'Drijvende bom'

Noodkreten over explosieve lading van vrachtschip in Beiroet jarenlang genegeerd

06 augustus 2020 11:58 Aangepast: 06 augustus 2020 12:29
De Libanese douane sprak over ‘het extreme gevaar dat de opslag veroorzaakt’ Beeld © AP

Jarenlang lag er in het hart van de Beiroet een enorme hoeveelheid aan explosieve stoffen. Tot het dinsdag vreselijk misging. Inmiddels is steeds meer bekend over de aanloop naar de ramp. Noodkreten blijken te zijn genegeerd, en een patroon van corruptie en nalatigheid zorgde ervoor dat niemand ingreep.

Het is 2013 als een vrachtschip vanuit Georgië vertrekt naar Mozambique. De 86-meter lange MV Rhosus vaart onder Moldavische vlag en heeft aan boord 2750 ton ammoniumnitraat. Een grondstof die wordt gebruikt als kunstmest, maar ook voor het maken van bommen. Een explosievenbedrijf in Mozambique heeft volgens de bemanning de lading besteld.

Eenmaal onderweg maakt de MV Rhosus in november 2013 een tussenstop in de haven van Beiroet. Er is niet voldoende geld voor de doortocht door het Suezkanaal, vertelt de kapitein tegenover The New York Times. Om voor extra inkomsten te zorgen, moet de crew van hun baas uit Rusland in Libanon zoeken naar extra lading.

Dat lukt niet, en eenmaal in de haven komt de inspectie langs. Zij vinden dat het schip niet zeewaardig is en keuren het af. Op last van de autoriteiten mag de MV Rhosus niet meer verder varen.

Drijvende bom

De eigenaar van het schip heeft de hoop op een goede doortocht al snel opgegeven. Hij stopt volgens de crew in 2013 met het betalen van de rekeningen en salarissen. Telefoontjes worden genegeerd.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Driekwart van Libanon had al hulp nodig, toen kwam de verwoestende klap

De bemanning, afkomstig uit Rusland en Oekraïne, blijft achter. Een deel van hen mag niet van boord. De juiste papieren ontbreken en de rekeningen moeten worden betaald. "Bemanning zit vast op drijvende bom", kopt een nieuwsartikel in 2014. Pas na een juridische zaak mogen de bemanningsleden uiteindelijk vertrekken. 

Het schip en de explosieve lading blijven achter, in het hart van Beiroet. In november 2014 wordt besloten om de lading ammoniumnitraat voorlopig te stallen in een pakhuis in de haven.

Noodkreten genegeerd

Daarna begint pas echt het getouwtrek. Niemand wil de verantwoordelijkheid over de gevaarlijke stoffen. De leiding van de Libanese douane vraagt tussen 2014 en 2017 per brief zeker zes keer om hulp. Uit openbare documenten blijkt dat ze meerdere keren oproepen tot een directe verplaatsing van de gevaarlijke stoffen.

In 2017 schrijft douanedirecteur Badri Hader nogmaals over 'het extreme gevaar dat de opslag veroorzaakt'. Maar een antwoord van 'de autoriteit voor dringende zaken' blijft uit.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Ammoniumnitraat: wat is het en waar wordt het voor gebruikt?

De douanechef zegt in The Washington Post dat hij op dat moment niet publiekelijk alarm slaat, omdat hij niet de juiste bevoegdheid heeft.

Ook havenmedewerkers kennen jarenlang de risico's. De grote hoeveelheid ammoniumnitraat boezemt al die tijd angst in bij het personeel, zo vertelt een medewerker anoniem aan de krant. Maar in de haven is 'corruptie de norm'. En vrijwel niets gebeurt zonder toestemming van terreurorganisatie Hezbollah.

In het hart geraakt

Het ammoniumnitraat zou geveild moeten worden, zo vertelt het hoofd van de haven tegenover The New York Times. Maar die veiling vindt nooit plaats. Al die tijd blijft de explosieve stof, ondanks meerdere waarschuwen, opgeslagen in een pakhuis.

Tot het afgelopen dinsdag om iets voor 18:30 uur misgaat, en de 2750 ton aan ammoniumnitraat voor een gigantische explosie zorgt. Beiroet is in het hart geraakt en in heel de stad is de schade groot. Van de haven waar de lading bijna zeven jaar geleden binnenkwam, is vrijwel niets meer over. Ook vallen er zeker 135 doden, raken duizenden mensen gewond en verliezen honderdduizenden mensen hun huis.

Zo sterk was de explosie in Beiroet: 'Een kleine atoombom'

Explosievenexpert Ad van Riel legt de kracht van de explosie uit.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore