Menu Zoeken Mijn RTL Nieuws

08 januari 2015 12:47, in:

Dag na bloedige aanslag Parijs

Zo worden terreurverdachten in de gaten gehouden

De verdachten van de aanslag op Charlie Hebdo in Parijs waren bekend bij de Franse inlichtingendiensten. Wat betekent dat precies? We vragen het aan generaal-majoor b.d. Pieter Cobelens.

Cobelens (61) gaf tot 2011 leiding aan de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) en was daarvoor directeur operaties bij Defensie.

1. Wat gebeurt er precies met mogelijke aanslagplegers die 'in beeld' zijn bij de veiligheidsdiensten?
Als personen eenmaal op een lijst van verdachten staan, is alles mogelijk. Afluisteren, mails checken, ze op straat volgen en in de gaten houden. Alles. Het is net als bij James Bond. Alleen de mooie dames en de license to kill komen in het echt niet voor. Het is een arbeidsintensief proces dat veel geld kost. Je kunt het je niet permitteren om iedereen op de lijst te zetten. Daar moet je een goede reden voor hebben.

ZIE OOK: Daders aanslag werden in de gaten gehouden

2. Hebben de Franse inlichtingendiensten fouten gemaakt?
Dat is moeilijk om op afstand te zeggen. Maar het is een groot land met een grote islamitische bevolking. Ze zullen zich de haren wel uit de kop rukken dat het niet is gelukt om de aanslag te voorkomen. Als je hoort dat er maar twee beveiligers waren en dat het mogelijk was om de code van de deur te ontfutselen, dan kun je je wel afvragen of het allemaal wel goed genoeg is geweest.

3. Moeten we ons zorgen maken in Nederland?
Ik denk van wel. De antiterreurbaas Dick Schoof doet het goed, maar het dreigingsniveau is niet voor niets substantieel, wat betekent dat de kans op een aanslag reëel is. We zijn een kwetsbare samenleving. We wonen dicht op elkaar. Maar we zijn ook verantwoordelijk voor elkaar. De overheid kan het zeker niet alleen.

4. Wat kunnen Nederlanders dan zelf doen?
Het helpt om waakzaam te zijn. Als er een auto met vreemde kentekens in de straat staat. Als de beveiliger van je werk voor de zoveelste keer nauwelijks naar je toegangspas kijkt. Ook kan het helpen om goed na te denken over afspraken in je agenda. De redactie van Charlie Hebdo werd overvallen tijdens een vergadering. Die is vaak op dezelfde tijd. Maar regelmaat is snoep voor terroristen.

5. Pakt de overheid teruggekeerde Syriëgangers goed aan?
Dat kan ik niet beoordelen. Maar teruggekeerde jihadisten horen hier niet thuis, in dat opzicht ben ik het eens met de Rotterdamse burgemeester Aboutaleb. We moeten ze niet opvangen, maar ze moeten wegwezen. Vergeet niet: ze komen uit een omgeving waar gemoord wordt. Alle normen en waarden moeten weer worden bijgesteld aan het boodschappen doen in de Kalverstraat. Ze moeten lief zijn tegen vrouw en kind en als er een klap valt niet meteen gaan moorden.

6. Moet de Nederlandse overheid meer maatregelen treffen?
De privacyregels zorgen ervoor dat veiligheidsdiensten kostbare tijd verliezen. Er worden allemaal barrières opgeworpen om verschillende databases met elkaar te verbinden. Dat kost tijd. En tijd is veiligheid. Het is hier onmogelijk om te zoeken in een centrale database. Het moet sneller en makkelijker worden om gegevens van de Belastingdienst, trajectcontroles en beveiligingscamera’s met elkaar te verbinden. Maar in Nederland is men doodsbenauwd dat privégegevens op straat belanden.

7. Maar deze maatregelen zullen ten koste van de privacy gaan?
Het is kiezen tussen veiligheid of de bescherming van persoonsgegevens. Als je de pakkans wilt vergroten van mensen die iets aan het plannen zijn dan moet je de verschillende gegevens snel kunnen combineren. Dan is de kans dat je hem tijdig in het vizier krijgt een stuk groter dan wanneer je eerst een handtekening moet vragen om hem te mogen afluisteren. We zijn een procedureland en procedures werken in dit geval belemmerend.