Open Imkerijdagen

De koningin is de baas en een bij sterft zodra ze steekt: 8 feiten en fabels

13 juli 2019 07:31
Met de honingbij gaat het, in tegenstelling tot de wilde bijen, wel goed. Beeld © ANP

Het gaat slecht met de bij, het is nieuws dat de afgelopen jaren veelvuldig in de media is. Maar geldt dit voor alle bijen? En hoe zorg je ervoor dat het er meer worden? Acht feiten en fabels over deze insecten.

1. Er zijn te weinig bijen

"In elk geval zijn het er steeds minder", zegt bijenexpert Koos Biesmeijer. "Er zijn 25.000 bijensoorten in de wereld, waarvan 360 in Nederland. Met de honingbij gaat het goed, maar van de wilde bijen staat 55 procent op de rode lijst. In 2003 was het nog 49 procent."

Miniatuurvoorbeeld
Lees meer:

Veel minder bijen in tweede Nationale Bijentelling: Verlengd tot en met 19 april

2. Er zijn te veel honingbijen

"Dat is inderdaad wel een uitdaging", aldus Biesmeijer. "Er is te weinig natuur en eten voor bijen. Doordat steeds meer mensen honingbijen zijn gaan houden, is er te weinig voedsel voor wilde bijen. Daarom passen wij zelf ook erg op met het uitlaten van honingbijen in natuurreservaten. Dat doen we alleen als we zeker weten dat het kan."

3. Bijen zijn belangrijk voor de biodiversiteit

"Ja, ze zijn heel belangrijk", zegt Biesmeijer, die ook wetenschappelijk directeur van Naturalis Biodiversity Center is. "Ze zijn van belang voor het bestuiven van wilde planten en gewassen. 90 procent van de wilde planten is voor de bestuiving afhankelijk van insecten en dan gaat het heel vaak om bijen. En bestuiving is weer een sleutelproces in de natuur, die zorgt voor zaden en vruchten en een goede vegetatie voor vogels en insecten."

Vorig jaar werd er voor het eerst een bijentelling in Nederland gehouden:

Dat is nodig om in kaart te brengen hoeveel bijen er nog zijn.

4. Voedselproductie vermindert als bestuiving wegvalt

"Dat klopt, de voedselproductie voor vogels en andere dieren, maar ook voor ons. Er wordt door het tekort aan bijen voor een deel met de hand bestoven, dat gebeurt al met vanille in Madagascar. Dat is ook de reden waarom vanille zo duur is. Voor koffie geldt hetzelfde. Met de hand bestuiven is een heel tijdrovende en dure klus."

5. De koningin is de baas

"Dat is een grappige. Ik heb lang met honingbijen gewerkt. Aan de ene kant is ze de baas, aan de andere kant is ze bij honingbijen ook een eilegmachine die elk moment kan worden doodgemaakt door de werksters. Bij de hommels is de koningin wel de baas, ze domineert met haar gedrag de anderen. Er zijn ook veel bijensoorten die helemaal geen koningin hebben. Daar zijn de bijen alleenstaande moeders die hun partner alleen bij de paring zien en hun kinderen niet zien opgroeien."

Miniatuurvoorbeeld
Lees meer:

'Een rotklus': imker verwijdert bijen van raam op 14 meter hoogte in centrum Haarlem

6. Een bij gaat dood zodra ze steekt

"Dat geldt alleen voor de honingbijwerksters", aldus de bioloog. "Bij alle bijen zijn het alleen de vrouwtjes die steken. De honingbijwerksters gaan dood en dat is niet omdat het loserbijen zijn, het heeft evolutionair gezien een goede reden. Ze gaan niet gewoon dood, de angel wordt er tijdens het sterven uitgerukt en dan wordt er een geurstof verspreid. Daardoor weten de andere werksters precies waar de aanvaller is. Bijen steken alleen als ze zich aangevallen voelen of in de knel zitten."

Open Imkerijdagen

Dit weekend worden voor de 10de keer de Open Imkerijdagen gehouden. Imkers vertellen over hun werk en leggen uit hoe belangrijk bijen zijn voor het in stand houden van de natuur. In tegenstelling tot wilde bijen gaat het goed met de honingbij. Afgelopen winter was zacht en dus gingen er weinig bijen dood. Bovendien komen er de laatste jaren steeds meer imkers bij, zo'n 2000 in de afgelopen acht jaar. Dat terwijl het met het aantal bloemen in ons land somber gesteld is. En dus is er ook een keerzijde, al die honingbijen dreigen andere insecten, zoals de wilde bij, te verdringen van de bloemen die er nog wel zijn.

7. Je kunt doodgaan door de steek van een bij

"Als je heel allergisch bent, kun je net zoals bij wespen doodgaan aan de steek van een bij. Dat klopt."

8. Je kunt een tuin aantrekkelijk maken voor de bij

"Ja, absoluut. Door de goede bloemen neer te zetten en nestplekken te organiseren, kun je bijen naar je tuin lokken. Ze hebben een bed & breakfast nodig. Plant met namen planten en bloemen die veel nectar en stuifmeel hebben. Veel mensen vinden rozen en pioenrozen mooi, maar daar heeft een bij weinig aan." Hier vind je tips voor een bijvriendelijke tuin.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`