Ga naar de inhoud
Gevolgen klimaatverandering

Een zonniger jaar dan 2022 was er nooit, nu al

Terrasweer in Groningen eind oktober. Beeld © ANP

2022 gaat officieel de boeken in als zonnigste jaar ooit gemeten in Nederland. Vandaag sneuvelt het oude record uit 2003, van 2099,5 zonuren in een kalenderjaar. Meteoroloog Maurice Middendorp van Buienradar: "We gaan daar heel ruim overheen, want er zijn nog twee maanden te gaan." Ook vanuit de EU was er vandaag nieuws over een weerrecord.

Eerst dat warmste jaar binnen de landsgrenzen, sinds de metingen in 1901 begonnen. Maurice van Middendorp: "In 2003 was de eindstand na 31 december 2099,5 uur zon. Dat record wordt nu echt verpulverd, want we gaan daar vandaag overheen en 2022 duurt nog ruim anderhalve maand. In november schijnt de zon in ons land gemiddeld 69 uur, in december 49 uur. Er kan dus zomaar nog een uur of 118 bijkomen." 

Dat past allemaal binnen het veranderende klimaat, vervolgt Van Middendorp. "Niet elk jaar hoeft er vanaf nu een record te sneuvelen, maar we gaan wel steeds meer jaren met veel zon zien." 

Weertypen blijven langer hangen

Hoge en lage drukgebieden zullen ook steeds langer blijven hangen, schetst de meteoroloog. Hoe zit dat? "Het temperatuurverschil tussen Noordpool en Zuidpool wordt steeds kleiner. Dat komt omdat de Noordpool sneller opwarmt. Hoe groter het temperatuurverschil tussen de polen, hoe harder het waait op 10 kilometer hoogte. Dat heet de straalstroom."

Kritisch
Lees ook:
Kritisch geluid niet welkom tijdens klimaattop, Egypte pakt activisten hard aan

Nu het temperatuurverschil juist kleiner wordt, wordt die straalstroom minder krachtig en gaat hij volgens Van Middendorp 'zwabberen'. "Dan blijven hoge en lage drukgebieden langer op dezelfde plek hangen." 

Tikt hard door

Een periode van veel zonneschijn, of juist een periode van heel veel regen duurt dan lang. "Stel, je hebt zo'n lange periode van heel zonnig weer in augustus, dan telt dat met een uur of 16 zon op een dag flink op." 

Voor de volledigheid voegt hij toe: "Afgelopen jaar waren vooral maart en augustus de uitschieters, met respectievelijk 245 en 289 zonuren. Twee maanden vormen meer dan een kwart van het totaal tot nu toe."

En dan is er nog dat Europese weerrecord dat vandaag werd gemeld: het was in Europa de warmste oktober sinds het begin van de metingen. De temperatuur was in oktober over heel Europa gemiddeld zo'n 2 graden hoger dan tussen 1991 en 2020, meldt het aardobservatieprogramma van de Europese Unie Copernicus.

Ambitieuze klimaatactie nodig

"De ernstige gevolgen van klimaatverandering zijn vandaag de dag goed zichtbaar. We hebben ambitieuze klimaatactie nodig op de klimaattop", zegt Samantha Burgess van Copernicus. Die klimaattop in het Egyptische Sharm-el-Sheikh is afgelopen zondag begonnen.

Copernicus ziet verder dat de omvang van het zee-ijs in het noordpoolgebied zo'n 9 procent onder het gemiddelde was in oktober. Tussen 1991 en 2020 zou het zee-ijs zo'n 7,9 miljoen vierkante kilometer moeten zijn. De afgelopen vijftien jaar viel deze omvang altijd kleiner uit. Het dieptepunt werd gehaald in oktober 2020, toen het gebied ruim 25 procent kleiner was.

De
Lees ook:
De klimaattop in Egypte, wat kunnen we daarvan verwachten?

Meteroloog Maurice van Middendorp zoemt ook nog even in op afgelopen oktober. "Op de kaartjes van Copernicus zie je heel mooi dat heel Europa rood kleurt, dus overal was het warmer dan gemiddeld. En in het zuidwesten was dat het extreemst."

Echt opvallend was: "In Frankrijk bijvoorbeeld werd het in oktober nog dertig graden. Ook Spanje was erg warm. Op 18 oktober werd de hoogste oktober-temperatuur ooit in Spanje gemeten: 35,1 graad in Grenada."  

159 uur

De feiten voor Nederland: "Afgelopen oktober scheen 159 uur de zon, tegenover 120 gemiddeld. De temperatuur in de Bilt werd gemiddeld 13,1 graad, normaal is dat 10,9. We zaten daar dus 2,2 graden boven." En voor de volledigheid: "Het was ook erg droog. Er viel 38 mm neerslag, de helft van wat er normaal valt." 

 

Bekijk ook: Knutselen aan klimaat: dit is klimaat-engineering

03:36
De wolken witter maken of een vulkaanuitbarsting nabootsen in de strijd tegen de snelle klimaatverandering, het klinkt futuristisch. Toch worden de mogelijkheden voor ''klimaat-engineering' heel serieus onderzocht.