Menu Zoeken Mijn RTL Nieuws

29 juni 2015 20:39

Doorbraak kinderkanker: 'We dachten dat ze uitbehandeld waren'

Kinderen met neuroblastoom hebben geen hoge overlevingskans. In het onderzoek naar de behandeling van de kankersoort is een nieuwe doorbraak. "Er is geen hoop voor kinderen die het nu hebben", vertelt onderzoeker Jan Molenaar van het AMC. "Maar het zijn goede resultaten."

Neuroblastoom komt bij kleine kinderen voor, slechts 30 procent overleeft de meest agressieve variant. "In de kinderoncologie staat die killer op de tweede plek. Aan leukemie overlijden de meesten, maar dat is omdat neuroblastoom minder vaak voorkomt. De prognose is veel slechter."

Molenaar onderzoekt neuroblastoom met behulp van Villa Joep, opgericht door de ouders van Joep die op 4-jarige leeftijd overleed aan neuroblastoom. Vandaag publiceert Molenaar de nieuwste doorbraken.

ZIE OOK: Geld voor zieke Nathaniel stroomt binnen

Dokters doen al jaren onderzoek en er is ook al een uitgebreide behandeling. "Chemotherapie, immuuntherapie, stamceltransplantatie: de tumor reageert daarop, wordt kleiner of verdwijnt."

Maar nadat die behandeling is gestopt, keert de tumor helaas toch vaak weer terug bij de patiëntjes. Zo ook bij Joep. "En dan is het veel moeilijker te behandelen. De tumor is agressiever en de kinderen zijn verzwakt van de eerdere behandeling. Dat is waar zij uiteindelijk aan overlijden."

Uitbehandeld?
Dat een aantal neuroblastoompatiëntjes uitwijkt naar de VS, herkent hij. "Daar wordt imuuntherapie gegeven die de overlevingskans wat vergroot. Dat wordt ook beschikbaar in Nederland. Het lost het probleem alleen niet op. Sommigen worden beter, bij anderen blijft de kanker langer weg, maar dan komen tumoren toch weer terug."

Deze kinderen werden opgegeven, ze waren uitbehandeld. Het zou niet goed zijn ze nog lastig te vallen met onderzoek, was het idee. "Dat deed je niet bij een kind, die kreeg enkel nog palliatieve hulp voor het overlijden."

Afwijking
Maar wat als je die terugkerende tumor toch onderzoekt? En bekijkt hoe die anders is dan de eerdere tumor? Molenaar en andere onderzoekers vonden met veel moeite 23 kinderen bij wie neuroblastoom terugkwam, maar wiens ouders toch mee wilden werken aan onderzoek. 

"Voor beide tumoren, die voor en die na de behandeling, is het hele DNA in kaart gebracht", vertelt Molenaar. Er komen veel DNA-afwijkingen voor in tumoren, één viel op tijdens het onderzoek. "In tweederde van de tumoren die na behandeling terugkomen, kwam deze afwijking voor."

ZIE OOK: 'Het is verschrikkelijk om je kind zo te zien'

Een belangrijke ontdekking, maar dat is niet alles. De afwijking die opviel, is die van het zogeheten MEK-gen. Voor volwassenen worden er medicijnen ontwikkeld, MEK-remmers, die dat gen aanpakken. Molenaar testte die remmers ook op de teruggekeerde tumoren van kinderen, en dat leek te werken. 

Een medicijn tegen neuroblastoom? "Het gaat hier wel om tests in een lab. We willen binnen een jaar een trial te starten waarbij we deze resultaten testen. Dat zal gebeuren op kinderen die uitbehandeld zijn", vertelt Molenaar. Ook kijken ze specifiek naar kinderen met de afwijking in het MEK-gen.

Niet één medicijn tegen kanker
"Er is nog geen hoop voor kinderen die nu deze vorm van kanker hebben. Dat klinkt hard: mensen willen er graag meteen mee aan de slag. Maar we moeten het eerst goed gaan testen op de juiste patiënten en met de juiste dosering, en dat is een heel proces."

Bovendien kan één medicijn kanker niet verhelpen, legt Molenaar uit. "Er gaat nooit één ontdekking komen die kanker beter maakt. Een kankercel kan zich heel snel aanpassen. We moeten het middel gebruiken samen met andere middelen. Je moet kanker op alle mogelijke manieren aanvallen, zodat het geen kans meer krijgt zich aan te passen."

Nu eerst vervolgonderzoek, en dan hopelijk weer een doorbraak. "Dit is een belangrijke stap. Het heeft absoluut impact. We knopen het net tegen kanker zo steeds wat verder dicht."

Topnieuws