REM-slaap

Slechte slapers staan op met hun problemen van gisteren

12 juli 2019 16:37 Aangepast: 15 juli 2019 09:18
Archieffoto.

Onderzoekers hebben ontdekt waarom slechte slapers moeilijk van hun stress en angsten afkomen. Vanwege een matige nachtrust nemen veel slapeloze mensen hun beroerde ervaringen namelijk mee naar de volgende dag.

''Mensen met slapeloosheid voelen zich beroerd en gespannen'', vertelt slaaponderzoeker Eus van Someren van het Nederlands Herseninstituut. Dat beroerde gevoel wordt in de loop van de dag iets minder, maar als ze de volgende dag weer opstaan zijn ze terug bij af. ''Alsof ze in een herhaling van hun eigen dag zitten.''

Samen met zijn mede-onderzoekers zocht hij uit hoe het komt dat slechte slapers opstaan met hun problemen van gisteren. Het blijkt dat een onrustige REM-slaap de boosdoener is. De REM-slaap is de fase waarin we heftig dromen. Daarin speelt de afgelopen dag in combinatie met fantasieën zich als een film af.

Zonder REM-slaap zijn we prikkelbaar en gespannen

De REM-slaap zit aan het einde van iedere slaapcyclus. In die fase is het brein het meest actief: we dromen.

Het onderzoek

Voor het onderzoek zijn 30 goede en slechte slapers onderzocht. Zij kregen terwijl ze in een MRI-scanner lagen een geluidsfragment van zichzelf te horen waarop ze vals karaoke zongen. De schaamte die de deelnemers daaraan overhielden was te zien op de hersenscans; de amygdala, de sirene van het brein, lichtte sterk op. 

De proefpersonen bleven daarna slapen in het slaaplab, waarbij de elektrische activiteit van de hersenen werd gemeten. Daardoor konden de onderzoekers zien hoe goed deze mensen sliepen. De volgende dag kregen de deelnemers in de MRI-scanner opnieuw hun eigen gezang te horen.

En wat bleek? Bij de goede slapers lichtte de sirene van het brein helemaal niet meer op. Met behulp van de goede nachtrust hadden zij deze slechte ervaring verwerkt en waren ze gewend geraakt aan de sensatie. ''Ze dachten: 'het is vals, so what?''', licht van Someren toe.

Slechte slapers waren juist nog steeds van slag. Op de hersenscan lichtte de amygdala bij hen opnieuw sterk op, en bij sommigen zelfs sterker dan de nacht ervoor. Van Someren: ''Het leek alsof slaap bij sommige de spanning of een vervelende ervaring had opgeruimd, terwijl bij sommigen het juist omgekeerde gebeurde.''

Een rustige REM-slaap, voluit Rapid Eye Movement genoemd, helpt bij het verwerken van een negatieve ervaring. Een slechte REM-slaap doet het tegenovergestelde. ''Vergelijk het met de periscoop van een duikboot die maar niet onder wil'', legt Van Someren uit. ''Bij slecht slapende mensen ging het mis en paste de sirene van het brein zich niet aan.''

Psychische stoornissen

Twee derde van alle mensen met een psychische stoornis heeft ook last van slapeloosheid, dus het onderzoek kan van groot belang zijn voor deze groep. Het gaat bijvoorbeeld om mensen met PTSS, slapeloosheid of een depressie. ''Die stoornissen worden allemaal gekenmerkt doordat deze mensen spanning niet weg kunnen krijgen. Mensen met PTSS zitten vast in traumatische ervaring die niet wordt niet opgeruimd over de nachten heen. Ook angsten kunnen alsmaar meegaan naar de volgende dag. We hopen dat we hiermee iets hebben gevonden dat eindelijk verklaart waarom je dit soort nare ervaringen niet van je af kan schudden.''

Het Herseninstituut is op zoek naar slechte slapers voor vervolgonderzoek. Kijk hier voor meer informatie.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`