15-jarig onderzoek

Eén pil tegen hart- en vaatziekten? 'Nogal grof geschut'

23 augustus 2019 16:29 Aangepast: 25 augustus 2019 07:42
In Nederland kunnen we bijvoorbeeld cholesterol meten, waardoor we de risico's van patiënten in kaart kunnen brengen. Beeld © Getty

Laat gezonde 50-plussers dagelijks een combinatiepil slikken, waarmee hart- en vaatziekten worden teruggebracht. Volgens een 15-jarig onderzoek naar zo'n polypil is die aanpak een goed idee. Uit de studie blijkt dat het aantal hart- en vaatziekten daarmee met een derde tot de helft afneemt.

De studie werd gedaan onder bijna 7000 50-75-jarigen in Iran. De helft van die groep kreeg een dagelijkse pil, met onder meer aspirine, bloedverdunners en cholesterolverlagers, de andere helft werd regelmatig voorgelicht over een gezonde leefstijl en kwam langs op controles. Bij de deelnemers die de pil echt elke dag slikten (80 procent) nam het aantal hart- en vaatziekten met ruim de helft af.

Miniatuurvoorbeeld
Lees meer:

Veel Nederlanders niet bewust van risico op hart- en vaatziekten

Andere diagnostiek

Cardioloog Fabrice Martens, die namens de Nederlandse Vereniging voor Cardiologie spreekt, is voorzichtig enthousiast. "Op mondiaal populatieniveau zou het fantastisch kunnen zijn, maar voor westerse landen is dit anders. Het onderzoek is gedaan in Iran, waar de gezondheidszorg van een ander niveau is dan hier. Daar kunnen ze minder goed in kaart brengen wat de risico's van de patiënten zijn."

In Nederland is dat anders, zegt Martens, die ook voorzitter is van de Werkgroep Cardiologische centra Nederland. "We hebben hier toegang tot andere diagnostiek, kennen de gezondheid van familieleden, enzovoorts. Het is Nederland grof geschut om bij voorbaat alle medicatie in een keer in te zetten. We zijn hier in staat de gezondheidszorg te individualiseren. Bij een hoog risico van een patiënt zet je medicatie in, bij een laag risico zijn we terughoudender."

Een gezonde levensstijl vermindert kans op hart- en vaatziekten ook:

Gebruik bijvoorbeeld minder zout en vermijd pakjes.

Medicaliseren

Dat is belangrijk, zegt Martens, je wilt niet medicaliseren als dat niet nodig is. "Voor sommige patiënten is een gezonde levensstijl al heel effectief. Als je iedereen pillen voorschrijft, is dat op populatieniveau misschien beter, maar voor het individu niet. Zo'n pil heeft ook bijwerkingen, zoals bloedingen en maagzweren. Daarbij werkt voor sommigen een bepaalde dosis cholesterolverlaging bijvoorbeeld prima, maar krijgt een ander daar spierpijn van. Dan moet je ze niet beiden dezelfde dosering geven, maar die aanpassen aan het individu. Zoiets mis je bij de combinatiepil."

Met andere woorden: bij patiënten met een laag risico kan het zo zijn dat de polypil meer schade aanricht dan dat het voordelen heeft. Bij mensen met een hoog risico kan het weer zo zijn dat de dosering van de combinatiepil te laag is. Ze ervaren wel voordelen van de medicatie, maar zouden die misschien nog meer hebben bij een persoonsgebonden medicatie, zegt Martens.

Miniatuurvoorbeeld
Lees meer:

Meer kans op diabetes en hart- en vaatziekten door nachtdienst

Bijwerkingen

Toch is de cardioloog blij met het onderzoek. "Het geeft nog maar eens aan dat de cocktail van medicijnen die we nu geven, werkt." En als er combinatiepillen op de markt zouden komen met verschillende doseringen van de losse middelen, dan vindt Martens de ontwikkeling veelbelovend. "Door een pil te slikken, in plaats van allemaal losse, neemt de therapietrouw natuurlijk wel toe."

Martens denkt niet dat de combinatiepil snel in Nederland op de markt zal komen. "Losse pillen zijn goedkoper", zegt hij. "En zorgverzekeraars gaan voor de goedkoopste optie. Daarnaast is een polypil onhandig zodra mensen bijwerkingen krijgen. Nu kun je een voor een met de losse pillen stoppen om te zien waar de bijwerkingen vandaan komen. Met een combinatiepil kan dat natuurlijk niet."

Miniatuurvoorbeeld
Lees meer:

22 minuten per dag wandelen en 'echt eten': minder hart- en vaatziekten

Gezonde levensstijl

Ook woordvoerder Ron Sinnige van de Hartstichting ziet de polypil niet snel op de Nederlandse markt verschijnen. "Wij hebben in Nederland een goede infrastructuur voor gezondheid, dus de nood is niet hoog. We hebben liever dat mensen hun bloeddruk en cholesterol in de gaten houden. Mocht je ontdekken dat die aan de hoge kant zijn, gaan we gericht behandelen. We zijn er geen voorstander van iedereen op voorhand een pil te geven."

Een gezonde levensstijl is het belangrijkst, zegt ook Sinnige. "De onderzoekers zeggen wel: het is geen vervanging voor een gezonde levensstijl, maar het kan wel dat bij mensen die de pil gebruiken het idee ontstaat: 'ik kan die sigaret wel opsteken, of dat frietje wel eten. Het zou een excuus kunnen zijn om niet of minder te werken aan een gezonde leefstijl."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`