Spanning alom

Nagelbijten tijdens wedstrijd Ajax: dit doet stress met je lichaam

09 mei 2019 11:22 Aangepast: 09 mei 2019 16:09
Fans keken gespannen naar de wedstrijd in de Melkweg in Amsterdam. Beeld © RTL Nieuws

In veel Nederlandse huiskamers gingen gisterenavond de zenuwen door het dak. Tijdens de wedstrijd tussen Ajax en Tottenham Hotspur was het tot de laatste minuut nagelbijten. Wat dat doet met je lichaam? "De hormonen schieten omhoog", zegt psycholoog Paul van Lange.

Van Lange keek de wedstrijd gisteravond met zijn zoon. Hij is groot fan van het spel van Ajax. "Maar deze wedstrijd ging niet alleen over Ajax. Het ging over Nederland", zegt hij.  

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Kater Ajax, maar trots overheerst: 'Club telt weer mee'

Hormonen schieten omhoog

Bij stress of zenuwen schieten volgens Van Lange zowel het hormoon testosteron als het hormoon cortisol omhoog. Cortisol wordt ook wel het stresshormoon genoemd. "Mensen die van nature een laag cortisolniveau hebben, vinden spanning extra leuk. Die mensen houden van een kick", zegt Van Lange. Volgens hem zijn voetbalfans met een lager cortisolniveau eerder geneigd om agressief te worden tegen de tegenpartij als hun club verliest.

Hij deed er eerder onderzoek naar. "We lieten supporters naar een oude wedstrijd kijken waarbij wij van tevoren wisten dat hun club zou verliezen. Het was een hele spannende wedstrijd en de onderzoekers konden de mate van agressiviteit meten bij onze deelnemers. Wat we zagen was dat mensen met een van nature laag cortisolniveau agressiever werden dan mensen met een van nature hoog cortisolniveau."

Trots aangetast

Testosteron kennen we natuurlijk als het mannelijke hormoon, maar testosteron doet nog meer. "Het is ook een statushormoon", zegt Van Lange. "Als je jouw club ziet voetballen en ze dreigen te verliezen, dan komt er extra testosteron vrij. Dat zorgt ervoor dat jouw status zoveel mogelijk wordt beschermd." 

In het geval van gisteren hoef je niet eens per se Ajax-fan te zijn. "Zodra je een voorkeur hebt voor een partij, is het jouw trots." De hormonen worden eigenlijk aangemaakt om je te helpen op momenten van stress. "Als je naar een voetbalwedstrijd kijkt, hoef je zelf natuurlijk niets te doen. Toch ga je er zo in op, dat je lichaam de hormonen alsnog aanmaakt."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Van vreugde naar verdriet: bekijk blessuretijd mee in Melkweg Amsterdam

Slapeloze nacht

Stressniveaus dalen volgens Van Lange niet snel, dus meteen naar bed na de wedstrijd zal de meesten waarschijnlijk niet goed zijn afgegaan. "Dit was een kortdurend stressmoment, maar na zo'n wedstrijd ben je nog wel opgewonden door het spel en moet je de teleurstelling verwerken."

De teleurstelling na deze wedstrijd was door de late goals van de Spurs alleen maar groter. "Nu stonden we al zo'n beetje in de finale en is de teleurstelling extra groot. Dit waren echt alle ingrediënten om niet goed te kunnen slapen". Een slechte nacht dus voor wie vandaag weer vroeg moest werken, maar ook voor kinderen die mochten opblijven tijdens de wedstrijd.

Kinderen leren ervan

Of stress bij kinderen precies hetzelfde werkt als bij volwassenen is volgens Van Lange nooit onderzocht, 'maar de kans is heel groot'. Hoe de spanning zich vervolgens uit, verschilt van kind tot kind, weet kinderpsycholoog Emilie Vergne.

"Sommige kinderen kunnen er goed mee omgaan, anderen hebben er last van", zegt ze. Ze denkt niet dat het slecht is als de kinderen door de stress een keer wat minder slapen. "Het is belangrijk om te weten wat adrenaline met je doet en hoe dat voelt." 

De verslagenheid in Amsterdam was groot na de wedstrijd:

We spraken met Ajax-fans na de wedstrijd. "Ik heb nog nooit zoveel pijn gevoeld", zegt een teleurgestelde supporter.

Slecht voorbeeld

En als hun ouders misschien zich af en toe iets te veel lieten gaan of een krachtterm eruit flapten? Ook niet erg, volgens Vergne. "Jongere kinderen lagen al wel in bed en kinderen die wat ouder zijn, kunnen echt wel inzien dat hun ouders ook gespannen waren." Volgens haar is het vooral goed om het uit te leggen als je boos reageert of gespannen bent. 

De kinderen kunnen er juist van leren. "Ze moeten weten dat dit ook bij het leven hoort, dat je even mag balen en dan daarna weer verdergaat." Een beetje spanning is volgens haar af en toe best gezond en daar is Van Lange het mee eens. "Opwinding is ook leuk voor de mens. Zonder is het leven ook maar zo saai."

Wist je dat wij ook een app hebben?
Daarmee heb je al het nieuws binnen handbereik. Download 'm hier.

Playstore Appstore

`