Verzorgingstehuizen

Megaschikking VS: families coronaslachtoffers krijgen 53 miljoen dollar

08 januari 2022 07:56 Aangepast: 13 april 2022 11:24
Een foto uit gelukkiger tijden. Robert, de man van Florence Hopp en vader van J.J., was een van de vele coronadoden in de veteranenopvang in New Jersey Beeld © AP

Aan het begin van de coronapandemie was het sterftecijfer onder bewoners van verzorgingstehuizen voor veteranen in het Amerikaanse New Jersey enorm hoog. Er ging van alles fout. De regering van de staat betaalt daarom 53 miljoen dollar compensatie aan in totaal 119 families van deze slachtoffers.

Het is voor het eerst in de coronacrisis dat Amerikaanse autoriteiten compensatie betalen, en dat is opmerkelijk, zegt Amerika-correspondent Erik Mouthaan. "De verzorgingstehuizen van de staat zelf zijn over het algemeen goed beschermd tegen allerlei rechtszaken en claims. Maar wat hier gebeurde was kennelijk zo schandalig dat ze hebben besloten te betalen."

Grove nalatigheid

De families dreigden bovendien naar de rechter te stappen en de staat aan te klagen voor grove nalatigheid en incompetentie. Het falen zorgde voor ongekende taferelen; een op de drie bewoners van de drie staatsverzorgingstehuizen voor veteranen in New Jersey overleefde het niet. Het geldt nog altijd als een van de dodelijkste corona-uitbraken in de VS.

In het hele land zijn er speciale tehuizen voor veteranen. Een overblijfsel uit de Amerikaanse burgeroorlog, voor soldaten die gewond waren geraakt, of die geen huis meer hadden. Nog altijd kunnen oud-strijders er terecht voor onderdak, opvang of verzorging. Velen slijten er hun oude dag. In de VS is er veel respect voor veteranen, daarom is dit juist zo pijnlijk.

In New Jersey ging van alles fout toen het coronavirus twee jaar geleden rondraasde. Het personeel kreeg aanvankelijk de opdracht geen mondkapjes of handschoenen te dragen omdat de oudere en soms dementerende bewoners van streek zouden kunnen raken.

Het verzorgend personeel ging gewoon van kamer naar kamer. Zieke en gezonde mensen werden niet uit elkaar gehaald, er werd niet goed schoongemaakt en er was bijvoorbeeld geen zeep in de wc's om handen te wassen.

"Maatregelen waarvan toen ook al bekend was dat ze wel hielpen werden niet genomen. Er werd fout op fout gestapeld, het was heel slecht allemaal", aldus Mouthaan.

Horror

"Het was een horrorshow", zegt Regina Costantino Discenza in de New York Times over die periode. Haar beide ouders stierven in de eerste acht maanden van de pandemie, net als 99 andere bewoners van het Menlo Park Veterans Memorial Home in Edison.

Voor kwetsbare en vaak arme veteranen zijn er verzorgingstehuizen. Corona sloeg hier met 89 doden keihard toe. Voor kwetsbare en vaak arme veteranen zijn er verzorgingstehuizen. Corona sloeg hier met 89 doden keihard toe.

Tientallen kilometers noordelijker, in het New Jersey Veterans Home in Paramus, stierven 89 bewoners aan Covid. Zoals de vader van Mitchell Haber. Hij en zijn moeder zijn blij met de compensatie die neerkomt op 445.000 dollar per familie. "Zo is er tenminste nog wat gerechtigheid. Het is eindelijk over. En hopelijk gebeurt het nooit meer op deze manier", aldus Haber.

Regina Discenza heeft op de grafsteen van haar ouders '2020 pandemieslachtoffers' laten graveren. Voor haar gaat het niet om het geld, zegt ze. "Er is geen enkel bedrag dat de manier waarop mijn ouders stierven, kan goedmaken. Ze waren alleen en bang. Maar dit maakt duidelijk dat er niet goed werd gezorgd voor de veteranen", aldus Discenza.

Onvrede

Toen uiteindelijk bleek dat er die maanden in de drie tehuizen meer dan 200 coronadoden waren gevallen, stuurde de regering van New Jersey de Nationale Garde en een veteranenorganisatie om te helpen. Sindsdien groeit de onvrede over wat er is gebeurd.

"Ik heb meer vrienden en medebewoners verloren dan al die jaren dat ik in dienst zat. De doden hadden voorkomen moeten worden", zei de voorzitter van de bewonerscommissie van Menlo Park, oud-marinier Glenn Osborne, tijdens een speciale hoorzitting in maart afgelopen jaar.

De tragische gebeurtenissen in New Jersey staan niet op zichzelf. Het coronavirus heeft keihard toegeslagen in verzorgingstehuizen in heel Amerika. Daar verblijven immers erg kwetsbare mensen.

Bijna een derde van alle coronadoden in de VS is een bewoner van een verzorgingstehuis of werkt in een verzorgingstehuis voor ouderen, concludeerde de New York Times zomer vorig jaar. Het ging toen om 184.000 mensen. Dat aantal is ongetwijfeld gestegen, het bijhouden is gestopt.

Schadeclaims

Dat betekent ongetwijfeld ook nog meer schadeclaims van nabestaanden. In Illinois en Massachusetts, waar in één tehuis 76 mensen stierven, worden zaken voorbereid. "En ik verwacht er alleen maar meer. Deze schikking in New Jersey zal een voorbeeld zijn voor mensen in het hele land. De zorg was op heel veel plekken ontoereikend, er zijn verhalen dat personeel soms wegbleef en mensen niet meer werden verzorgd", zegt Mouthaan.

Een bedankje voor het zorgpersoneel bij het veteranentehuis in Paramus. Maar binnen ging hier twee jaar geleden van alles fout. Een bedankje voor het zorgpersoneel bij het veteranentehuis in Paramus. Maar binnen ging hier twee jaar geleden van alles fout.

Uiteraard speelt de beruchte Amerikaanse 'claimcultuur' ook mee. Mouthaan: "Als ik hier op Google 'Covid Lawsuit' intik krijg ik meteen twee gesponsorde links naar advocatenkantoren te zien die zeggen 'huur ons in'. Het past in een Amerikaanse traditie; aanklagen als je ergens boos om bent. Maar je hebt in Amerika ook niet zoveel rechtsbescherming als in Nederland. Onrecht wordt later rechtgezet via rechtspraak. Een ander systeem, wel veel duurder."

Mouthaan vervolgt: "Het ging in het begin van de coronapandemie in heel veel landen fout in de verzorgingstehuizen. Ook in Nederland vielen daar veel doden. Het waren natuurlijk gekke tijden. En je zou je bij wijze van spreken kunnen afvragen: 'Ging dat nou bij ons ook allemaal wel zo goed in het verzorgingstehuis van oma in Brabant?' Maar dat het in de VS nu al tot schikkingen en processen komt, is wel uniek."

Overigens is de gouverneur van New Jersey met de schikking niet meteen uit de problemen. Het landelijke ministerie van Justitie overweegt een strafrechtelijk onderzoek in te stellen naar wat er allemaal misging.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore