Klimaattop COP26

Datalek toont aan: landen lobbyen om olie en steenkool te blijven gebruiken

22 oktober 2021 09:47 Aangepast: 22 oktober 2021 10:27
De uitstoot van CO2 moet fors worden teruggebracht, zeggen wetenschappers. Beeld © ANP

Over ruim een week begint het Schotse Glasgow de grote internationale klimaattop COP26. Daar zullen regeringsleiders ongetwijfeld plechtig beloven er alles aan te doen om de opwarming van de aarde tegen te gaan. Voor de camera’s althans, want achter de schermen proberen verschillende landen er juist onderuit komen. Dat blijkt uit een groot datalek van documenten, die door de BBC zijn ingezien.

Landen lobbyen volgens de Britse omroep achter de schermen en dat roept de vraag op of ze zich wel echt willen inzetten voor een beter milieu. Zegt ook Joris Thijssen, PvdA-Tweede Kamerlid en voormalig mede-directeur van Greenpeace Nederland.

"Een land met kolen dat nog steeds lobbyt voor kolen, landen met olie die lobbyen voor olie. Dat gebeurt al jaren en het is heel treurig om te zien dat landen dit nog steeds doen. Zo gaan we het klimaat niet redden", aldus Thijssen.

In de naar de BBC gelekte documenten gaat het om 32.000 commentaren die door regeringen, bedrijven en betrokken partijen zijn ingediend bij het IPCC-klimaatpanel. Dat is het team van internationale wetenschappers dat voor de VN rapporten opstelt over klimaatverandering, en hoe die moet worden aangepakt. Al zijn het de regeringen die over dat laatste beslissen.

Code Rood

Het laatste grote IPCC-klimaatrapport dateert van augustus dit jaar, en was zeer alarmerend van toon. Het is code rood; de mensheid moet er nu echt alles aan doen om te voorkomen dat de aarde met 1,5 procent opwarmt. Daarover spreken de landen binnenkort dus in Glasgow, op de conference of parties (COP).

Afzwakken

Het rapport krijgt volgend jaar een vervolg en allerlei landen proberen nu de conclusies af te zwakken, zo blijkt uit het datalek. Saoedi-Arabië, Japan en Australië bijvoorbeeld, vragen de VN om de noodzaak af te stappen van fossiele brandstoffen te bagatelliseren. De Saoedi’s zijn de grootste olie-exporteur te wereld. Australië exporteert veel steenkool.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Jongeren vanwege klimaatcrisis angstig voor toekomst: 'Ik voel mij machteloos'

Volgens de BBC staat in de documenten dat een hoge Australische regeringsfunctionaris de conclusie verwerpt dat het sluiten van kolengestookte electriciteitscentrales nodig is. Ook al is het beëindigen van het gebruik van kolen een van de doelen van de conferentie in Glasgow.

India, na China de grootste verbruiker van steenkool, geeft aan dit nog tientallen jaren te zullen doen.

Rundvleeslobby

Zwitserland heeft bedenkingen bij de afspraak dat rijke landen ontwikkelingslanden financieel moeten steunen om hun de uitstoot-doelstellingen te halen.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Duurzaam voedsel? We willen er vaak niet meer voor betalen

En Brazilië en Argentinië, grote producenten van rundvlees, pleiten tegen de IPCC-conclusie dat minder vlees eten noodzakelijk is om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen.  

Muurschildering van activisten, voorafgaand aan de top in Glasgow. Muurschildering van activisten, voorafgaand aan de top in Glasgow.

Geen goed woord voor over

Kamerlid Joris Thijssen heeft er geen goed woord voor over: "Al deze landen hebben het klimaatakkoord van Parijs ondertekend. Daar staan al deze zaken in. Dan gaan ze nu alles proberen af te zwakken. Hoeveel bossen moeten er nog in de fik vliegen, en hoeveel extreem weer is er nog nodig, voor regeringsleiders gaan inzien dat we echt veel meer moeten gaan doen."

De klimaattop COP26 in Glasgow begint op 31 oktober en duurt tot 12 november. Er komen vertegenwoordigers van zo'n 200 landen. Het doel is de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5 graad celsius. Om dat te halen moet volgens wetenschappers de wereldwijde uitstoot van CO2 ten opzichte van 2010 komende jaren met 45 procent naar beneden.

'Honderd procent wetenschappelijk' 

Het is voor landen eigenlijk niet mogelijk om invloed te hebben op de inhoud het IPCC-klimaatrapport, zeggen mensen die er aan hebben meegewerkt. Zoals Rob van Dorland van het KNMI. Hij is focal point voor IPCC, oftewel coördinator IPCC-zaken voor ons land.

"De rapportages worden gemaakt door wetenschappers, gebaseerd op wetenschap. Landen kunnen wel proberen via commentaren of statements wat in te brengen. Maar als het niet klopt zal het door de wetenschappers niet gehonoreerd worden. Alles wat er in staat moet gebaseerd zijn op wetenschappelijke literatuur. Honderd procent wetenschappelijk", aldus Van Dorland.

Langdurige droogte zorgt voor meer bosbranden, zoals hier in Australië. Langdurige droogte zorgt voor meer bosbranden, zoals hier in Australië.

Emissie terugdringen

Het rapport van het internationale klimaatpanel komt tot stand met medewerking van honderden internationale wetenschappers. Een van hen is Bart van den Hurk, expert weer- en klimaatinformatie bij onderzoeksbureau Deltares in Delft.

Hij zegt: "Bij IPCC spreken de feiten voor zich. Het rapport geeft aan dat de noodzaak om Glasgow tot een succes te maken, en de emissies terug te dringen, evident is."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Alarmerend WHO-advies: vieze lucht nog gevaarlijker dan gedacht

"Dat landen accenten willen aanbrengen die aansluiten bij de nationale belangen, dat snappen we natuurlijk best wel. Maar dat de uitstoot naar beneden moeten worden gebracht staat als een paal boven water", aldus Van den Hurk.

Van Dorland: "Bij COP26 is er sprake van het politieke proces, maar niet bij IPCC. In Glasgow gaan alle landen bij de besluitvorming meer uit van hun eigen agenda."

En dat is precies waar Kamerlid Thijssen bang voor is. "Iedereen heeft destijds toezeggingen gedaan, maar sommige landen hebben zeker niet genoeg gedaan. Terwijl er eigenlijk al meer gedaan moet worden dan in Parijs is afgesproken. Het gevaar is dat er niet genoeg gebeurt in Glasgow, en dat het geen succes wordt. Maar dat het wel als een succes wordt verkocht."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore