Vooral heupen en benen

Veganisten hebben meer kans op botbreuken, maar dat hóeft niet

24 november 2020 07:11 Aangepast: 24 november 2020 09:38
Veganisten eten alleen plantaardige producten. Beeld © Getty

Veganisten lopen volgens een nieuw grootschalig onderzoek meer risico op botbreuken. Vooral de heup en benen worden vaker gebroken door mensen met veganistisch dieet.

Onderzoekers wisten al dat de zogenoemde botdichtheid van veganisten en vegetariërs lager was dan dat van mensen die wel vlees eten. "Maar dat dit er waarschijnlijk voor zorgt dat veganisten vaker botten breken, dat is nieuw", zegt traumachirurg Kees Bartlema. 

Voldoende calcium moeilijker voor veganisten

Voor voedingsdeskundige Suzan Tuinier en traumachirurgen Bartlema (Leids Universitair Medisch Centrum) en Jaap Deunk (Amsterdam UMC) zijn de bevindingen nieuw, maar niet verbazingwekkend. Je krijgt namelijk sterke botten van calcium, een stof die vooral in zuivel zit. En dat gaat niet zo makkelijk als je geen melk drinkt en ook kaas en yoghurt laat staan.

55.000 deelnemers

Bijna 55.000 mensen deden mee aan het onderzoek dat al in 1993 begon. Mensen vulden vragenlijsten in over onder meer dieet, levensstijl en medische geschiedenis. Ze werden ingedeeld per dieet en dat werd in 2010 herhaald. De categorieën waren vleeseters, viseters, vegetariërs en veganisten.

In totaal werden 3941 botbreuken gemeld tot 2016. Bij veganisten bleken 43 procent meer breuken voor te komen dan bij vleeseters.

Volgens voedingsdeskundige Tuinier van Nutrimedia vormt het onderzoek een waarschuwing voor veganisten. Want het kan namelijk wél: plantaardig eten en genoeg calcium en proteïne binnenkrijgen. "Je kunt best plantaardig eten: maar doe dit wel met volle aandacht. Je kunt niet zomaar zuivel weglaten en er niets voor in de plaats nemen. Kies dan voor een goed plantaardig alternatief met voldoende calcium en eiwitten."

30 procent meer plantaardige eiwitten

Wat veel veganisten niet weten, is dat je van plantaardige eiwitten 30 procent meer binnen moet krijgen dan van de dierlijke variant. Ze worden simpelweg minder goed door het lichaam opgenomen, legt Tuinier uit.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Wilma (85) waterskiet nog een paar keer per week: 'Ik baal als ik val'

Wat je dan precies moet hebben? Kies je voor een plantaardige variant dan is sojadrank, de beste keuze. In de dranken met haver en kokos die ook veel verkocht worden, zit eigenlijk heel weinig eiwit."

Kans op botbreuk groter

Traumachirurg Bartlema legt uit waarom het niet gek is dat je eerder een bot breekt bij een lagere botdichtheid. "Niet iedereen krijgt natuurlijk een botbreuk, maar de kans op een breuk bij impact is wel groter." Als je te weinig calcium binnenkrijgt wordt je bot minder hard en kan daardoor simpelweg minder hebben bij een ongeluk.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Je sterft mogelijk eerder door te veel vitamine B12: dit moet je weten

Ook traumachirurg Deunk van het Amsterdam UMC vindt de bevindingen niet vreemd en denkt dat de effecten op de lange termijn zelfs nog ernstiger kunnen zijn. "We weten dat je botten sowieso al zachter en kwetsbaarder worden naarmate je ouder wordt. Die data is er nog niet, maar het is waarschijnlijk extra slecht als je dan ook nog eens een groot deel van je leven te weinig calcium hebt binnen gekregen"

Botontkalking vaak bij ouderen

De traumachirurg kan op basis van zijn patiënten niet zeggen of er relatief vaker mensen worden geopereerd die veganist zijn.

Wat de traumatologen wel vaak zien, vaak bij mensen op hogere leeftijd, is mensen met botontkalking, ook wel osteoporose genoemd. "Dan worden de botten zachter en dan is er gewoon minder grip als je een botbreuk operatief vastzet. Je voelt dat er minder weerstand is als je er bijvoorbeeld een schroef plaatst", zegt Bartlema. 

Vleesvervangers

Niet dat dat bij relatief jonge veganisten al het geval is, maar het is raadzaam om je eigen dieet nog eens na te lopen. Voedingsdeskundige Tuinier: "Niet alle kant-en-klare vleesvervangers zijn volwaardige vervangers, dat is een denkfout."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Botten gebroken door trampoline: 'Maar hij gaat de deur niet uit'

BMI een uitleg

Volgens de onderzoekers is het BMI (body mass index) een mogelijke uitleg van de botbreuken. Veganisten en vegetariërs hebben doorgaans een lager BMI, zoals ook het geval was in deze studie. Een laag BMI kan zorgen voor meer botbreuken, omdat er minder bescherming is als er daadwerkelijk wordt gevallen.

Een beperking van het onderzoek is dat het vooral werd uitgevoerd onder witte Europese mensen, en de meerderheid van de participanten was vrouw. Ook was een beperking van het onderzoek dat niet duidelijk wat de oorzaak was van de breuken en was er geen data van precieze inname van voedingsstoffen. Die data kwam uit vragenlijsten.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore