Menu Zoeken Mijn RTL Nieuws

23 juni 2015 18:15, in:

Aangiftes de prullenbak in

Wat zeggen de aangiftecijfers van RTL Nieuws?

Wat zeggen de aangiftecijfers van RTL Nieuws?

RTL Nieuws publiceert cijfers uit de politiesystemen over aangiftes. Om welke cijfers gaat het precies, en wat heeft RTL Nieuws met die cijfers gedaan? Vier vragen en antwoorden.

​​1. Welke gegevens heeft RTL Nieuws gebruikt voor het onderzoek?
Sinds 2012 worden alle aangiftes bij de politie in één computersysteem ingevoerd, het zogenaamde BOSZ-systeem. RTL Nieuws heeft bij de politie alle aangiftes opgevraagd van 27 verschillen soorten delicten. Het gaat om aangiftes van veel voorkomende criminaliteit, zoals woninginbraak en autodiefstal tot ernstige zaken zoals overvallen en moord. In totaal gaat het om ruim 360.000 aangiftes over de periode 1 april 2012 tot en met 30 januari 2014.

2. Wat zeggen de cijfers?
Per delict is te zien of een aangifte de prullenbak in gaat of wordt opgepakt door de recherche. Vervolgens is per aangifte te zien of het politieonderzoek een dader heeft opgeleverd. Zo wordt per delict duidelijk welke zaken wel en welke zaken niet worden opgepakt.

3. Hoe betrouwbaar zijn de cijfers uit het BOSZ systeem?
Voormalig minister Opstelten schreef hierover aan de Tweede Kamer: "Met de komst van BOSZ is de status van een aangifte en zaak op ieder moment inzichtelijk. BOSZ is gekoppeld aan de BVI (Basisvoorziening Informatie). Hiermee is de betrouwbaarheid van de methode om te komen tot landelijke cijfers verzekerd. (…) Met het opstellen van een landelijke set van definities en werkinstructies voor het gebruik van BOSZ wordt tevens geïnvesteerd op een juiste toepassing van het systeem." 

De cijfers heeft RTL Nieuws ontvangen via een verzoek via de Wet Openbaarheid van Bestuur. De politie en de minister van Veiligheid en Justitie weigerden de gegevens te verstrekken, omdat die een onbetrouwbaar beeld zouden geven. RTL Nieuws maakte daar bezwaar tegen. De voorzitter van de onafhankelijke bezwarenadviescommissie prof. mr. G. Overkleeft-Verburg stelde RTL Nieuws in het gelijk (pdf). "De commissie meent dat het niet getuigt van consistent beleid dat de minister van Veiligheid en Justitie in de Tweede Kamer de betrouwbaarheid van de gegevensverwerking in het BOSZ-systeem benadrukt, terwijl die betrouwbaarheid in het voorliggende geval door de minister in twijfel getrokken wordt."

4. Toch vindt de politie de cijfers ongeschikt om conclusies uit te trekken. Waarom publiceert RTL Nieuws de cijfers dan toch?
Als een slachtoffer van een misdrijf aangifte doet, noteert de politie het zwaarste feit. Het kan zijn dat een zaak die als 'doodslag' in het systeem staat, na onderzoek uiteindelijk niet meer bleek te zijn dan 'roekeloos rijden'. De politie is hierdoor van mening dat door RTL Nieuws "het televisiekijkend publiek een nieuwsitem krijgt voorgeschoteld met onjuiste conclusies". 

Toch menen wij dat we de cijfers wél moeten publiceren, om de volgende redenen:

  • Als een burger slachtoffer is van een misdrijf en daarvan aangifte doet, kan die niet zomaar wat verzinnen. Een aangifte moet door het slachtoffer worden ondertekend, waarbij staat dat deze naar waarheid is ingevuld. Het doen van een valse aangifte is strafbaar.
  • Aangenomen mag worden dat een agent bij het opnemen van een aangifte goed notie neemt van de feiten en omstandigheden die betrekking hebben op het delict, en niet zomaar wat opschrijft.

Maar er moet in de gebruikte cijfers rekening worden gehouden met een foutmarge. Dat is ook de opvatting van de voorzitter van de bezwarenadviescommisie, die onderkent dat  er een zekere vorm van vertekening plaatsvindt (pdf). Maar 'met een goede toelichting op de wijze van registratie, mede aan de hand van gehanteerde definities en werkinstructies, kan dit risico echter geminimaliseerd worden'. Lees hier (pdf) de toelichting van politie.