Ontdekking

Vreemd zwart gat sproeit in het wilde weg plasmagas

29 april 2019 17:12 Aangepast: 29 april 2019 17:25
Artist impression van een zwart gat. Beeld © NASA/CXC/M.Weiss

Een internationaal team van sterrenkundigen, waarin ook vier Nederlandse onderzoekers zitten, heeft een vreemd zwart gat ontdekt. V404 Cygni, in het sterrenbeeld Zwaan, is slecht uitgelijnd en sproeit in het wilde weg plasmagas.

Het zwarte gat is 8000 lichtjaar verwijderd van de aarde. De onderzoekers hebben hun bevindingen maandag in het tijdschrift Nature gepubliceerd.

Straalstromen van energie

V404 Cygni werd voor het eerst waargenomen als een zwart gat in 1989. Net als veel zwarte gaten voedt deze zich ook met een ster in de buurt door er gas van te onttrekken. Daardoor vormt zich een schijf van materiaal rond het gat. Ook worden er zogenoemde jets, straalstromen van energie en materie, gelanceerd vanuit een gebied vlakbij het zwarte gat.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Eindelijk is-ie er: de eerste foto van een zwart gat

De onderzoekers vermoeden dat bij dit zwarte gat de schijf en het zwarte gat niet goed zijn uitgelijnd. Daardoor wiebelt het binnenste gedeelte van de schijf als een 'goedkope speelgoedtol'. Het gevolg is dat de jets verschillende kanten opschieten. "En de jets veranderden in minder dan een paar uur van richting. Zoiets is nog nooit vertoond", aldus hoofdonderzoeker James Miller-Jones.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Alles verdwijnt erin (en niets komt eruit): 5 feiten en fabels over het zwarte gat

De onderzoekers observeerden het zwarte gat twee weken lang in juni 2015. Ze gebruikten daarvoor de Very Long Baseline Array, tien radiotelescopen in de Verenigde Staten, op de Maagdeneilanden en op Hawaï. Normaal gesproken maken die telescopen één samengestelde afbeelding in vier uur.

Alleen een waas

Omdat de jets binnen een paar uur van richting veranderden, was op de samengestelde beelden alleen een waas te zien. Daarop besloten de onderzoekers om 103 losse beelden met een korte sluitertijd in een filmpje te zetten. Daardoor zagen ze het zwarte gat wiebelen en de jets alle kanten op schieten.

De onderzoekers vermoeden dat er meer wiebelende zwarte gaten zijn.

Wist je dat wij ook een app hebben?
Daarmee heb je al het nieuws binnen handbereik. Download 'm hier.

Playstore Appstore

`