Onderzoek naar overmoed

Kun jij een vliegtuig aan de grond zetten? Veel mensen denken van wel

19 maart 2022 21:24 Aangepast: 19 maart 2022 21:43
(Archieffoto) Beeld © iStock

Zou jij een vliegtuig aan de grond kunnen zetten als het moet? Opvallend veel mensen zonder enige ervaring als piloot denken dat ze die taak zonder al te grote brokken kunnen volbrengen, blijkt uit Nieuw-Zeelands onderzoek.

Gemiddeld geven mensen zichzelf 29 procent kans op een succesvolle landing. Dat is al een hoog percentage, vinden de onderzoekers. Maar het wordt nog opvallender: wie eerst een vier minuten durende video heeft bekeken waarin twee beroepspiloten een toestel in een bergachtige omgeving laten landen, geeft zichzelf liefst 38 procent kans om een landing uit te voeren zonder dat daarbij doden vallen.

Ingewikkelde bezigheid

Dat is raar, zeggen de psychologen van de universiteit van Waikato die het onderzoek uitvoerden. Want tegelijkertijd waren de 780 ondervraagden zich ervan bewust dat vliegen een ingewikkelde bezigheid is: ze gaven het een moeilijkheidsscore van 4,4 (op een schaal van 5) en realiseerden zich terdege dat beroepsvliegers een jarenlange opleiding achter de rug hebben.

De wetenschappers zeggen dat hun onderzoek laat zien dat mensen 'geneigd zijn hun vertrouwen in bepaalde dingen te overschatten' als gevolg van 'snelle illusie'. Doordat ze beelden van een bepaalde actie te zien krijgen – zoals het veilig aan de grond zetten van een vliegtuig – gaan ze geloven dat ze in staat zijn iets te volbrengen waarvoor ze niet de vaardigheid bezitten.

Die zelfoverschatting zit volgens de onderzoekers ingebakken 'bij een alarmerende hoeveelheid doodgewone mensen'. Ze zeggen dat overmoed een eigenschap is die in het dagelijks leven goed van pas kan komen: veel mensen ontlenen er de kracht aan om uitdagingen tot een goed einde te brengen. Tegelijkertijd kan overmoed een verwoestende uitwerking hebben zodra mensenlevens in het geding zijn.

Verrassende tegenstelling

De wetenschappers zijn vooral verrast door de tegenstelling die uit hun bevindingen naar voren komt. "Aan de ene kant zeggen mensen tegen ons: om zo'n vliegtuig besturen heb je heel veel ervaring nodig. Aan de andere kant zijn ze ervan overtuigd dat ze dat zelf eventueel wel zouden kunnen doen."

Minder verrassend was dat uit het onderzoek blijkt dat mannen hun vaardigheden vaker overschatten dan vrouwen. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

De Nederlandse skiër overschat zichzelf mateloos: 'Na twee uur van de rode piste'

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore