Buitenland

Hoe Europa voor goedkope en schone energie wil zorgen

30 november 2016 16:34 Aangepast: 29 juli 2017 15:00
Windmolen in aanbouw in Eemshaven Beeld © ANP

Europa moet flink snijden in de uitstoot van broeikasgassen. Om daarvoor te zorgen publiceerde de Europese Commissie vandaag duizend pagina's aan voorgestelde EU-wetgeving.

Ze gaan over alles wat maar enigszins met de energiemarkt te maken heeft: biobrandstof, samenwerkingen tussen landen en besparingsmaatregelen. Dit zijn de belangrijkste punten:

1. Elke burger en elk bedrijf in Europa moet zijn eigen energie kunnen opwekken, opslaan, verbruiken, delen of verkopen

'Unlocking Europe's growth potential', noemt de Commissie het plan. De bedoeling: in de toekomst moet iedereen energiecentraletje kunnen spelen, bijvoorbeeld door middel van zonnepanelen op het dak of windmolens. De voorstellen moeten er ook toe leiden dat de EU minder afhankelijk wordt van energie uit Rusland en andere grote olielanden.

Op dit moment is het voor consumenten te ingewikkeld om een overschot aan zelf opgewekte energie terug te geven aan het elektriciteitsnetwerk, schrijft de Commissie. Dat moet veranderen door het systeem flexibeler te maken en aan te passen.

2. Minimaal 27 procent energie uit duurzame bronnen

De duurzame energiesector houdt meer dan 1,2 miljoen mensen aan het werk (2013). In totaal heeft de sector een waarde van 138 miljard dollar; Europese bedrijven hebben meer dan 40 procent van alle patenten voor technologieën over dit onderwerp in handen.

Duurzaamheid is dus big business. Europa heeft zich als doel gesteld om ervoor te zorgen dat al die innovatieve oplossingen op grotere schaal ingezet kunnen worden. In 2020 zou het aantal banen in de branche moeten stijgen naar 3 miljoen, zegt de Commissie. Door de grootschalige toepassing, moet daardoor in totaal 30 procent van al onze energie uit 'groene' bronnen komen.

De Miguel Arias Cañete, Eurocommissaris Klimaatactie en Energie zegt erg blij te zijn met dat percentage, maar sommige Europarlementariërs vinden het veel te laag.

Ophoging van dat getal heeft nog een voordeel: hoe hoger dat percentage, hoe minder olie en gas we hoeven te importeren. In de huidige voorstellen is het doel om de import in 2030 met 12 procent te verminderen. Brandstoffen moeten tegen die tijd ook tenminste 70 procent minder uitstoot van broeikasgassen produceren in vergelijking met fossiele brandstoffen

3. Gas- en kolencentrales worden net zo belangrijk als schone energie

Ondanks dit goede voornemen, is het opvallend dat de Commissie óók het doel heeft om een gelijk speelveld te creëeren voor alle technologieën. Op dit moment krijgen schone energievormen een voorkeursbehandeling op het stroomnetwerk, maar die raken ze kwijt. Dat betekent dat netwerkbeheerders bij een overaanbod groene energie geen voorrang meer hoeven te geven.

Ook wordt er flink geïnvesteerd in het gasnetwerk. De Commissie schrijft dat de gasinfrastructuur de 'ruggengraat' is voor de energieketen. Deze leidingen moeten verder uitgebouwd worden. In 2009 draaide Rusland de gaskraan naar Oekraïne dicht, waardoor grote delen van Europa zonder toevoer kwamen te zitten. Dat was niet omdat er te weinig gas beschikbaar was, maar omdat ons interne systeem gewoon niet goed genoeg is, zegt Brussel.

Onder andere Milieudefensie noemt het 'ronduit schandelijk dat de EU fossiele reuzen wil blijven subsidiëren'. Ze noemen het een zogeheten 'winterpakket', waarmee het niet mogelijk is om aan de klimaatafspraken van Parijs te voldoen.

4. Subsidies voor isolatie van gebouwen

De commissie stelt voor om bestaande gebouwen zo goed te isoleren dat ze in 2030 zo'n 30 procent minder energie verbruiken. Driekwart van de gebouwen zou inefficiënt omgaan met energie, terwijl maar 1 procent van alle gebouwen jaarlijks wordt gerenoveerd.

Daar wil Brussel verandering in brengen. Gebouwen nemen nu 40 procent van de energieconsumptie voor hun rekening in Europa.

5. Geen doelstellingen per land

De doelstellingen gelden vanaf 2020 voor de EU als geheel en zijn dus niet per land bepaald. De lidstaten, dus ook Nederland, moeten per 2018 wel aan Brussel rapporteren hoe zij gaan bijdragen en moeten geld storten in een fonds voor duurzame energieprojecten in de EU als ze onvoldoende doen. Daarnaast moeten de EU-landen beter regionaal samenwerken bij de verdeling van stroom.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore