IS-kinderen

Dilemma voor kabinet: jeugdzorg vraagt om terughalen twee IS-kinderen uit Syrië

31 oktober 2019 18:54 Aangepast: 31 oktober 2019 19:13
Kinderen in een IS-kamp. Beeld © AFP

Jeugdzorg heeft het kabinet gevraagd om twee IS-kinderen terug te halen uit Syrië. Dat melden bronnen aan RTL Nieuws. Bij betrokken ministeries, Buitenlandse Zaken en Justitie & Veiligheid, wordt het verzoek bestudeerd.

Het gaat om een baby en een peuter met een Nederlandse vader. De kinderen verblijven nu zonder ouders in Noord-Syrië, maar zijn door een rechter in Den Haag onder voorlopige voogdij van jeugdzorg geplaatst. 

Uitzondering in juni

In principe haalt Nederland niemand op uit Syrië, zo is het beleid. Het kabinet heeft een keer een uitzondering gemaakt: twee weeskinderen zijn begin juni weggehaald uit Noord-Syrië, met hulp van Frankrijk. Volgens minister Blok van Buitenlandse Zaken ging het om een ‘unieke situatie’, omdat het ging om ‘twee wezen waarvan de voogdij aan de Nederlandse overheid is toegewezen’. Nederland kon in juni aanhaken bij een Franse terugkeeractie.

Miniatuurvoorbeeld
De uitzondering in juni:

Nederland haalt twee IS-weeskinderen op uit Noord-Syrië

Voogdij in Nederland

Nu heeft jeugdzorg gevraagd aan het kabinet om weer een uitzondering te maken, via een brief aan betrokken ministers. De rechtbank Den Haag heeft begin september besloten om beide kinderen onder voorlopige voogdij van de Stichting Jeugdbescherming west te plaatsen.

Om uitvoering te geven aan de rechterlijke uitspraak, moeten de kinderen in beeld zijn van jeugdzorg. Er wordt zowel nationaal als internationaal gekeken naar mogelijkheden. Concrete besluiten zijn nog niet genomen. 

Vader uit Zuid-Holland

De baby en peuter zijn halfwees en zitten zonder ouders in een kamp in Noord-Syrië. Hun moeder, naar verluidt van Litouwse afkomst, is overleden. Hun vader is IS-strijder Hatim Rodgers uit Zuid-Holland. Rodgers is bij verstek veroordeeld tot 6 jaar cel. Zijn Nederlandse nationaliteit is afgepakt. Waar de vader nu is, is onbekend. De laatste berichten zijn dat hij gevangen zit. 

Miniatuurvoorbeeld
Zie ook:

Nederlandse kinderen zitten zonder ouders vast in kamp Noord-Syrië

Ernstige zorgen

Voor beide kinderen is er nu sprake van een “gezagsvacuüm”, heeft de rechtbank geoordeeld. Er zijn “ernstige zorgen over hun veiligheid en ontwikkeling” en krijgen de baby en peuter “onvoldoende voedsel en medische zorg”, zo is toegelicht door de Raad voor de Kinderbescherming bij het voogdij-verzoek. De kinderen moeten zo snel mogelijk naar Nederland, vindt de Raad. De rechtbank heeft die redenering gevolgd en vindt dat het voor jeugdzorg ‘dringend en onverwijld noodzakelijk is’ om gezag over te kinderen te krijgen.

Politiek zeer gevoelig

“Het verzoek van jeugdzorg en de rechterlijke uitspraak is glashelder, maar de vraag is of betrokken ministers een stap gaan zetten”, zegt politiek verslaggever Fons Lambie. “Opnieuw een uitzondering maken, ligt politiek zeer gevoelig. Maar onderneem je geen actie, dan krijg je het verwijt een rechterlijke uitspraak te negeren.”

De betrokken ministeries moeten nu reageren op het verzoek van jeugdzorg. In Kamervragen in augustus weigerden Blok en Grapperhaus nog om de kinderen op te halen, ook omdat de voogdij toen nog niet bij jeugdzorg lag. Het ministerie van Buitenlandse Zaken en het ministerie van Justitie & Veiligheid laten weten dat de kwestie rond de voorlopige voogdij van de twee kinderen nog wordt bestudeerd.

Miniatuurvoorbeeld
Lees meer:

Rutte: Nederland haalt geen kinderen uit kampen Syrië

Volgens insiders is het een lastige kwestie. Als de kinderen nu naar Nederland worden gehaald, dan loopt Nederland misschien het risico dat ook jihadstrijder Rodgers mag terugkomen. Daarnaast moet worden aangetoond of de kinderen echt van Rodgers zijn. De vraag is ook of de baby aanspraak kan maken op de Nederlandse nationaliteit, aangezien het kind is geboren nadat de nationaliteit van de vader al was ingetrokken. 

Jeugdbescherming west wil niet inhoudelijk op de zaak ingaan. "Allereerst betreuren wij het heel erg dat de veiligheid van deze kinderen in het geding is. De veiligheid van alle kinderen staat bij ons altijd voorop en heeft prioriteit boven alles", zegt een woordvoerder. "Wel kunnen wij zeggen dat wij conform onze opdracht van de rechtbank zowel nationaal als internationaal de mogelijkheden aan het onderzoeken zijn om te zorgen dat de kinderen op veilig grondgebied komen."

Partijen willen actie

Partijen in de Tweede Kamer willen actie van het kabinet. "Het is belangrijk dat het kabinet kijkt of deze kinderen op een veilige manier kunnen worden teruggebracht", zegt D66-kamerlid Sjoerd Sjoerdsma. "Die kinderen horen natuurlijk niet in een woestijn in zo’n verschrikkelijk kamp. Hoe langer ze daar blijven, hoe groter de kans is dat ze radicaliseren.” Ook PvdA-kamerlid Lilianne Ploumen wil dat de kinderen terugkomen. “De ouders hebben vreselijke keuzes gemaakt, dat is verwerpelijk, maar daar mogen deze kindjes niet de dupe van worden. Het kabinet moet de uitspraak en het verzoek opvolgen."

Kort geding

Volgens de meest recente cijfers van de AIVD zitten in totaal 140 Nederlanders in Syrische-Koerdische kampen. Het gaat om 15 mannen, 35 vrouwen en 90 kinderen. Aanstaande vrijdag dient een kort geding namens een groep Nederlandse vrouwen en kinderen in IS-gebied. Zij willen samen met hun kinderen worden opgehaald uit de kampen. 

Coalitie verdeeld

Het terughalen van IS-strijders zorgt al langer voor een groot meningsverschil in de regeringscoalitie. D66 wil dat Nederlandse IS'ers worden teruggehaald voor berechting in ons land. ChristenUnie pleit voor onderzoek of er voor schrijnende gevallen een uitzondering gemaakt moet worden. VVD en CDA zijn tegen het ophalen van Nederlandse IS'ers en hun kinderen. Een paar weken geleden pleitte VVD-kamerlid Dilan Yeşilgöz in een talkshow om alleen IS-kinderen terug te halen, maar na veel ophef nuanceerde ze die woorden de volgende ochtend. 

Europese landen terughoudend

Ook andere Europese landen zijn zeer terughoudend met het terughalen van mensen. België is net als Nederland huiverig. Frankrijk heeft wel een aantal vrouwen en kinderen teruggehaald. De Verenigde Staten hebben al regelmatig aangedrongen dat Europese land hun IS-strijders moeten terughalen. Ook hebben de Amerikanen aangeboden om te helpen met de terugkeer.

Situatie in Syrië 

De situatie in Noord-Syrië is onrustig. Turkije begon op 9 oktober een offensief in het gebied in Syrië langs de grens om Koerdische strijders daar te verdrijven. Inmiddels is met Rusland, dat het Syrische bewind van Bashar al-Assad steunt, afgesproken dat er een veilige zone wordt ingesteld.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore