Beter imago

President Xi wil voortaan een 'liever' China zien en meer vrienden maken

03 juni 2021 08:47 Aangepast: 03 juni 2021 16:47
President Xi Jinping: veel liefs uit China, maar niet per se voor het westen. Beeld © ANP

Wereldmacht China staat er internationaal niet zo best op, en daar moet wat aan gedaan worden, vindt president Xi Jinping. Hij wil dat China zich naar de buitenwereld ‘betrouwbaar, liever en respectabel’ toont, om zo 'meer vrienden' te maken. Maar niet perse in het kritische westen.

Het is een opvallende boodschap van de Chinese president, in een toespraak tot hoge leden van de Chinese Communistische Partij. China moet zich 'open, met zelfvertrouwen, maar ook bescheiden en nederig' opstellen.

Onder Xi is China juist uitgegroeid tot de wereldmacht die doet waar het zin in heeft en zich verder weinig aantrekt van wat de wereld ervan vindt. De keerzijde: "Zeker in het westen heeft China veel imago-schade opgelopen", zegt China-kenner Ties Dams van het Clingendael Instituut in Den Haag.

Westerse kritiek

De lijst met pijnpunten is lang. China krijgt vanuit de VS en de Europese Unie bijvoorbeeld steevast veel kritiek vanwege de onderdrukking van de Oeigoeren-minderheid in het land. Ook is er kritiek over mensenrechtenschendingen, er was geruzie over spionage via Huawei en 5G-netwerken, over Hong Kong waar de vrijheid door China wordt ingeperkt en dan is er altijd nog de Chinese dreiging tegen buurland Taiwan of de landen in de Zuid-Chinese Zee.

Demonstratie op de Dam tegen de onderdrukking van de Oeigoeren in China. Demonstratie op de Dam tegen de onderdrukking van de Oeigoeren in China.

De coronacrisis en de Chinese terughoudendheid, of de soms boze reactie op de Westerse vraag om daarover openheid te geven, hebben de onderlinge relatie ook geen goed gedaan.

Terugmeppen

"China heeft onder Xi altijd laten zien dat het sterk en krachtig is, en niet bang is terug te meppen als het denkt zelf gepest te worden. Blijkbaar heeft hij door dat er aan terug meppen ook nadelen zitten. Zoals de handelsoorlog met Trump. En tijdens de coronacrisis is er door Chinese diplomaten veel agressiever gereageerd. Dat zal niet weg gaan, maar nu moet er weer worden gewerkt aan likeability", zegt Dams.

Tijd dus voor een Chinees publiciteitsoffensief. Dams verwacht overigens niet dat wij hier in Nederland veel van die lievere aanpak zullen gaan merken. "Beijing zal als vanouds proberen een positief imago te tonen waar het wat te winnen heeft, en waar het niet kan winnen probeert het af te schrikken met kracht. Het zal allemaal wel uitgesprokener worden", zegt Dams.

Betrouwbare partner

"Naar landen in Afrika, Latijns-Amerika en ook in Oost-Europa wil China zich een betrouwbare handelspartner tonen, waar het goed zakendoen mee is. Een positiever verhaal. Tegelijkertijd zien ze hoe in landen als Nederland de opiniepeilingen over China verslechteren. Daar is een liever imago niet haalbaar. Dan wordt de boodschap harder. Want Xi wil natuurlijk wel dat er naar China geluisterd wordt", zegt Dams.

President Xi bij de marine. Onder zijn leiding is er enorm geïnvesteerd in de strijdkrachten. President Xi bij de marine. Onder zijn leiding is er enorm geïnvesteerd in de strijdkrachten.

Ondanks de positieve voornemens van Xi verwacht Dams dat de relatie met het westen komende tijd zal verslechteren, dat er meer incidenten zullen zijn. "Wat China lang heeft gedaan op het internationale toneel, zichzelf klein maken, daar heeft Xi mee afgerekend. En als zoals nu de spanningen met bijvoorbeeld Amerika oplopen, dan is het vanuit Beijing gezien ook belangrijk om te kunnen intimideren. Het is onderdeel van de diplomatieke gereedschapskist", aldus Dams.

China maakt serieus werk van het controleren van het eigen imago. Kritische geluiden zijn daarbij niet gewenst. Afgelopen tijd zijn tientallen westerse journalisten het land uitgezet, of vrijwillig vertrokken, omdat het werk ze onmogelijk werd gemaakt.

Trollenfabrieken

De strijd om het Chinese imago wordt ook steeds meer op sociale media uitgevochten. Net zoals Rusland hebben ook de Chinezen hun ‘trollenfabrieken’ die volop aan beïnvloeding doen. "We moeten onze sociale media weerbaarder maken tegen de netwerken die China aan het optuigen is", waarschuwt Dams.

De Chinese marine oefent steeds dreigender in de Zuid-Chinese Zee, en dat zorgt voor spanningen in de regio. De Chinese marine oefent steeds dreigender in de Zuid-Chinese Zee, en dat zorgt voor spanningen in de regio.

Hij adviseert techbedrijven zich beter te weren. "We hebben tienduizenden anonieme accounts gezien, die allemaal dezelfde boodschap verkondigden. Een beeld van verdeeldheid in Europa schetsen, verval, achteruitgang. In Tsjechië, Duitsland en Frankrijk zijn die ontmaskerd, maar dat heeft weinig effect want dan worden er weer nieuwe opgezet", zegt Dams.

"Defensief moeten we meer doen. Leg je oor te luister bij landen die er mee te maken hebben, zoals Taiwan. De Baltische staten die veel met Russische propaganda te maken hebben."

Eigenlijk, zo concludeert Dams, zou Europa ook meer werk moeten maken van het uitdragen van de eigen standpunten. Tegenover China een beter verhaal bieden. Het is eigenlijk net als Xi Jinping nu wil voor zijn land. "Dat is het wrange van competities. Als je het goed wil doen, ga je soms meer lijken op je tegenspelers", aldus Dams.

 

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore