar oorlog in Syrië

Chris de Bode maakte in een vluchtelingenkamp portretten van Syrische kinderen die even oud zijn als de oorlog nu duurt.