Oorzaak onduidelijk

In 3 jaar verdubbeling van aantal geregistreerde drugsdoden in Nederland

14 februari 2019 13:30 Aangepast: 14 februari 2019 14:23
In 2014 werd er in Amsterdam extreem gevaarlijke cocaïne verkocht. Beeld © ANP

Het aantal geregistreerde mensen dat is overleden aan de gevolgen van drugsgebruik is met ruim 10 procent gestegen. Dat blijkt uit de Nationale Drug Monitor. In 2017 overleden 262 mensen aan de gevolgen van drugs. Het jaar daarvoor waren dat nog 235 mensen.

Het aantal doden van nu is bijna een verdubbeling ten opzichte van 2014, toen overleden 123 mensen. Hoe het komt dat er weer meer mensen zijn overleden is onduidelijk. Onderzoekster Esther Croes van Trimbos laat weten dat er meerdere verklaringen mogelijk zijn.

Topje van de ijsberg

Croes: "Mensen die in de jaren zeventig en tachtig verslaafd zijn geraakt aan heroïne, zijn nu op leeftijd  gekomen. Van die groep overlijden nu meer mensen. Ook nemen drugsgebruikers van nu meer risico: de pillen, poeders en drankjes zijn sterker. Wat ook mee zou kunnen spelen zijn zware, verslavende pijnstillers als oxycodon, die vaker dan voorheen worden voorgeschreven. En er wordt al iets vaker urineonderzoek gedaan bij overlijden, dus dan is de kans ook groter dat je een doodsoorzaak vindt in het lichaam, die je anders niet had geweten."

Maar een echte eenduidige verklaring is er dus niet. Croes: "Het probleem is dat drugsdoden niet goed worden geregistreerd. Wat we nu weten is nog maar het topje van de ijsberg, er wordt niet goed geregistreerd. Er moet aanvullend onderzoek komen."

Bijna 20.000 tabaksdoden

Volgens de Drug Monitor overlijden jaarlijks zo’n 1800 mensen aan de gevolgen van alcoholgebruik, bij tabak gaat het om ongeveer 19.500 sterfgevallen.

Staatssecretaris Blokhuis liet vorig jaar mei nog weten onderzoek te gaan doen naar een verklaring voor de stijging en hoe hij druggerelateerde sterfte in de toekomst beter in kaart kan brengen. In juli vorig jaar gaf hij aan nog geen oplossing te hebben gevonden.

Centrale registratie

Croes: "Wij willen dat er een centrale registratie komt voor het aantal drugsdoden. Forensisch artsen moeten deze gegevens aanleveren, omdat zij de doodsoorzaak vaststellen. Dat pas heb je een goede landelijke registratie."  

Het OLVG Ziekenhuis in Amsterdam houdt als een van de weinige ziekenhuizen zelf een goede registratie bij van problemen met druggebruik. Spoedeisende Hulp arts Femke Gresnigt: "We testen alle mensen die binnenkomen op sporen van drugs. Wat we vooral tegen komen is dat gebruikers in de problemen komen door het effect van te hoge dosering, effecten van middelen door elkaar gebruiken en onwetendheid bij jongvolwassenen."

Wat het OLVG aantreft zijn mensen die in de war zijn, in paniek, of helemaal van de wereld. Veel gevallen kunnen eenvoudig worden verholpen: de ernstigste gevallen - zoals bij hartfalen - gaan door naar de intensive care. Dan gaat het volgens haar meestal om xtc en cocaïnegebruik.

Ook Gresnigt vermoedt dat er nog steeds sprake is van onderregistratie. Ze verwijst naar Amerikaans wetenschappelijk onderzoek dat wijst op een relatie coke-gebruik en hartfalen en hartstilstand. Dat is hier nog steeds niet goed uitgezocht, maar Gresnigt zegt: "Waarom zouden wij anders in elkaar zitten dan Amerikanen?"

Highlights Drug Monitor:

  • XTC blijft de meest gebruikte uitgaansdrug onder jongvolwassenen,
  • Onder scholieren daalde het gebruik van XTC
  • Nederlander is koploper in XTC-gebruik, op afstand gevolgd door het Verenigd Koninkrijk
  • De gemiddelde sterkte van een XTC-pil blijft stijgen al daalde het gebruik onder scholieren.
  • Het 'tripmiddel' ketamine lijkt populairder te worden.
  • GHB komt niet veel voor, incidenten met GHB zijn wel vaak ernstig
  • Het aantal heroïnegebruikers is in de laatste 10 jaar gedaald
  • Bijna een miljoen volwassenen gebruikten in 2017 cannabis. Dat is vergelijkbaar met de jaren 2016 en 2015.
  • De meeste sterfgevallen als gevolg van middelengebruik komen door alcohol en tabak.
  • Jaarlijks overlijden zo’n 1.800 mensen aan de gevolgen van alcoholgebruik, bij tabak gaat het om ongeveer 19.500 sterfgevallen.

Bron: Nationale Drug Monitor Trimbos

`