Elfstedenzwemtocht

Dit moet je weten over de monsterlijke zwemtocht van Maarten van der Weijden

21 juni 2019 07:00 Aangepast: 21 juni 2019 07:05
Maarten van der Weijden tijdens de tocht vorig jaar. Beeld © ANP

Duizenden toeschouwers, boeren die midden in de nacht spontaan voor verlichting zorgden, een miljoenenopbrengst. De oogst van de Elfstedentocht van zwemmer Maarten van der Weijden was vorig jaar gigantisch. Of dat dit jaar ook gebeurt? "Ik hoop op hetzelfde magische gevoel."

Waarom doet hij een tweede poging?

Hij was kapot. Velen kunnen zich nog wel de foto herinneren van een gerimpelde Maarten van der Weijden toen hij vorig jaar na 163 kilometer in Burdaard moest opgeven. Het was 37 kilometer voor het einde en de arts die meevoer, vond het niet meer verantwoord dat hij verder zwom. 

Toen hij na de tocht in Leeuwarden feestelijk werd onthaald en de vraag kreeg of hij het nog een keer ging doen, antwoordde hij afgemeten: "Ik moet er niet aan denken." Maar hij dacht er toch aan. Enkele weken later antwoordde hij op dezelfde vraag: "Zeg nooit nooit."

Het doel om geld voor kanker op te halen, laat hem niet los. Hijzelf ervaart schuldgevoel omdat hij de kanker heeft overleefd, maar anderen niet. Overlevingsschuld noemt hij dat. Dat gevoel zit zo diep dat hij extremen opzoekt. En dus ligt hij vandaag weer in het water voor poging nummer twee.

De voeten van Maarten van der Weijden na zijn opgave. De voeten van Maarten van der Weijden na zijn opgave.

Waarom lukt het nu wel?

Daar zijn verschillende redenen voor. De belangrijkste: Maarten heeft geleerd van vorig jaar. Toen vond hij de uren in het donker ongelooflijk zwaar. Hij verbruikte veel meer energie dan verwacht. Door de zwemtocht nu in juni te houden in plaats van augustus, zijn de nachten minder lang. 

Ook zijn voeding wordt aangepast. Vorig jaar at Van der Weijden veel te weinig, waardoor een calorie-achterstand van een hele week eten ontstond. Nu zal hij om de vijf uur een warme maaltijd nemen. Bovendien wil hij iets langer slapen, waardoor hij meer rust kan pakken. 

En niet te onderschatten: de mentale steun die hij krijgt van meezwemmers. Bij alle elf plaatsen zal een groep van 80 fanatieke amateurzwemmers twee kilometer met hem meedoen. "Dan heb ik bij elk dorp iets om naar uit te kijken", zei hij eerder al tegen RTL Nieuws. In Stavoren zal een nog grotere groep met hem meezwemmen. Vorig jaar moest hij het alleen doen, omdat de voor kwetsbare mensen gevaarlijke poepbacterie werd gevonden. 

Alle signalen zijn wat dat betreft gunstig.  Als training heeft hij dit jaar al 200 kilometer in vier dagen afgelegd in een zwembad. Dat ging uitstekend. Ook de temperatuur van het water is prima, net als de weersverwachting. Maar zekerheid is er niet te geven, benadrukt hij. "Of het lukt, kan ik niet zeggen."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

22 kilometer meezwemmen met Maarten: 'Dan moet je wel gek zijn'

Hoe druk wordt het?

Daar is geen peil op te trekken. Vorig jaar liep het storm en waren er duizenden toeschouwers die hem vooruit schreeuwden. Dat overviel de organisatie volledig. "Van tevoren wisten weinig mensen dat Maarten de tocht zwom", zegt Christel Veld, die in de organisatie zit. "Maar toen hij eenmaal in het water lag, werd het bekender en bekender. Er ontstond een magisch gevoel."

Boeren zorgden spontaan voor verlichting in de nacht, tijdens de tocht kwamen er steeds meer media op het evenement af die live verslag deden. "De monden van de organisatoren vielen open van verbazing", zegt Veld. "Alles viel de goede kant op. Die sfeer die ontstond, was onbeschrijflijk."

Veld hoopt nu dat precies hetzelfde zal gebeuren en hoopt er het beste van. "We hebben geen BN'ers ingehuurd om meer publiek te trekken. Het moet het pure gevoel van vorig jaar hebben. Dat is spannend. Als er ergens een ramp gebeurt, gaat alle media-aandacht daarnaartoe en komen er misschien wel minder mensen kijken. Misschien wordt het wel zo warm dat iedereen liever naar het strand gaat. We weten het gewoonweg niet."

Aan de organisatie zal het in ieder geval niet liggen. De draaiboeken zijn klaar en op veel plekken staan kleine evenementen gepland. Veld: "We staan te trappelen om te beginnen."

Emotionele Maarten van der Weijden gehuldigd: 'Ik had het zo zwaar'

Hij moest opgeven, maar werd toch gehuldigd. Dat liet hem niet onberoerd.

Hoe uitputtend is de tocht van Van der Weijden?

Van der Weijden is in staat dingen te doen die een doorsneemens niet kan. Dat de 38-jarige zwemmer een sportman is, is duidelijk. Hij won niet voor niets de gouden medaille op de Olympische Zomerspelen in 2008 op de 10 kilometer open water. Daar bleef het niet bij. Hij zwom later ook Het Kanaal over in een tijd van 19 uur. 

Hij kan een bezetene zijn als het om sport gaat, zei hij tegen de Volkskrant toen hij nog dacht dat hij geen tweede poging zou wagen voor de Elfstedentocht. "Ik ben in 2008 als een bezetene bezig geweest met het halen van goud. Ik stopte, omdat ik geen slaaf meer wilde zijn van mijn prestatiedrang. Ik was net zo bezeten voor die Elfstedentocht. Maar het is niet gezond om zo bezeten te blijven."

Nu doet hij het toch en zal zijn gezondheid nauwlettend in de gaten worden gehouden. Net als vorig jaar zal hij nu ook weer begeleid worden door een team specialisten. Ze zorgen dat hij zijn rust pakt en ze zorgen dat hij op tijd eet. Maar ze monitoren bijvoorbeeld ook zijn zoutbalans en lichaamstemperatuur. 

Want zo'n tocht is zeker niet zonder risico. Vorig jaar oordeelde een arts dat het niet meer verantwoord was om verder te gaan. De zwemmer was in het water in slaap gevallen en kon geen medicijnen meer binnenhouden die voor herstel nodig waren. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Poging 2 voor Maarten van der Weijden: 'Zwemtocht wordt minder een lijdensweg'

Waar doet hij het voor?

Zo veel mogelijk geld ophalen voor de kankerprojecten. Aan elke plaats die Van der Weijden aandoet, is een project gekoppeld. Workum staat bijvoorbeeld in het teken van onderzoek naar een betere behandeling voor het wegsnijden van tongkanker. Franeker gaat over onderzoek naar de veiligheid en bijwerkingen van de behandeling van uitgezaaide prostaatkanker. Stavoren voor een optimale behandeling voor kinderen met uitgezaaide kanker.

Bij elke plaats moet Van der Weijden een stempel halen. Rondom negen stempelposten zijn momenten van bezinning gepland waarbij ook een overlevende van kanker spreekt. Zo moet het uiteindelijke doel van die monstertocht niet uit het oog worden verloren. 

Of hij het bedrag van vijf miljoen euro zal overtreffen dat hij vorig jaar ophaalde, is niet te zeggen. Wel hebben veel mensen al duizenden euro's ingezameld. Hoe de tocht ook zal eindigen, het is in ieder geval niet voor niets geweest. 

De zwemtocht van Maarten van der Weijden. De zwemtocht van Maarten van der Weijden.

Wanneer is de finish?

De organisatie heeft een globaal schema vrijgegeven. Daar wordt waarschijnlijk wel van afgeweken. Alles is afhankelijk van het tempo dat Van der Weijden zwemt. Als alles volgens schema verloopt, komt hij maandag om 19.30 uur aan in Leeuwarden. Dan heeft hij er precies drie dagen en twee uur over gedaan. Vorig jaar was er ook een zwemschema, maar dat was te optimistisch ingeschat. Hij had een aantal uren vertraging.

De afgelopen dagen heeft hij vooral zijn rust geprobeerd te pakken om zich voor te bereiden. Een paar dagen geleden is hij in Leeuwarden aangekomen, waar hij samen met zijn vrouw in een hotel slaapt. Zijn vrouw zal hem tijdens de tocht steunen, net als zijn kinderen. Christel Veld, die in het begeleidingsteam zit: "Hij heeft er ongelooflijk veel zin en begint vol goede moed."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`