Ruimtemissie

We krijgen beter beeld van de zon dan we ooit hebben gehad

08 februari 2020 16:48 Aangepast: 10 februari 2020 08:54
De Solar Orbiter moet ons meer gaan vertellen over de zon. Beeld © Animatie Esa

We gaan naar de zon. De Europese observatiesatelliet Solar Orbiter vertrekt maandagochtend vroeg vanuit het Amerikaanse Florida. De ruimtesonde gaat kanten van de zon bekijken die we niet eerder goed hebben kunnen zien, de beide polen van de zon.

Wetenschappers zijn enthousiast over de lancering, omdat we tot nu toe helemaal niet zoveel weten over de zon. Terwijl wat er op de zon gebeurt daadwerkelijk gevolgen heeft voor onze aarde. En dan gaat het niet alleen om de temperatuur.

Kennedy Space Centre

"Het zijn spannende dagen, zeker en vast", zegt de Vlaamse Anik de Groof van de Europese Ruimtevaartorganisatie ESA. Ze is op het Kennedy Space Centre. Zij en haar collega's zijn verantwoordelijk voor het aansturen van de Solar Orbiter, als die eenmaal met een raket buiten de dampkring is gebracht. Er is zeven jaar aan gewerkt, nu moet het gaan gebeuren.

Als alles goed gaat wordt het een unieke missie, zegt De Groof: "Nog nooit zijn camera's zo dicht bij de zon geweest om bewegende beelden te maken. Vroeger kon dat niet, maar nu hebben we de technologie."

Anik de Groof uit België is nauw betrokken bij de ruimtemissie. Anik de Groof uit België is nauw betrokken bij de ruimtemissie.

42 miljoen kilometer

Dicht bij is natuurlijk relatief. De zon staat op zo'n 150 miljoen kilometer van de aarde. De Solar Orbiter blijft op 42 miljoen kilometer van de zon. Een hitteschild beschermt de sonde tegen temperaturen boven de 500 graden Celcius. Achter beweegbare klepjes worden de beelden gemaakt.

"Het doel van de missie is dat we de zonneactiviteit beter kunnen begrijpen, welke invloeden het heeft op de rest van het zonnestelsel, en natuurlijk vooral op de aarde", zegt De Groof. Dan gaat het vooral om de magnetisch geladen deeltjes die de zon de ruimte inblaast na soms hevige gasexplosies. Zonnewind wordt dat genoemd, en soms, als het verschijnsel heel hevig is, zonnestorm.

Zo moet de missie met de Solar Orbiter verlopen

Uitleg van Esa/Nasa

Die geladen deeltjes gaan ook richting aarde en kunnen bij ons zorgen voor natuurverschijnselen zoals het Noorderlicht. Maar ook voor problemen. Storingen in radio- en communicatieapparatuur bijvoorbeeld. Berucht is een grote stroomstoring in Canada in 1989, die het gevolg was van een zonnestorm. Kortom, het is goed om meer te weten over hoe zonnestormen precies werken en hoe ze aankomen op aarde.

Magnetische velden

De zon en de noord- en zuidpool van de ster hebben sterke magnetische velden. En die wisselen soms, met veel zonnewind tot gevolg. De Solar Orbiter gaat dat proces onderzoeken. Wetenschappers hopen voor het eerst goed beeld te krijgen van de noord- en zuidpool van de zon. En, helemaal bijzonder, van de achterkant van de zon.

"Dat is uniek, dat is nog nooit gedaan. Het is natuurlijk moeilijk communiceren met de sonde als die aan de achterkant van de zon is, maar we hopen dat hij data kan sturen. Al vinden we natuurlijk altijd dat het te weinig is", lacht De Groof.

Ongeveer drie bij drie meter. De Solar Orbiter in de maak. Ongeveer drie bij drie meter. De Solar Orbiter in de maak.
Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Waanzinnig: zo gedetailleerd zag je de zon nog nooit

De Solar Orbiter van ESA is niet de enige missie richting de zon. NASA  lanceerde in 2018 een Amerikaanse sonde die de atmosfeer van de zon in kaart moet brengen. Die kwam zelfs dichter bij de zon. Maar de Solar Orbiter kan zich veel beter richten op verschillende regio's van de zon. NASA en het Europese ESA zullen ook nu nauw samenwerken, en hun gegevens vergelijken.

Maar eerst natuurlijk; de lancering maandagochtend rond vijf uur Nederlandse tijd. "Het wordt spannend. De Orbiter moet daarna in een juiste baan terechtkomen, de zonnepanelen moeten uitklappen, net als de antennes. Dat moet allemaal goed gaan. En dan kunnen we eindelijk beginnen", zegt De Groof.

De ruimtemissie van de Solar Orbiter duurt zeven jaar. Mogelijk komen er nog wat jaren bij. En dat kan best. De Orbiter draait namelijk... op zonne-energie.

Dit hebben we te danken aan te ruimtevaart:

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore