Exit Donald Trump

Dreigen en onderhandelen: wat 'de schurken' willen van Joe Biden

17 januari 2021 18:52 Aangepast: 18 januari 2021 12:00
Drie leiders waarmee Biden genoeg te stellen krijgt. Beeld © RTL Nieuws

Schurkenstaten worden ze genoemd. Landen die worden gezien als vijanden van Amerika en het vrije westen. De leiders van sommige van die landen konden het opmerkelijk goed vinden met president Donald Trump, anderen juist niet. De nieuwe Amerikaanse president wil het duidelijk anders doen dan Trump. Wat willen de 'schurken van deze wereld' van Joe Biden? We vragen het de kenners.

Iran: hoop

Je zou het bijna vergeten maar vlak voor de coronacrisis vorig jaar uitbrak vreesde de wereld serieus voor een oorlog tussen Iran en de VS. Amerika had net de machtige Iraanse generaal Soleimani geliquideerd. Trump stelde zich keihard op tegen Iran. Tot ergernis van betrokken partijen als de EU, Rusland en China zegde hij het nucleaire akkoord met Iran op. Dat regelde dat Iran het atoomprogramma stil legde, in ruil voor verlichting van sancties; lees geld. Iran hoopt nu op betere tijden, zegt Midden Oostencorrespondent Olaf Koens.

'Naar de hel met je', zegt deze Iraanse krant over Trump. 'Naar de hel met je', zegt deze Iraanse krant over Trump.

"Als er één plek in de wereld is waar beleidsmakers reikhalzend uitkijken naar de komst van de nieuwe president van de Verenigde Staten, dan is het wel Teheran. Iran heeft zwaar te leiden onder de enorme economische sancties. De economie heeft zware klappen gekregen, het land is onder Trump zo goed als geïsoleerd geraakt. Biden wil de keiharde koers bijdraaien, en net als onder Obama proberen met Iran te onderhandelen. De architecten van de nucleaire deal met Iran onder Obama keren terug in hoge functies onder president Joe Biden", aldus Koens.

Deze hardliners in Iran zitten ook niet op Joe Biden te wachten. Deze hardliners in Iran zitten ook niet op Joe Biden te wachten.

Het aantreden van Biden kan dus gunstig voor Iran uitpakken. Al blijft dat land voor onrust zorgen. "Iran lanceerde onlangs nog nieuwe lange-afstandsraketten, loopt te pronken met gewapende drones, kaapt tankers in de Perzische Golf en is weer bezig uranium te verrijken. De druk is door Iran de laatste tijd hoog opgevoerd, zodat het straks in de onderhandelingen met Biden de teugels kan laten vieren."

"Iran is actief in de hele regio. Iraanse troepen mengen zich in de oorlog in Syrië, ze steunen Hezbollah in Libanon, Hamas in de Gazastrook, milities in Irak, in Jemen. Iran wil graag een deal, zodat het weer inkomsten heeft. Maar dat gedrag zal niet veranderen. Aan de inkomende Amerikaanse president de taak om te onderhandelen met vijanden en met bondgenoten", zegt Koens.

Noord-Korea: confrontatie

Trump en de Noord-Koreaanse dictator Kim Jong-un schreven geschiedenis. Na de aanvankelijke oorlogstaal van beiden kwam het tot een historische ontmoeting. Trump kreeg wat hij noemde 'mooie liefdesbrieven' van 'zijn vriend' Kim. Het zorgde leidde niet tot een halt aan het Noord-Koreaanse kernwapenprogramma.

Nu krijgt de onberekenbare leider Kim Jong-un te maken met Joe Biden. "En dat betekent geen liefdesbrieven meer. Dat heeft geen zoden aan de dijk gezet voor de Noord-Koreanen. Ze zullen in hun oude patroon vervallen", zegt Korea-deskundige Remco Breuker.

Historische handdruk en 'liefdesbrieven'. Trump en Kim Jong-un, tijdens hun eerste ontmoeting in Singapore. Juni 2018. Historische handdruk en 'liefdesbrieven'. Trump en Kim Jong-un, tijdens hun eerste ontmoeting in Singapore. Juni 2018.

En dat oude patroon betekent: de confrontatie zoeken. In de Noord-Koreaanse staatsmedia wordt de VS afgelopen tijd weer de grootste vijand van het land genoemd, en het gebruikelijke wapengekletter is terug. "Ze hebben in militaire parades afgelopen tijd hun nieuwste wapens laten zien. Raketten die vanaf een onderzeeër een kernbom zouden kunnen afvuren. Dat is iets dat Amerika niet kan negeren."

De parades zijn geen toeval, zegt Breuker. "Die raketten moeten nog getest worden. Met het dreigement dat te gaan doen hopen de Noord-Koreanen de druk op Biden op te voeren. Ze willen dat de sancties tegen hun land worden opgeheven. En toegang krijgen tot de internationale markt. Maar ze hebben zelf niets te bieden, behalve liefdesbrieven, en de dreiging van geweld."

Noord-Korea is gewoon doorgegaan met het ontwikkelen van lange afstandswapens. Noord-Korea is gewoon doorgegaan met het ontwikkelen van lange afstandswapens.

Terugkijkend op de afgelopen vier jaar leek het volgens Breuker misschien rustig rond Noord-Korea, maar dat was het niet. "De relatie met Zuid-Korea is inderdaad verbeterd. Maar Noord-Korea is intussen gewoon doorgegaan met het ontwikkelen van nieuwe wapens en raketten. Er zijn wat nucleaire installaties opgeblazen, maar er is geen onderbreking van het progamma geweest. Er zijn geen testen geweest, maar dat was ook niet nodig voor de raketten die ze hadden. Er is eigenlijk weinig gedaan om de VS en Trump tegemoet te komen. Het is geen oorlog geworden, dat is winst. Het was een goede beslissing van Trump geweest om niet te escaleren."

Als eerste Amerikaanse president ooit bezoekt Donald Trump Noord-Korea, in juni 2019. Als eerste Amerikaanse president ooit bezoekt Donald Trump Noord-Korea, in juni 2019.

Een eenvoudige oplossing voor de problemen met Noord-Korea ziet Breuker niet. "De Noord-Koreanen hebben weinig knoppen om aan te draaien om hun zin te krijgen. Behalve confrontatie. Ze kunnen hun systeem niet opengooien zonder dat de stabiliteit van het regime in gevaar komt. En dat proberen ze juist te voorkomen. Het beste is waarschijnlijk dan ook maar te hopen dat dit regime stabiel blijft, en ook Amerika geen gekke dingen doet. Dan is de kans op escalatie het kleinst."

Rusland: 1-0 voor

De relatie tussen Rusland en Amerika is afgelopen jaren veelbesproken. Russische inmenging in de campagne van 2016 hielp Trump mede aan de macht, en de president toonde zich een bewonderaar van de autoritaire Vladimir Poetin. Biden heeft een hardere lijn aangekondigd tegen Rusland, maar daar zijn ze in het Kremlin niet van onder de indruk.

Rusland-Correspondent Eva Hartog: "Vanuit Moskou gezien staat Rusland bij Bidens aantreden al met 1-0 voor. Alle onrust in Washington maakt van Biden een makkelijk doelwit en, in Russische ogen, een zwakke president. Er wordt niet veel van hem verwacht. Hij wordt gezien als anti-Rusland, vanwege zijn uitlatingen over de Russische bemoeienis met de verkiezingen."  

Ontmoeting tussen Trump en Poetin in Helsinki, juli 2018. Ontmoeting tussen Trump en Poetin in Helsinki, juli 2018.

Dat lag vier jaar geleden totaal anders. "Toen Trump werd gekozen had Moskou hoge verwachtingen. De hoop was dat hij zou zorgen dat de sancties tegen Rusland zouden worden opgeheven, of verzacht. Dat is nogal tegengevallen. Behalve mooie woorden heeft Trump voor Rusland weinig kunnen betekenen. Wel had Rusland baat bij Trumps buitenlandpolitiek want het kreeg daardoor vrij spel in het Midden-Oosten. Met Biden zou de machtsbalans weer kunnen veranderen", zegt Hartog.

En toch ziet Moskou volgens onze correspondent ook wel mogelijkheden. "Men sluit niet uit dat het met hem beter zaken doen is dan met de emotionele en onvoorspelbare Trump. Biden heeft al gezegd dat hij een nucleair akkoord met Rusland wil vernieuwen. Moskou wacht rustig af op wat er komen gaat", aldus Hartog.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore