Toeslagenaffaire

Menno Snel op ramkoers met Kamer over falen Belastingdienst

01 juli 2019 01:30 Aangepast: 30 oktober 2019 09:22
Beeld © ANP

Staatssecretaris Menno Snel (Financiën) wacht een harde confrontatie met het parlement, nu hij erkent dat hij de Kamer meermalen onjuist en onvolledig heeft ingelicht over de toeslagenaffaire. In de Kamer groeit ergernis en kritiek, omdat Snel tegelijk weigert reeksen documenten aan het parlement te geven om opheldering te verschaffen.

Uit een brief die Snel vrijdagavond naar de Kamer stuurde blijkt dat van oude beschuldigingen tegen een gastouderbureau en ruim 300 ouders niets klopt.

Pittig debat

Kamerleden reageren getergd. Pieter Omtzigt (CDA) stelt dat Snel een 'pittig' debat wacht. "Alleen omdat we achttien maanden doorgegraven hebben is er veel meer boven tafel gekomen dan de Belastingdienst meedeelde aan de ouders of rechters." Hij wil dat Snel alle relevante stukken alsnog aan de Kamer verstrekt. Renske Leijten (SP) spreekt van een 'beschamende' affaire, waarin feiten werden 'verdoezeld', ook door de Landsadvocaat. Ze wijst erop dat Snel vorig jaar wel excuses aanbood 'maar hij pas afgelopen vrijdag tot de conclusie is gekomen dat het echt over de gehele linie fout is gegaan'.

Farid Azarkan (Denk) noemt de werkwijze van de Belastingdienst en de afhandeling door Menno Snel 'pijnlijk, gemeen en ondemocratisch'. Hij hekelt de ontkenningen en het vastgraven in het eigen gelijk en spreekt van 'hét voorbeeld van misbruik van macht door de overheid'. "Er rest mij niets dan een motie van wantrouwen in te dienen." Donderdag moet Snel in een debat verantwoording afleggen.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Belastingdienst gebruikte nepbewijs om fraude aan te tonen

Uit een reconstructie van Trouw en RTL Nieuws blijkt dat Snel persoonlijk pas deze maand begreep hoe fout zijn Belastingdienst had geopereerd. Dat was ná onthullingen over het verwerken van tweede nationaliteit en het sjoemelen met verouderd 'bewijsmateriaal' en nadat de Kamer anderhalf jaar en talloze keren opheldering vroeg.

Onderste steen

Pas in juni gelastte hij een 'dieper' en 'grondiger' onderzoek naar de onderste steen. Snel noemt dit nu 'mijn eigen diepgravende exercitie'. Vorig jaar was al onderzoek gedaan naar documenten die waren achtergehouden voor ouders, rechters en Kamer, maar dat was niet compleet. Het gaat om de zaak van de onrechtmatige stopzetting van toeslagen voor kinderopvang in 2014, waardoor honderden ouders van één gastouderbureau in Eindhoven jarenlang in de problemen kwamen.

Valsheid in geschrifte?

In de brief van vrijdagavond biecht Snel dat verouderde, informatie uit 2011 is misbruikt om in 2013 een fraudeonderzoek tegen dat gastouderbureau te rechtvaardigen. De Kamer wil nog steeds weten of er sprake is van valsheid in geschrifte. Snel geeft daar geen antwoord op: "De signalen uit 2011 zijn benoemd als signalen in 2013." Hij weigert de Kamer inzage in eerdere versies van het fraudeonderzoek, waaruit kan blijken of er doelbewust is gemanipuleerd.

Snel geeft nu een mail uit 2013 vrij, van de GGD aan de Belastingdienst, over één gastouder uit Den Haag. Uit die mail blijkt nu dat er helemaal geen aanwijzingen waren dat het gastouderbureau uit Eindhoven fraudeerde. Uit interne stukken waarover Trouw en RTL Nieuws beschikken blijkt dat de Belastingdienst al jarenlang wist dat hier geen bewijs voor was. Toch werd de opdracht gegeven om bij ruim 300 ouders de toeslag stop te zetten. Zij werden vervolgens jarenlang het bos in gestuurd. Een ouder die haar kinderen bij die ene gastouder in Den Haag bracht, won haar zaak recent bij de Raad van State.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Onderzoek naar etnisch profileren door Belastingdienst

Geen nepfacturen

Snel wil ook andere 'bewijsvoering' voor het vermeende misbruik niet openbaar maken. De Tweede Kamer wil inzage in 'actualiteitsbezoeken' uit november 2013 bij een aantal gastouders. De Belastingdienst en Snel hebben informatie uit die rapporten publiekelijk steeds gebruikt om de keiharde ingreep te rechtvaardigen. Uit de rapportages die Trouw en RTL Nieuws inzagen blijkt helemaal geen bewijs voor fraude.

Snel geeft nu uiteindelijk toe dat het niet klopt. De staatssecretaris neemt afstand van zijn eerdere uitspraken over het gastouderbureau uit Eindhoven. In maart zei hij nog dat er 'nepfacturen' werden aangetroffen, en dat het geen 'lichtzinnig moment' was, toen honderden ouders vervolgens werden aangepakt. De ondernemer vroeg eerder al om eerherstel en een faire schadevergoeding omdat zijn bedrijf kapot is gemaakt.

Klokkenluider

Opmerkelijk is dat Snel vrijdagavond bevestigt dat zijn Belastingdienst en de Landsadvocaat jarenlang informatie uit de ondeugdelijke onderzoeken tegen de ouders en het bureau inbracht in juridische procedures. Een deel van deze documenten gaf Snel eerder juist niet aan de Tweede Kamer; een van de stukken kreeg het parlement pas in november vorig jaar.

De staatssecretaris legt niet uit waarom een klokkenluider in deze zaak op non-actief is gesteld. Hij wil ook niet vertellen welke sancties zijn getroffen tegen ambtenaren die betrokken waren bij het ontspoorde fraudeonderzoek, en bij de afhandeling, die in strijd was met allerlei wetten.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Belastingdienst neemt disciplinaire maatregelen tegen klokkenluider

Dossiers niet compleet

De Belastingdienst heeft overigens na vijf jaar de dossiers van ouders tegen wie werd geprocedeerd nog steeds niet compleet, zo blijkt nu. Zij moeten wachten op een adviescommissie die moet adviseren over schadevergoeding.

Eerder gaf Snel toe dat bij het samenstellen van de 'onderzoekspopulatie' van ouders in het 'fraudeonderzoek', de tweede nationaliteit van hen is verwerkt. Voor de Kamer is nog steeds niet duidelijk waarom die afkomst werd vastgelegd. De Belastingdienst loog hierover tegen de Autoriteit Persoonsgegevens.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`