Feiten op een rij

Het boerenprotest: waar gaat het nou eigenlijk om?

16 oktober 2019 06:03 Aangepast: 16 oktober 2019 07:45
Boerenprotest op maandag bij het provinciehuis van Gelderland. Beeld © ANP

Het boerenprotest gaat vandaag weer verder. Een grote groep trekt op de tractor van Bilthoven naar Den Haag om daar te demonstreren. De hele week zijn er al boerenprotesten en ook vorige week lieten de boeren van zich horen. Dit is waar het allemaal om gaat.

Wat vinden ze?

Boeren voelen zich niet gehoord door de politiek. Ze willen dat Den Haag beter met de sector in gesprek gaat. Via een brief van de minister werden ze zonder overleg geïnformeerd over de nieuwe beleidsregels. Dat steekt.

Verder hebben de boeren het gevoel dat ze alleen de stikstofcrisis moeten oplossen. Ze vinden dat het probleem ons allemaal aangaat, maar alleen zij pijnlijke maatregelen moeten nemen.

Ten derde voelen de boeren weinig waardering vanuit Den Haag. De regering breekt het platteland af, zeggen ze. Uitbreidingsplannen worden tegengewerkt en de regering zet grote druk op boerenbedrijven, terwijl de boeren vinden dat landbouwbedrijven juist zorgen voor onderhoud aan het landschap.

De protestboeren wijzen er ten slotte op dat de meetmethodes van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) voor hen 'te schimmig' zijn. Je kunt met een model de werkelijkheid benaderen, maar nooit voor honderd procent, zeggen ze. Dat terwijl de modellen wel het beleid bepalen.

De boeren(bedrijven) in cijfers

  • Aantal boerenbedrijven in Nederland: 54.000. Daarvan zijn er 50.000 veehouderij.

  • Aantal varkenshouderijen: 4000. Met een totaal van bijna 12,4 miljoen varkens.

  • Aantal rundveehouders: 25.000. Het aantal koeien dat wordt gebruikt als melk- en fokvee is 2.668.000. Er zijn 1.188.000 vleesrunderen.

  • Het grootste gedeelte van wat de Nederlandse boerenbedrijven produceren is voor de export naar het buitenland. Slechts een kwart is voor de eigen markt.

  • In 2018 werkten er zo'n 170.000 mensen in de landbouw (kijkend naar alleen de boerderijen), dat is twee procent van de beroepsbevolking. Als je de verwerkingsindustrie daar bij optelt, stijgt dat naar negen procent: 810.000 werknemers.

Bron: CBS

Wat willen ze?

Met alle plannen haalt de overheid de dynamiek uit de boerenbedrijven, is een veelgehoorde klacht. De boeren willen ondernemen. Ze willen dat eerder toegekende ruimte niet van hen wordt afgepakt. Een vergunning wordt met het oog op de toekomst ruim aangevraagd, zodat boeren naar eigen zeggen makkelijk kunnen vernieuwen, investeren, verduurzamen en uitbreiden. Dat is nodig, want de technologie en de markt zijn continu in ontwikkeling.

Boeren realiseren zich dat bedrijven verdwijnen, maar verzetten zich tegen 'uitverkoop van de sector'. "We willen dat dit gebeurt onder goede voorwaarden", zeggen ze.

Ten slotte willen boeren meer locaties om stikstof te meten en een nog betere uitleg over de gebruikte meetmethodes van het RIVM.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Dag vol boerenprotesten: provincie Groningen houdt stikstofregels in stand

Wat is er nu bekend?

De overheid is al in gesprek met de boeren naar aanleiding van hun protest op het Malieveld op 1 oktober. Daarom wil minister Schouten van Landbouw nu niet met de actievoerders in gesprek.

Deze week voert Schouten overleg met de provincies. Mogelijk wordt er als gevolg van dat gesprek gekozen om de minder strenge lijn van het kabinet te volgen. De regels die boeren krijgen opgelegd door het provinciebestuur, zijn namelijk strenger dan de kabinetsplannen.

Het klopt dat boerenbedrijven kunnen worden opgekocht. Maar dat gebeurt alleen op vrijwillige basis. Wat ook klopt, is dat boeren ruimte moeten afstaan als ze vergunningen onderling verhandelen. Bedrijven kunnen hun rechten voor stikstofuitstoot aan elkaar of aan de gemeente verkopen, maar dan voor maximaal 70 procent.

Het RIVM zegt transparant te zijn over zijn cijfers. Het klopt dat modellen nooit honderd procent juist zijn, maar de metingen dienen juist als extra check. Iedereen is welkom om de cijfers in te zien, zegt het RIVM.

De agrarische sector is in de afgelopen zeventig jaar flink gekrompen. Hadden we in 1950 410.000 boerderijen, nu hebben we er nog maar 54.000. Die bedrijven zijn samen goed voor 46 procent van de stikstofuitstoot. En daarmee is de agrarische sector ook de grootste bron van stikstofuitstoot. Als je kijkt naar CO2- of fijnstofuitstoot, zijn andere sectoren meer vervuilend.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Grapperhaus: boerenprotest mag morgen Binnenhof niet op

Bilthoven en Den Haag

De boeren beginnen hun protestdag vandaag op een honkbalveld in Bilthoven, vlakbij het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Vervolgens trekken ze naar het Malieveld in Den Haag.

De boeren mogen daar niet protesteren bij de Tweede Kamer, wat het oorspronkelijke plan was. In de avond maken de boeren er een feestje van met een dj. Afgesproken is dat het vanaf 22.00 uur stil is.

Boerenprotest Groningen: deur geramd, provinciehuis bestormd

Het stikstofprotest in Groningen is uit de hand gelopen nadat boeren het provinciehuis bestormden.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`