Huisgenoten met asbestkanker

Lisa werkte nooit met asbest, maar kreeg toch longvlieskanker: 'Waste overalls van mijn man'

24 april 2019 12:48
Bij Lisa van Dongen werd asbestkanker geconstateerd. Beeld © Eigen foto

Per jaar krijgen zo'n 10 à 20 'huisgenoten' de diagnose asbestkanker. Daarmee worden mensen bedoeld die niet direct met asbest hebben gewerkt, maar degenen met wie zij in huis wonen wel. Lisa van Dongen is een van hen. Haar man werkte jarenlang in de bouw en bij thuiskomst klopte zij zijn overall uit voordat ze die in de was deed. Haar man heeft niets, maar bij Lisa werd longvlieskanker geconstateerd.

In november vorig jaar ging Lisa (62) met een verkoudheid die maar niet wegging naar de huisarts, vertelt ze aan RTL Nieuws. "Hij vertrouwde het niet, dus stuurde me door naar het ziekenhuis. Daar werden allerlei onderzoeken gedaan. De arts vroeg vrij snel: heeft u met asbest gewerkt? Ik dacht: waar heeft-ie het over? Nog nooit."

Miniatuurvoorbeeld
Lees meer:

Gevaar asbest vaak overschat, kosten opruimen niet in verhouding

Chemo

Maar Lisa's man wel. Hij werkte jarenlang in de bouw en kwam daarbij ook geregeld in contact met asbest. Bij thuiskomst klopte Lisa de overall boven de vuilnisbak uit, voordat ze die in de was deed. Waarschijnlijk heeft ze toen vezels ingeademd, waardoor de longvlieskanker is ontstaan.

"Mijn wereld stortte in toen ik het hoorde", vervolgt ze. "Binnen een week was er een behandelplan en binnen twee weken lag ik aan de chemo." Lisa heeft nu de vierde chemo achter de rug en de tumor op haar rechterlong is inmiddels zo klein dat hij met het blote oog niet meer zichtbaar is.

Guus (60) blij met nieuwe behandelmethode asbestkanker

Er is een nieuwe behandelmethode voor mensen die asbestkanker hebben. In het Antoni van Leeuwenziekenhuis lukt het om kankercellen te kweken in een laboratorium.

Schadevergoeding

"Normaal gesproken is de prognose van de ziekte heel slecht", zegt Lisa. "Dan moet je denken aan een halfjaar tot een jaar. Bij mij vinden de artsen het moeilijk in te schatten. Het ziet er voor nu goed uit en ik voel me naar omstandigheden prima. Tijdens de chemo was ik volledig afhankelijk van mijn man, nu kan ik zelf weer dingen doen, maar ik ben nog wel snel moe."

Het Instituut Asbestslachtoffers heeft Lisa geholpen met een schadevergoeding. "We komen bij mensen thuis om het hele arbeidsverleden na te lopen", vertelt directeur Jan Warning. "In principe is de werkgever aansprakelijk: de vervuiler betaalt. Maar soms is die er niet meer of is het verhaal juridisch lastig rond te krijgen."

Geen bucketlist

In het geval van Lisa bestond het bedrijf waar haar man ruim 35 jaar geleden werkte niet meer. Ze kreeg daarom een vergoeding van zo'n 20.000 euro van de overheid.

"Mijn man zorgt nu voor mij en is met vervroegd pensioen gegaan", vertelt Lisa. "Door de schadevergoeding hebben we iets meer financiële vrijheid en kunnen we af en toe een uitstapje maken. We zijn geen mensen die van verre reizen houden of een bucketlist hebben, we vinden het al heerlijk om door Drenthe te fietsen."

In het Russische stadje Asbest winnen ze nog steeds volop asbest:

Asbest wordt in Nederland niet meer gebruikt omdat het kanker veroorzaakt, maar in het Russische stadje Asbest willen ze daar niks van weten.

Niemands schuld

Lisa is niet de enige 'huisgenoot' die de diagnose asbestkanker kreeg. Jaarlijks zijn het er 10 tot 20 blijkt uit het jaarverslag van 2018 van het Instituut Asbestslachtoffers. "Veel mensen weten niet dat je ook op deze manier asbestkanker kunt krijgen", zegt Warning. Daarnaast waren er in 2018 nog eens 146 gevallen waarbij blootstelling als werknemer niet kon worden vastgesteld.

Lisa neemt het niemand kwalijk dat ze nu asbestkanker heeft. "Asbest werd overal voor gebruikt, niemand wist hoe schadelijk het was. Sommigen vragen aan mijn man of hij zich schuldig voelt. Voor hem is het natuurlijk geen fijne ervaring, maar niemand kan hier iets aan doen. Ik krijg volop steun van hem, op zijn 60ste is hij ineens huisman. En ondertussen proberen we zo veel mogelijk de dag te plukken, want niemand weet hoe de ziekte zich gaat ontwikkelen."

Schadevergoeding voor mensen met asbestkanker

Een (ex-)werknemer met asbestkanker kan in bepaalde omstandigheden in aanmerking komen voor een schadevergoeding van de werkgever. Het Instituut Asbestslachtoffers doet onderzoek naar de aansprakelijkheid en bemiddelt tussen de partijen.

Soms kunnen asbestslachtoffers met asbestkanker geen schadevergoeding ontvangen van de (ex-)werkgever omdat die niet meer bestaat, onvindbaar is of failliet is gegaan. Ook komt het voor dat werkgevers een beroep kunnen doen op verjaring. Voor deze groep slachtoffers is de Regeling tegemoetkoming asbestslachtoffers in het leven geroepen. Dit bedrag is in 2019 20.730 euro. De Sociale Verzekeringsbank beslist uiteindelijk of het geld wordt uitgekeerd.

Bron: Instituut Asbestslachtoffers

Miniatuurvoorbeeld
Lees meer:

Activisten dumpen asbest bij treinstation Delfzijl

`