Ondermijning in coronatijd

Noodlijdende horeca is witwaswalhalla voor criminelen: 'Met fout geld gered'

27 februari 2021 15:45 Aangepast: 27 februari 2021 19:07
De horeca is al lange tijd gesloten. Beeld © ANP

Criminelen proberen steeds vaker misbruik te maken van horeca-ondernemers die door de coronacrisis financieel in zwaar weer zijn geraakt. Dat zegt het Strategisch Beraad Ondermijning. Ze bieden hun 'foute' geld aan, in de hoop het zo wit te kunnen wassen. Voor ondernemers is dit heel verleidelijk, omdat ze het geld goed kunnen gebruiken. Onduidelijk is hoeveel ondernemers er precies op zo’n aanbod ingaan.

Als ondernemers in financieel zwaar weer zitten en de bank wil bijvoorbeeld niets meer aan hen lenen, dan ligt deze zogenoemde ondermijning op de loer. Als een ondernemer ingaat op een voorstel van een crimineel, dan krijgt hij een flinke som geld, een lening of een voorstel om zijn pand voor een riant bedrag te verhuren. Een uitkomst voor wie het water tot aan de lippen staat door de coronacrisis. 

Maar het lijkt mooier dan het is. Want de crimineel wil daar iets voor terug. De ondernemer moet bijvoorbeeld frauderen met zijn omzet, of een extreem hoge rente betalen over zijn lening, of zijn bedrijfsruimte beschikbaar stellen voor illegaal gokken, prostitutie of drugshandel.

Ook Herman werd benaderd door criminelen. "Je bent niet meer de baas", zegt hij erover. Zijn verhaal zie je in onderstaande video.

"We zien een sterke toename van het aantal signalen over het aanbieden van fout geld bij ons binnenkomen, veel meer dan vorig jaar", zegt Peter Noordanus. Hij is voorzitter van het strategisch Beraad Ondermijning, een samenwerking tussen politie, het Openbaar Ministerie, gemeenten, belastingdienst en ministeries om ondermijning aan te pakken.

De toename is makkelijk te verklaren, zegt Noordanus. "Dit komt door de specifieke omstandigheden van het afgelopen coronajaar. Veel horecabedrijven zitten in financiële problemen waarbij banken en overheden niet willen bijspringen. Criminelen zitten met veel geld en zoeken daar een bestemming voor." Volgens hem is het voor ondernemers verleidelijk om erop in te gaan. "Je valt als zaak bijna om en dan komt er iemand die zegt dat hij financieel kan helpen. Dat is heel verleidelijk, ook om dan niet verder te vragen waar het geld vandaan komt." 

Peter Noordanus Peter Noordanus

De criminele winsten worden op deze manier witgewassen en omgezet in vastgoed of legale winst uit de bedrijven waar ze hun geld insteken. "Er zijn signalen zijn dat horecaondernemers die door de coronacrisis in zwaar weer terecht zijn gekomen, benaderd worden door criminele investeerders", zegt ook een woordvoerder van Koninklijke Horeca Nederland. "We zien dat ondernemers door de lockdown verder in de financiële problemen komen en hoe groter de zorgen, des te aantrekkelijker wordt een aanbod van een 'reddingsplan' met snel contant geld."

Locatie om te gokken

Handhavers en ondernemers geven aan dat dit een groeiend probleem is, zegt Emile Kolthoff, lector aan de Avans Hogeschool. "Je ziet een toename van dit probleem in signalen bij opsporing, ontroerend goed en inschrijvingen van de Kamer van Koophandel."

De criminelen gaan strategisch te werk. Kolthoff: "Het begint met witwassen door investeren in onroerend goed, daarmee heb je een pand waarin je fictieve omzet kunt creëren. Je hebt dan ook een locatie om mensen bij elkaar te laten komen, voor gokken of dealen bijvoorbeeld. Maar ook om goederen op te slaan, denk dan aan verdovende middelen of je kunt er mensen kwijt in de arbeid en prostitutie. De huidige uitbater blijft op papier vaak zitten, en dan wordt er een onderhands contract opgesteld waarbij het geld geregeld wordt. Het wordt ondermijning als er invloed in de bovenwereld komt. Dan krijg je oneerlijke concurrentie, angstgevoelens, overheid weet niet meer met wie ze zaken doet."

Koninklijke Horeca Nederland waarschuwt de ondernemers om niet met hen in zee te gaan. "We zijn in oktober de campagne 'Blijf Alert' gestart. De boodschap is helder: red je bedrijf niet uit de coronacrisis door in te gaan op fout en snel geld. Het doel is bewustwording en ondernemers helpen zodat ze weten wat ze moeten doen met signalen van criminele activiteiten." 

Reactie minister Grapperhaus

"Dit is vreselijk", zegt minister van Justitie en Veiligheid Grapperhaus over de ondermijning. "Ik roep mensen in de horeca op: alsjeblieft, meld je bij de politie. Desnoods anoniem. Want als je eventjes met de criminelen meedoet, word je erin getrokken en ben je je vrijheid en je leven kwijt."

Grapperhaus geeft aan wel iets te kunnen doen. "We kunnen kijken of we kunnen helpen bij de financiële situatie van de ondernemers. En aan de andere kant kunnen we opvolging geven aan de foute voorstellen. Ik vind het belangrijk dat de ondernemers steun krijgen bij de politie."  

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore