Gezondheid

Nederlandse arts in Venezuela slaat alarm: 'Mensen sterven door tekorten'

30 maart 2018 18:05 Aangepast: 01 mei 2018 18:41
Jacobus de Waard woont al 25 jaar in de hoofdstad Caracas. Beeld © Privéfoto

Het is een armeluisziekte, tuberculose. Maar in Venezuela, waar de bevolking amper te eten heeft, grijpt deze 'ziekte uit het verleden' weer genadeloos om zich heen. "In mijn lab is het iets van iedere dag", zegt de Nederlandse arts Jacobus de Waard.

De Waard woont al 25 jaar in de Venezolaanse hoofdstad Caracas. Als hij 's morgens bij zijn kliniek aankomt, staan er al tientallen patiënten op hem te wachten. "Tuberculose is een goede indicator voor armoede", vertelt hij via een Skype-verbinding.

"Als mensen het zwaar hebben, zie je de ziekte vaker opduiken. En hier begint het uit de hand te lopen. Het lijkt wel alsof we honderd jaar terug zijn gegaan in de tijd. Zoveel komt tuberculose weer voor."

Long weggevreten

Patiënten hoesten bloed op, zijn verzwakt en hebben pijn op hun borst. Hij stelt vast of ze daadwerkelijk tuberculose hebben: "Vijf jaar geleden diagnosticeerde je de ziekte in een vroeg stadium. Maar nu zie ik patiënten met vergevorderde vormen van tuberculose, waarbij een long al helemaal is weggevreten door de ziekte. Kindertjes ook. Mensen hebben geen geld om te reizen, dus ze komen vaak pas als ze al erg ziek zijn."

Het is lastig voor te stellen dat Venezuela ooit welvarend was: door het falende economische beleid van dictator Maduro is de bevolking in armoede gestort. Enorme voedseltekorten, hoge prijzen en hyperinflatie zorgen ervoor dat de gewone Venezolaan bijna geen eten meer kan kopen.

Hongerwinter

Mensen verhongeren. "Ik denk dat de meeste mensen in Caracas nu misschien één keer per dag een maaltijd naar binnen krijgen. En in de sloppenwijken nog minder: misschien eens in de twee dagen een maaltijd. Je ziet de honger op hun gezichten. En dan worden mensen vatbaar voor ziektes als tuberculose. Dat gebeurde in de Tweede Wereldoorlog in Nederland ook, tijdens de hongerwinter."

Hectors zus kwam om door medicijnentekort

Hector woog 60 kilo en nu nog maar 35. Hij is uitgeweken naar Colombia omdat de gezondheidszorg in Venezuela, zijn vaderland, is ingestort. 

Tuberculose is niet de enige ziekte die een comeback maakt. Er is een malaria-epidemie uitgebroken. En dan hebben we het nog niet gehad over mensen die sterven door de medicijntekorten. De Waard: "Ik noem dat stille doden: de mensen die sterven omdat ze niet aan een simpel pilletje voor een hoge bloeddruk kunnen komen. Een collega van mij is daar laatst door overleden. Hij kon met geen mogelijkheid z'n pillen krijgen. Na drie weken was hij dood."

Eigen veiligheid

Voor Jacobus de Waard wordt het steeds lastiger z'n werk te kunnen doen: "In mijn kleine labje in Caracas met gebrekkige apparaten zie ik twee keer zoveel patiënten als Nederlandse ziekenhuizen in een heel jaar zien. Het ontbreekt aan van alles. We hebben bijvoorbeeld bijna geen microscoop-glaasjes meer. Soms sturen collega's uit het buitenland gelukkig wat op."

Nog een probleem: steeds meer goed opgeleide collega's verlaten Venezuela. Zelf overweegt hij dat inmiddels ook: "Ik hou van dit land, van de mensen... Maar ik maak me zorgen over m'n veiligheid, over de toekomst."

Stress

De arts hoopt dat de Nederlandse regering zich hard gaat maken voor de Venezolanen. Hij wil dat Nederland en de Europese Unie de politieke druk opvoeren op Venezuela. "Dit is namelijk ook een Nederlands probleem: Mensen vluchten naar Curaçao, bootvluchtelingen sterven er voor de kust. We hebben politieke druk nodig, want het kan zo niet verder."

Het werk in het lab is zwaar, maar Jacobus de Waard komt de dag door. "We weten dat we goed werk doen. Maar ik maak me zorgen om de arme mensen. Ik kan mijn patiënten diagnosticeren, en een antibioticabehandeling voorschrijven. Ondanks medicijntekorten is de behandeling tegen tuberculose gelukkig nog steeds verkrijgbaar. Maar ik kan de stress waar ze onder lijden niet wegnemen. Ik kan ze niet allemaal te eten geven."

Meer op rtlnieuws.nl:
Ziek en op de vlucht – correspondente Sandra Korstjens op bezoek bij Hector

`