Onderzoek zwarte lijsten en profilering

Fraudeaanpak van uitvoeringsorganisaties onder de loep in parlementaire enquête

23 juni 2021 20:02 Aangepast: 23 juni 2021 21:26
Beeld © ANP

De fraudeaanpak van een reeks uitvoeringsorganisaties wordt kritisch onder de loep genomen in een nieuwe parlementaire enquête. Er wordt onder meer onderzoek gedaan naar het gebruik van zwarte lijsten en van dubbele nationaliteit bij extra controle.

De aanpak van de Belastingdienst, het UWV, de IND en het Centraal Justitieel Incassobureau zullen in dit parlementair onderzoek worden onderzocht. Ook het Inlichtingenbureau (dat gemeenten ondersteunt bij onderzoek naar bijstandsuitkeringen) wordt onder de loep genomen. Deze organisaties worden gekozen vanwege hun 'directe en grote impact' op levens van mensen.

Toeslagenaffaire

Het bestuur van de Tweede Kamer is vandaag akkoord gegaan met dit onderzoeksvoorstel. Het plan wordt de komende tijd verder uitgewerkt door een tijdelijke commissie. De beoogde enquête is een uitvloeisel van de toeslagenaffaire en de onthullingen over zwarte lijsten bij de Belastingdienst.

RTL Nieuws dossier toeslagenaffaire

Dossier Toeslagenaffaire

Het blootleggen van de misstanden bij de Belastingdienst in de Toeslagenaffaire, is terug te lezen in de artikelen en video's die RTL Nieuws hierover heeft gepubliceerd. Bekijk het hele dossier.

Waarheidsvinding

De Kamer stemde in februari al in met een motie van SP-leider Lilian Marijnissen om meer duidelijkheid te krijgen over de harde fraudebestrijding door de overheid, niet alleen bij toeslagen voor kinderopvang.

De bedoeling is 'waarheidsvinding': om in kaart te brengen welke effecten de fraudebestrijding op mensenlevens heeft gehad en om 'lessen te trekken voor de toekomst'.

Etnische profilering

In het onderzoeksvoorstel wordt gezegd dat de commissie eind jaren negentig als startpunt zou moeten nemen, omdat controle en toezicht vanaf toen werden aangescherpt. Er is extra onderzoek nodig naar zwarte lijsten, naar algoritmes en naar het gebruik van (dubbele) nationaliteit bij selectie van groepen burgers voor extra controle en toezicht en in hoeverre er sprake was van etnische profilering'.

Ook moet de onderzoekscommissie het delen van informatie tussen de overheidsorganisaties in kaart brengen, en of dat wettelijk gezien wel mocht.

Onder de motorkap

De parlementaire enquetecommissie Fraudebeleid en Dienstverlening gaat ook de rol van de Tweede Kamer onder de loep nemen. In het onderzoeksvoorstel staat dat de ‘politieke context’ en de dynamiek tussen Kamer, ambtenarij en uitvoeringsorganisaties moet worden gereconstrueerd.

Daarna moet ‘onder de motorkap’ van Belastingdienst, UWV, IND en de andere organisaties  worden gekeken.

Burgers kunnen informatie leveren

Het is niet wenselijk om Kamerleden die in het verleden betrokken waren bij deze onderwerpen te laten deelnemen in de commissie, stelt de vaste Kamercommissie voor Binnenlandse Zaken, die het voorstel voorbereidde. Volgende week stemt de Tweede Kamer over het voorstel. Direct daarna gaat een voorbereidingsgroep aan de slag. Die kan daarna informatie vorderen bij de organisaties. De bedoeling is dat de openbare verhoren voor volgend jaar zomer plaats vinden.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Staatssecretaris wil 'andere aanpak' tegemoetkoming gedupeerden toeslagenaffaire

De Kamercommissie vindt dat ook burgers een stem moeten krijgen in het onderzoek, omdat 'de ervaring is dat dat een stroom aan aanvullende informatie oplevert'. Daarom moet het onderzoek zo worden ingericht dat de enquêtecommissie 'systematisch' brieven, mails en telefoontjes van burgers gaat bijhouden.

RTL Nieuws / Pieter Klein

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore