Telefoon

Jongeren en hun schermtijd: elke generatie heeft zijn eigen problemen

30 augustus 2019 17:04 Aangepast: 30 augustus 2019 20:55
Beeld © Getty

Wat zijn de nadelen van eindeloos naar een scherm staren? Het is een favoriet onderwerp van elke ouder met een opgroeiend kind. Inmiddels vinden jongeren ook zelf dat ze te veel doorbrengen met hun telefoon, tablet of computer. Onderzoekers nuanceren de problemen, elke generatie heeft zijn eigen boosdoener.

Jongeren zelf klagen over rug- schouder en vingerproblemen. Daarnaast vinden ze het jammer dat ze minder buiten zijn en zijn ze bang dat ze verslaafd zijn of worden.

Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) doet al tientallen jaren onderzoek naar het mediagebruik van jongeren en naar de manier waarop jongeren hun vrije tijd besteden. Daaruit valt op te maken dat de manier waarop jongeren hun uren van de dag verdelen, drastisch is veranderd.

Onderzoeker Jos de Haan daarover: "Jongeren tussen de 13 en 19 jaar zijn van ongeveer 2 uur tv-tijd per dag in 1990 naar een meer dan verdubbeling van schermtijd gegaan, namelijk bijna vijf uur per dag."

Vertrossing

Toch beschouwt De Haan de problemen van deze generatie niet als uniek. "Zorgen over de persoonlijke ontwikkeling van jongeren zijn er altijd al geweest. In de jaren 50 waren er zorgen over de popcultuur, die jongeren op een verkeerde manier zou beïnvloeden En in de jaren 90 was de discussie dat de samenleving en de jongeren last hadden van vertrossing en amusement." 

De term is afkomstig van de TROS, de eerste omroep die niet vanuit een ideologie radio en televisie maakte, maar juist bracht wat de kijkers wilden zien. Dat betekende vooral veel entertainment.

Offline contact

Ook universitair docent Margreet de Looze, die voor de Universiteit Utrecht onderzoek doet naar het internetgebruik van jongeren, ziet niet alleen maar beren op de weg. "Jongeren die veel op hun telefoon zitten, blijken ook veel vaker met hun vrienden in het echt af te spreken. Dus er is zowel offline als online veel contact." 

Bovendien ziet De Looze bij elk nieuw medium angst. "Dat gebeurde eerst bij de introductie van boeken en radio en nu bij internet en smartphones. Het punt is: er is niet altijd een gevaar." Door al die schermen is volgens De Looze de wereld een stuk kleiner geworden. "Een stage regelen in Brazilië is bijvoorbeeld zo geregeld, vroeger was dat niet denkbaar."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Jongeren te veel achter scherm, vinden jongeren zelf

Daarnaast komt uit onderzoek van Stichting Lezen iets opmerkelijks naar voren: we lezen meer dan ooit. Niels Bakker die voor de organisatie de Leesmonitor bijhoudt, heeft daar wel een verklaring voor. "Er is meer te lezen dan ooit. Naast boeken, tijdschriften en kranten lezen jongeren ook nog Whatsapp-berichten, Facebook en andere social media."

De manier van lezen is daardoor wel veranderd. Bakker: "Het aandachtig lezen van boeken is vervangen door het scannen van teksten, waardoor het lezen vluchtiger is geworden." Het zou kunnen dat de hersens zich daardoor anders gaan ontwikkelen, maar voor die conclusie is het nog te vroeg. Daarvoor is eerst verder onderzoek nodig.

Vriendschappen

De onderzoekers zijn het er allemaal over eens dat het schermgebruik weliswaar voor problemen kan zorgen, maar zien ook voordelen van de nieuwe mogelijkheden. SCP-onderzoeker De Haan denkt dat elke generatie met een nieuwe uitvinding zoals radio, televisie en internet, zijn eigen problemen heeft.

Volgens De Haan zitten er naast de problemen ook veel voordelen aan. In het geval van telefoons en andere schermen, zijn dat voor jongeren een positieve bijdrage aan de ontwikkeling van vriendschappen en een toegenomen algemene ontwikkeling.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`