Hormoonvoordeel

Atletiekfederatie wil dat Semenya testosteronremmers slikt, atlete in hoger beroep

18 februari 2019 14:50 Aangepast: 18 februari 2019 14:58
Caster Semenya in februari bij de sportrechtbank CAS. Beeld © AFP

Caster Semenya maakt van nature te veel testosteron aan, daarom moet de Zuid-Afrikaanse atlete pillen slikken om dit tegen te gaan. Maar dat wil de tweevoudig olympisch kampioene op de 800 meter niet. Vandaag gaat ze in hoger beroep bij het internationaal sporttribunaal.

De International Association of Athletics Federations (IAAF) heeft regels voorgesteld voor atleten met 'hyperandrogenisme', oftewel een hormoonafwijking die tot mannelijke eigenschappen leidt. IAAF wil dat vrouwen met veel testosteron, zoals Semenya, dat met medicatie verlagen voordat ze mogen deelnemen aan races van het hoogste niveau.

Miniatuurvoorbeeld
Lees meer:

Topsport en testosteron: favoriete op 800 m zet discussie op scherp

Emancipatie van vrouwen

Volgens de federatie zou de 28-jarige atlete door de spierversterkende werking van testosteron onevenredig voordeel hebben ten opzichte van de meeste andere vrouwen, die deze afwijkende waarden niet hebben. Maar Semenya weigert op bevel van de IAAF de vereiste middelen tot zich te nemen en hoopt daarbij nu op steun van het sporttribunaal CAS.

"Het belangrijkste voor de IAAF is de emancipatie van vrouwen en meisjes in de atletiek", licht de sportfederatie toe. "De regels die we voorstellen, hebben als doel een eerlijke en open competitie."

Miniatuurvoorbeeld
Lees meer:

IAAF wacht CAS-vonnis af in zaak-Semenya

Discriminatie

Toen de IAAF in 2015 besloot dat de atlete testosteronverlagende middelen moest slikken, floot CAS de federatie terug omdat hier sprake van discriminatie zou zijn. Als bij vrouwen een grens wordt gesteld aan het testosterongehalte, waarom bij mannen dan niet? Waarom moeten vrouwen worden geweerd vanwege iets wat aangeboren is? Een topsprinter als Usain Bolt heeft toch ook voordeel van allerlei aangeboren eigenschappen?

De mondiale bond moest meer bewijs aanleveren om CAS ervan te overtuigen dat vrouwen met een te hoog testosterongehalte in het voordeel zijn. De IAAF heeft dat bewijs naar eigen zeggen gevonden in wetenschappelijke studies.

Miniatuurvoorbeeld
Lees meer:

Semenya snelt ondanks commotie naar toptijd

Het hoger beroep in het Zwitserse Lausanne duurt vijf dagen, het langste ooit bij het internationale sporttribunaal CAS. Semenya wilde de pers vandaag niet te woord staan.

Wat is het effect van testosteron?

Dat testosteron gunstige effecten heeft op de sportprestaties, blijkt wel uit het feit dat sporters het ook gebruiken als doping. "Het mannelijk geslachtshormoon testosteron zorgt voor verschijnselen die je ziet bij jongens in de puberteit", legt Olivier de Hon van de Dopingautoriteit uit. "Dan moet je denken aan spieropbouw, een lage stem, acne, prostaatvergroting en hogere agressie."

Vanwege de spieropbouw is het geslachtshormoon in trek bij sporters. "Het zorgt ervoor dat je meer kracht hebt en een groter vermogen. Met name bij explosieve sporten heeft het nut."

Evenwicht

Het bijzondere aan testosteron is dat zowel mannen als vrouwen het van nature in hun lichaam hebben. "Soms is het evenwicht tussen oestrogenen, het vrouwelijk geslachtshormoon, en testosteron verstoord. Waar het bij Semenya door komt, is onbekend. Maar een verklaring zou kunnen zijn dat ze eigenlijk een man is, maar dat haar testikels niet zijn ingedaald. Ook als die niet zijn ingedaald, produceren ze testosteron."

Dan heb je als sporter die meedoet met de vrouwen inderdaad een groot voordeel, zegt De Hon. "Maar het lastige is: in de topsport selecteer je altijd op unieke eigenschappen. Iets wat Usain Bolt presteert, is ook bovennatuurlijk. Het gaat vaak om grensgebieden van wat fysiek mogelijk is, daarom is het niet gek dat je zo'n zaak als Semenya tegenkomt."

Schemergebied

"We hebben in de sport afgesproken een indeling te maken op mannen en vrouwen, maar daartussen heb je een schemergebied", vervolgt hij. "Wanneer vinden we iemand een vrouw en wanneer een man, daarover moet een beslissing genomen worden."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`