Cycloon Idai

Nederland hielp Mozambique met strijd tegen water, maar geld was een probleem

22 maart 2019 16:09 Aangepast: 22 maart 2019 16:18
Schade aangericht door cycloon Idai. Beeld © EPA

Door cycloon Idai is in Mozambique een nachtmerrie werkelijkheid geworden. De zwaar getroffen kuststad Beira voerde al jarenlang een strijd tegen het water, en kreeg daarbij hulp van de Nederlandse overheid. Maar geldproblemen zaten de plannen in de weg.

Je kunt Beira vergelijken met een badkuip, vertelt stedenbouwkundige Piet Kalsbeek, die meewerkte aan een plan dat Beira in de toekomst beter moest beschermen. "Het is echt schokkend wat er gebeurd is. Al het water kan geen kant op. Dat was al een probleem bij normale regenval. Moet je nagaan. Deze ramp is van ongekende proporties."

Miniatuurvoorbeeld
Lees meer:

Hulpverlening na orkaan in Mozambique traag op gang

Beira is de tweede stad van het land. Naar schatting wonen er zo'n 600 duizend mensen. Het overgrote deel van de bevolking woont in krakkemikkige huizen, vlak achter de duinen. Die zijn amper opgewassen tegen het slechte weer. Hulpverleners vrezen dat de cycloon 90 procent van de stad heeft verwoest.

Zeeniveau

"Je moet je voorstellen dat een heel gebied op zeeniveau is volgebouwd. Dat wordt vrijwel niet beschermd. Sinds de jaren zestig is de kustbescherming niet onderhouden en de metershoge golven uit de oceaan spoelen gemakkelijk over de duinen heen." Als het water eenmaal de stad instroomt, kan het geen kant op.

Daarbij komt dat de stad in rap tempo is gegroeid. "Er is net als in veel andere Afrikaanse landen veel illegaal gebouwd. Ook op plekken waar eerder mangrovebossen stonden. Die bieden een natuurlijke bescherming tegen de stijgende waterspiegel. Die buffer is nu verdwenen", vertelt Kalsbeek. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees meer:

Tweede stad van Mozambique veranderd in 'warzone' na cycloon Idai

Ambitieus plan

De Nederlandse overheid bedacht samen met het stadsbestuur van Beira een ambitieus plan. Onderdeel daarvan is een kilometerslang rioleringsstelsel dat de afgelopen jaren is gebouwd. "Was dat er niet geweest dan was de situatie helemaal niet te overzien", vertelt Peter van Tongeren vanuit Mozambique. Ook hij is betrokken bij het project.

Ook moest de kustbescherming worden verstevigd en lagen er plannen voor nieuwe, veilige woongebieden. Maar geld was en is het grote probleem, vertelt Kalsbeek. "De burgemeester van de stad wist dondersgoed dat zijn stad kwetsbaar was. Hij maakte zich grote zorgen over de veiligheid van de stad, en dan met name de armere bevolking. Maar er zijn altijd financieringsproblemen geweest, en de stad zelf kon het geld niet opbrengen."

Eerste hulp

In de hoofdstad Maputo is er de afgelopen dagen overleg geweest, tussen de Nederlandse ambassade en de burgemeester. Gekeken wordt nu hoe de stad de kustbescherming kan herstellen en hoe die beter kan.

De prioriteit ligt volgens stedenbouwkundige Piet Kalsbeek nu vooral bij de eerste hulp. "Schoon drinkwater en droge voeten, dat is nu het belangrijkste. Daarna moet de schade worden opgemeten en de basisinfrastructuur worden hersteld. Het zal een enorme opgave worden."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore