Stopgesprek

Politie moet sneller in gesprek met stalkers: 'Vertel dat 26 keer bellen niet kan'

11 oktober 2019 19:08 Aangepast: 12 oktober 2019 09:14
Beeld ter illustratie. Beeld © iStock

Honderden belletjes of appjes per dag, intimidatie of bedreigingen met soms fatale gevolgen. Nog te vaak wordt bij stalking niet of te laat ingegrepen. Met als schrijnend voorbeeld het verhaal van Hümeyra, die maandenlang vreesde voor haar leven en meerdere keren naar politie en andere instanties stapte voor hulp.

Het mocht allemaal niet baten. Het 16-jarige meisje uit Rotterdam werd niet goed beschermd door politie, het OM en andere instanties en op 18 december werd ze in de fietsenstalling van haar school doodgeschoten door haar ex-vriend en stalker Bekir E.

Het systeem werkte niet

Deze week presenteerde de Inspectie Justitie en Veiligheid een inspectierapport waarin duidelijk werd dat alle betrokken instanties ernstig tekort waren geschoten in de bescherming van Hümeyra: iets wat vrienden en familie al veel langer wisten. Had het systeem wel gewerkt, dan had Hümeyra nog geleefd. Daar gaan de nabestaanden in ieder geval vanuit.

Hümeyra is niet de enige. Er zijn veel meer voorbeelden van vrouwen die gestalkt werden, waarvoor hulp te laat kwam.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Politie en OM ernstig tekortgeschoten in zaak-Hümeyra

Recherchepsychologen Bianca Voerman en Cleo Brandt schreven het boek 'Eerste hulp bij stalking' en adviseren de politie onder andere over hoe om te gaan met stalking.

"Stalking is vaak moeilijk te herkennen omdat het niet over één gebeurtenis, maar over meerdere incidenten gaat", zegt Voerman. "Ook kan het qua vorm iedere keer weer anders zijn", zegt Brandt.

Bloem of een euro

"De een stuurt iedere week een bloem, de ander maakt kleine bedragen geld over met een omschrijving om zo aandacht te vragen." Op die manier is het zowel voor de politie als voor het slachtoffer lastig om iets te erkennen als stalking, zeggen de twee.

Ex-partners

Uit onderzoek blijkt dat 1 op de 6 mensen ooit in zijn of haar leven te maken krijgt met stalking. Tachtig procent van de stalkers is man en ongeveer de helft van de stalkers zijn ex-partners of hebben te maken met relatieproblematiek. 

Over stalking door ex-partners wordt nog weleens te makkelijk gedacht, vinden de psychologen. Voerman: "Het wordt soms minder zorgelijk ingeschat als er een relatie is geweest. Maar juist dat is de meest risicovolle groep."

Stopgesprek

Volgens de twee is het bij stalken belangrijk om in een vroeg stadium in te grijpen. Een van de beste manieren om dit te doen zou een zogenaamd 'stopgesprek' zijn. Hierin wordt de stalker officieel verteld dat hij zich schuldig maakt aan een misdrijf, bijvoorbeeld door een wijkagent.

"De praktijk leert dat meer dan de helft van de stalkers na zo'n gesprek besluit te stoppen", is te lezen op de website van de politie.

Maar een stopgesprek heeft met name zin aan het begin van het stalken."Dan zijn stalkers vaak heel erg emotioneel over een relatie die is verbroken. Ze zitten dan zo in die emoties en zijn zo erg met zichzelf bezig en met het onrecht dat hen is aangedaan, dat ze er niet bij stilstaan dat 26 keer per dag bellen voor iemand anders heel vervelend kan zijn", zegt Brandt.

'Ze verdragen het maar gewoon'

"Op het moment dat dan een gesprek wordt gevoerd, kunnen stalkers uit die emotionele loop worden gehaald." Maar volgens Brandt stappen veel slachtoffers pas in een later stadium naar de politie. "Ze houden het heel lang zelf vol, verdragen het maar gewoon." 

De psychologen adviseren om in de eerste paar weken van het stalken al naar de politie te stappen. "Als het al is geëscaleerd of het is al maanden aan de gang, dan is een stopgesprek minder zinvol."

Wat kun je zelf doen?

Er zijn ook dingen die het slachtoffer zelf kan doen. "Houd systematisch een logboek bij", zegt Voerman. Bewaar bijvoorbeeld screenshots, e-mails, appjes en alle pogingen tot contact.

Voerman: "Op die manier verzamel je bewijsmiddelen maar creëer je ook overzicht en heb je het gevoel dat je de controle houdt." Brandt: "Je kan dan ook goed zien wanneer het erger wordt en je aan de bel moet trekken." 

Verder raden de twee aan om je omgeving in te schakelen. "Veel slachtoffers die wij hebben gesproken zeggen achteraf dat ze spijt hebben dat ze niet eerder hulp hebben ingeschakeld", zegt Brandt. "Mensen schamen zich soms dat ze gestalkt worden. Of ze willen hun ex niet zwartmaken. Maar als je anderen informeert, kunnen die jou ook een beetje in de gaten houden." 

En reageer niet. Nooit. "Dat kan heel moeilijk zijn, vooral als je een relatie hebt gehad", zegt Voerman. "Maar we weten dat stalking een soort verslaving is. En elk contact met de stalker voedt deze verslaving."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`