Oproep aan kabinet

Regeringspartijen: Nederland moet meedoen aan militaire missie bij Libië

26 januari 2020 17:00 Aangepast: 26 januari 2020 17:07
Strijders van de officiële Libische regering ten zuiden van Tripoli in april 2019. Beeld © AFP

Nederland moet meedoen aan een militaire operatie voor de kust van Libië. Daarvoor pleiten regeringspartijen D66 en ChristenUnie. De missie op zee moet mensensmokkel voorkomen en voorkomen dat er nóg meer wapens naar Libië worden verplaatst.

Kamerleden Sjoerd Sjoerdsma (D66) en Joël Voordewind (ChristenUnie) roepen minister Blok van Buitenlandse Zaken op om snel een coalitie van gelijkgezinde Europese landen te smeden en de missie te regelen.

Chaos in Libië

Sinds de val van dictator Khadaffi in 2011 is het chaos in Libië. Milities strijden om de macht en krijgen wapens en politieke steun van grote landen. Troepen van generaal Haftar hebben bijna heel Libië in handen en hebben de steun van Rusland, Saoedi-Arabië en Egypte. De officiële regering, gesteund door Turkse troepen en sommige Europese landen, zit in het nauw en heeft alleen nog de macht rondom de hoofdstad Tripoli.

Miniatuurvoorbeeld
Zie ook:

Klok tikt voor vredesonderhandelingen Libië, nieuwe escalatie ligt op de loer

Op een conferentie in Berlijn hebben verschillende landen vorige week zondag afgesproken om de strijdende partijen geen militaire steun meer te verlenen en te werken aan een wapenstilstand. De hoop is dat er vrede komt.

Komt Europa in actie?

De vraag is: wie gaat dat controleren? Moet Europa een rol spelen? EU-landen hebben nog geen besluit genomen over hun rol bij het bewaken van het wapenembargo en een staakt-het-vuren in Libië. Maandag hebben de ministers van Buitenlandse Zaken de kwestie in Brussel besproken. Meerdere lidstaten houden de mogelijkheid open om deel te nemen aan een missie. Minister Blok van Buitenlandse Zaken heeft laten weten 'constructief' te willen zijn.

Miniatuurvoorbeeld
Lees meer:

Detentiecentra in Libië zijn onmenselijk: 'We zitten opgesloten in één ruimte'

Nederland moet meedoen

"Ik vind het belangrijk dat Nederland meedoet, omdat Europa moet laten zien dat we onze eigen achtertuin veilig en stabiel kunnen houden", zegt D66-kamerlid Sjoerdsma. De beide regeringspartijen zien niets in het sturen van militairen naar Libië zelf. "We moeten het vanuit de zee doen, zodat we wapens kunnen tegenhouden en de wapentoevoer opdroogt", zegt Joël Voordewind van de ChristenUnie.

Marineschepen kunnen meerdere taken krijgen, zo suggereren de Kamerleden. Naast het controleren van het wapenembargo, kan ook de scheepvaart worden beveiligd en mensensmokkelaars worden aangepakt.

Ook in eigen belang

"Het is ook in het belang van Nederland dat de explosieve situatie in Libië niet ontspoort, omdat het leidt tot instabiliteit en onveiligheid, tot problemen voor onze scheepvaart, maar ook potentieel tot een grote hoeveelheid vluchtelingen die de gevaarlijke oversteek naar de Middellandse Zee wagen", aldus Sjoerdsma. 

Marineschip Zr.Ms. Rotterdam tijdens Operatie Sophia in 2016. Marineschip Zr.Ms. Rotterdam tijdens Operatie Sophia in 2016.

Voor de kust van Libië zijn EU-landen onder de naam Operatie Sophia al eerder actief geweest met schepen. Critici spraken destijds over een veerdienst voor migranten, maar D66 en ChristenUnie willen een herstart van die operatie. "Laat men zo snel mogelijk die missie herstarten. We roepen onze eigen minister Blok op om hier positief op te reageren", zegt Voordewind.

VVD: 'Niet aan de orde'

D66 en ChristenUnie zijn dus voor, maar de VVD reageert afhoudend. "Zolang de problematiek van de migranten op de Middellandse Zee niet binnen de EU is opgelost, is het opstarten van een Sophia-missie voor de VVD niet aan de orde", reageert VVD-Kamerlid André Bosman.

Bij het kabinet staat de deur op een klein kiertje. Eind vorig jaar heeft het kabinet in een Kamerbrief al de mogelijkheid opengehouden om een schip te sturen als Operatie Sophia wordt herstart. In Brussel heeft minister Blok gezegd dat hij wil kijken of de wapenstilstand blijft.

"Blok is voorzichtig positief, maar wil nog even afwachten of de wapenstilstand standhoudt. Want Libië blijft een onvoorspelbaar wespennest", zegt politiek verslaggever Fons Lambie. "Het is aan de Europese landen om de komende maanden te beslissen: komen we in actie of blijven we toch aan de zijlijn staan?"

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

'Bemanning passerend schip liet opvarenden scheepsramp Libië aan lot over'

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore