Ga naar de inhoud
Door inkoopstrategie

Gasprijzen dalen, tarieven bij Vattenfall stijgen: dit is waarom

Beeld © Getty Images

"Hoe kan dit, de gasprijs is toch juist aan het dalen?" En: "Nu het prijsplafond ingaat, verhogen ze nog even snel de prijzen." Het nieuws dat energiebedrijf Vattenfall zijn variabele tarieven verhoogt, doet bij veel mensen de wenkbrauwen fronsen. Maar hoe vervelend ook, het is wel te verklaren, zeggen energiemarktexperts én Vattenfall zelf.

Per 1 januari gaan de variabele tarieven van Vattenfall omhoog. Woordvoerder Robert Portier van de energieleverancier snapt dat mensen daar vraagtekens bij zetten. "Logisch. Mensen zien alweer een tijdje berichten over dalende gasprijzen voorbijkomen."

Toch kan het bedrijf niet anders, volgens de zegsman: "Het heeft te maken met onze inkoopstrategie. Wij kopen best lang van tevoren ons gas in. Een aantal maanden, soms een jaar, soms wel drie jaar. We hebben daarmee nog een tijd kunnen profiteren van de energie die al was ingekocht voor de crisis. Maar dat kan niet meer."

Om daar nog aan toe te voegen: "In de prijs die nu wordt betaald door consumenten, zit juist de enorme piek in de gasprijzen van afgelopen zomer nog."

De
Lees ook:
De gasprijs op de beurs daalt: gloort er hoop?

Jilles van den Beukel, energie-expert bij The Hague Centre for Strategic Studies, legt uit: "Wat Vattenfall komende winter gaat leveren, hebben ze heel geleidelijk ingekocht. Wat ze gaan rekenen aan hun klanten, is dus gebaseerd op een gemiddelde inkoopprijs over een langere tijd."

Had erger gekund

De piek rondom het vullen van de gasvoorraden – het absolute hoogtepunt was in augustus – drukt zwaar op dat gemiddelde. Maar het had nog erger gekund: "Als die enorme stijging na augustus had doorgezet, had de stijging voor de klanten per 1 januari ongetwijfeld nog hoger uitgepakt."

Energiemarktdeskundige Gerben Hieminga van ING spreekt van een markt op z'n kop: "Normaal liggen de prijzen hoger als het koud is. Afgelopen seizoen schoot de prijs juist tijdens het vullen, in de warmste maanden, omhoog. Als er de komende winters helemaal geen gas meer komt vanuit Rusland, kan dat een blijvend beeld zijn, hogere prijzen in de vulmaanden."

Met
Lees ook:
Met de gascrisis stelt Poetin Europa's eenheid op de proef

Volgens Hieminga ziet het er op dit moment niet heel ongunstig uit op de energiemarkt. "De gasvoorraden zijn goed gevuld én het stookseizoen moet door het warme najaar nog beginnen. We hebben veel zaken mee en dat is terug te zien in de dalende prijzen. "

Alleen worden die dus nog niet zo snel doorberekend aan de klanten, in elk geval niet bij Vattenfall. Volgens de expert zou het kunnen dat de leveranciers hun prijzen snel verhogen, maar minder snel verlagen. Daar moet de Autoriteit Consument & Markt (ACM) dan op toezien. "Maar zij kijken nog onvoldoende mee in de boeken van de energieleveranciers." Dat wordt door de huidige ontwikkelingen wel steeds belangrijker, zegt Hieminga. 

En het prijsplafond? 

De turbulentie en de onvoorspelbaarheid van de gasmarkt kunnen ervoor zorgen dat leveranciers misschien nu op voorhand al wat meer risico's incalculeren, denkt Hieminga: "En dan is er nog dat prijsplafond dat gaat gelden per 1 januari. Dat kan ook een prikkel zijn om de prijs wat omhoog te zetten. De consument voelt daar nu minder van."

Dat hoort Vattenfall-woordvoerder Robert Portier vaker. "Maar daar heeft deze verhoging echt niets mee te maken", zegt hij. "Het zorgt er wel voor dat weinig mensen de verhoging gaan voelen. Een kwart van onze klanten – zo'n half miljoen mensen – gebruikt meer dan het plafond. We verwachten dat zij zo'n 30 euro meer gaan betalen per maand."

Ja,
Lees ook:
Ja, energie is duur, maar deze dingen moet je écht niet doen in huis

Op de website van Vattenfall staat overigens te lezen: "De afgelopen weken dalen de inkoopprijzen voor energie. Mede door het zachte weer en de goedgevulde gasvoorraden. Als die daling doorzet, gaan je tarieven over een tijd weer omlaag."

Maar wanneer is dan 'over een tijd'? Portier: "Daar wil ik m'n handen niet aan branden. Als het een strenge winter wordt, zal de vraag toenemen en de prijs weer stijgen en duurt het langer. Als je op korte termijn gas moet bijkopen, betaal je de hoogste prijs. Maar als die daling maar lang genoeg blijft duren, gaan de klanten dat zien."

Poetin en het weer

Jilles van den Beukel durft wel iets verder te gaan: "Het is goed mogelijk dat we over een maand of drie een stabiele prijs zien. En dan over zes maanden een daling. Maar het weer en Poetin kunnen voor verrassingen zorgen."

Een deel van de klanten van Eneco profiteerde halverwege oktober wél van de prijsdalingen. Dat waren mensen die per 1 november een nieuw tarief kregen. Zij betaalden minder dan onfortuinlijke mede-klanten die een maand eerder een nieuw tarief gingen betalen.

Laatstgenoemde groep krijgt per 1 januari een nieuw tarief. Of dat wel lager is, kon een woordvoerder van Eneco toen niet zeggen: "Er zijn zoveel geopolitieke spanningen op dit moment, dat het moeilijk is om te zeggen wat er in de toekomst gaat gebeuren. Daarover kunnen we geen garanties geven."

Bekijk ook: Zo werkt het prijsplafond

01:47
Vattenfall geeft aan dat de meeste klanten niets merken van de prijsverhoging, vanwege het prijsplafond. Verslaggever Laura Veneman legt uit hoe dat plafond werkt.