Onderhandelingen over miljarden

EU-top mét mondkapjes: Rutte somber over akkoord coronafonds

17 juli 2020 12:28 Aangepast: 17 juli 2020 12:32
Premier Rutte (rechts) en de Italiaanse premier Conte op de EU-top. Beeld © AFP

Premier Mark Rutte is somber gestemd over de EU-top in Brussel. Daar spreken Europese leiders over de EU-begroting en een coronaherstelfonds. De kans op een akkoord is 'minder dan 50 procent', zei Rutte bij aankomst.

Voor het eerst sinds de coronacrisis zijn alle leiders fysiek bij elkaar. De meeste leiders dragen mondkapjes en groeten elkaar met de elleboog. Alleen de Hongaarse premier Viktor Orbán schudt zijn collega's de hand.

Uit angst dat de EU straks met een reeks door het coronavirus gevelde leiders zit, zijn er strikte maatregelen getroffen.

Herstelfonds

De Europese tweedaagse top gaat over de nieuwe begroting en vooral over het opzetten van het fonds voor de zwaar getroffen economie. Vooral Zuid-Europese landen dringen erop aan dat zo snel mogelijk te doen. Ze willen het geld uit het fonds liefst als gift en subsidie ontvangen.

Nederland geldt in Brussel als het grootste obstakel voor een deal. Den Haag vindt dat er te veel geld wordt uitgetrokken voor zowel de meerjarenbegroting als het herstelfonds. Bovendien moeten zwaar getroffen landen het doen met leningen, als het aan Nederland ligt. Willen ze toch subsidies, dan moeten ze kunnen worden afgerekend op hervormingen.

"We moeten vanuit de inhoud onderhandelen", zei Rutte bij aankomst. "De inhoud is leidend, niet de snelheid." Volgens Rutte is het behoud van de jaarlijkse korting voor Nederland 'heel belangrijk'. Rutte is bereid tot 'solidariteit', maar het vastnagelen van hervormingen en garanties zijn 'heel belangrijk'. 

'Bad guy'

"Premier Rutte wordt omschreven de 'bad guy' door de buitenlandse pers, maar dit keer is de 'bad guy' wel bereid om te onderhandelen", zegt politiek verslaggever Fons Lambie. "Zo zie je dat Rutte nog twee belangrijke eisen noemt: het behoud van de Nederlandse korting op de begroting en de eis dat zuidelijke landen moeten hervormen. Andere eisen zijn naar de achtergrond verdwenen."

Zo wilde Nederland graag leningen voor noodlijdende landen, terwijl nu wordt gesproken over subsidies. "De eis van leningen lijkt Rutte nu wat af te zwakken", zegt Lambie. Daarnaast was Nederland in eerste instantie tegen het creëren van nieuwe, gezamenlijke Europese schulden, maar dat gaat nu via een omweg wel gebeuren. "Het herstelfonds wordt gevuld door geld te lenen: de Europese Commissie leent geld en lidstaten staan dan garant voor de terugbetaling van die gezamenlijke schulden. Nieuwe Europese schulden is iets waar Den Haag eerder van gruwde." 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Dit moet je weten over de EU-top over ruim 1800 miljard

Geen biografie meegenomen

Dat Rutte bereid om te praten, blijkt ook uit iets anders. De laatste keer, in februari, nam Rutte demonstratief een Chopin-biografie mee, om de tijd te doden. Dat viel verkeerd bij onder anderen de Duitse bondskanselier Angela Merkel. "Dit keer geen biografieën", zei Rutte bij aankomst in Brussel. Daar is nu volgens hem minder tijd voor.

Het is nog steeds mogelijk om eruit te komen, onderstreept Rutte. En dat is maar goed ook, want een akkoord is 'voor Nederland heel belangrijk'. Hij gaat ook niet al 'amechtig en onmachtig' zwaaien met een veto. "Dat vind ik nooit zo sterk."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore