Doofpot toeslagenaffaire voorkomen

'Strafrechtelijk onderzoek nodig naar ambtsmisdrijven Belastingdienst'

12 februari 2020 22:27 Aangepast: 13 februari 2020 09:29
Minister Wopke Hoekstra van financiën. Beeld © ANP

Er moet een strafrechtelijk onderzoek komen naar mogelijke ambtsmisdrijven, gepleegd door ambtenaren van de Belastingdienst in de toeslagenaffaire. Minister Hoekstra (Financiën) en de nieuwe staatssecretarissen Vijlbrief en Van Uffelen moet zélf het initiatief nemen tot zo’n onderzoek.

Deze opmerkelijke oproep doet Frank Herreveld, een gezaghebbend advocaat en belastingadviseur aan de politiek in het Weekblad Fiscaal Recht (WFR).

Geen doofpot worden

Herreveld is ook verbonden aan de Orde van Belastingadviseurs. Hij waarschuwt dat de zaak 'geen doofpot' mag worden. Volgens de fiscalist lijkt het er nu op dat er politiek wordt 'gedoken' door geen antwoord te geven op de vraag of ambtenaren zich schuldig hebben gemaakt aan misdrijven.

"Ik kom tot de conclusie dat strafrechtelijk onderzoek gewenst is; er zijn voldoende aanwijzingen dat er strafbare feiten zijn gepleegd." Volgens Herreveld is daarom 'onafhankelijk onderzoek' nodig naar illegale handelingen, onder leiding van het Openbaar Ministerie. De fiscalist erkent dat het een lastige kwestie is, maar zegt dat een onderzoek daarom juist nodig is. Transparantie over de 'uitkomsten en afwegingen lijkt mij een eerste vereiste'.

Opzettelijk gehandeld

In zijn analyse van de affaire concludeert de fiscalist dat er goede juridische gronden zijn om topambtenaren van de directie Toeslagen en van het ministerie van Financiën aan te pakken. Belangrijk daarbij is dat zij willens en wetens toeslagen voor kinderopvang hebben laten stopzetten, terwijl zij wisten dat dit in 20 procent van de gevallen onjuist was. Daarmee is aangetoond dat dit opzettelijk is gedaan, en dat is een belangrijke voorwaarde om een ambtsmisdrijf te bewijzen.

Ook wijst hij erop dat de Belastingdienst willens en wetens documenten achterhield in rechtszaken en dat zo bewijs voor illegaal handelen werd 'verduisterd'. Ook is volgens Herreveld sprake van witwassen door de overheid – het onterecht afpakken van geld waar ouders gewoon recht op hadden.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Kamer onderzoekt strafvervolging Menno Snel en ambtenaren om toeslagenaffaire

Bewindslieden 'ernstig nalatig'

De fiscalist denkt dat ministers en staatssecretarissen in een strafrechtelijk onderzoek waarschijnlijk niet zelf in de vuurlinie komen, omdat zij niet op de hoogte zouden zijn van de gevolgen van ontspoorde fraudejacht. Maar hij vraagt zich wel hardop af of politiek verantwoordelijken destijds – en de afgelopen periode – mogelijk 'ernstig nalatig' zijn geweest, toen de problemen bekend werden en daarom zouden kunnen worden vervolgd.

Minister Hoekstra zei in januari, na het aftreden van staatssecretaris Snel, dat hij geen aanwijzingen had dat er ambtsmisdrijven zijn gepleegd. Onder druk van de Kamer zegde hij toen toch een 'nader onderzoek' toe, door een 'second opinion' uit te laten voeren. Later meldde Hoekstra dat hij in overleg was met het ministerie van Justitie over de zaak. Over de uitkomst daarvan is nog niets bekend.

Het Openbaar Ministerie moet nog beslissen over aangiften die tegen de Belastingdienst zijn gedaan, wegens onder meer machtsmisbruik en illegaal handelen. Eerder werd door ambtenaren van de Belastingdienst intern al aangedrongen op het aanpakken van de top.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore