Onvoldoende bluswater

Ruim 100.000 dieren dood bij stalbranden: 'Regels moeten veel strenger'

24 januari 2019 09:19 Aangepast: 24 januari 2019 10:42
Een grote stalbrand in Werkhoven in november 2018. Beeld © ANP

Ruim 122.000 varkens, koeien, kippen en geiten kwamen in 2018 om bij stalbranden in Nederland. Als het aan oud-dierenarts Bulle Koster ligt, worden de eisen voor brandveiligheid in stallen veel strenger. "In zeventig procent van de gevallen is er niet eens voldoende bluswater."

Het afgelopen jaar waren er twintig stalbranden. Dat blijkt uit cijfers van Wakker Dier. Vandaag buigt de Tweede Kamer zich opnieuw over de problemen met stalbranden tijdens het veehouderijdebat.

Kijk hier waar de branden plaatsvonden.

'Vijf jaar later liggen boeren nog steeds wakker'

Koster weet als geen ander hoe het is als een stal met dieren in brand vliegt. Hij was vaak ter plaatse bij branden, om dieren te laten inslapen.

"Ik ken een boer die vijf jaar na de brand nog steeds 's nachts wakker ligt en zijn dieren hoort schreeuwen."

Stalbranden: waarom stallen tikkende tijdbommen zijn

Stof, ammoniak, water en elektriciteit. Het is een dodelijke combinatie in veestallen.

'Dodelijke combinatie'

Dat er zo veel stalbranden zijn, is volgens Koster niet gek. "In stallen is elektriciteit, water, ammoniak en vooral: heel veel stof in het afzuigingskanaal. Dat is een dodelijke combinatie." Met name de centrale afzuiging in stallen zorgt er vaak voor dat een kleine brand uitmondt in een enorme brand waarbij de complete stal in rook opgaat.

Boeren hebben zo'n centrale afzuiging om aan milieueisen te voldoen en stankoverlast te verminderen. De afzuiging is vaak niet meer dan een grote ruimte, een soort zolder boven een stal. In die ruimte komt al het stof dat uit de stallen wordt gezogen. "Stof is explosief, dus er hoeft maar één vonk bij te komen en die hele afzuiging staat in de fik en dus ook de hele stal." 

Bulle Koster Bulle Koster

Natuurlijke ventilatie

Als er eenmaal brand is, is blussen vaak problematisch. "Op veel plekken zijn niet of onvoldoende aansluitingen. In zeventig procent van de stallen is niet voldoende bluswater", zegt Koster.

De problemen beperken zich niet alleen tot de stallen die zelf in brand staan. "Bij de meeste stalbranden stikken er meer dieren dan dat er verbranden", zegt Koster. Dat komt volgens hem omdat er te weinig natuurlijke ventilatie aanwezig is in stallen. "Ik heb gezien dat brandweermannen letterlijk gaten sloegen in de muren van een stal, zodat de varkens frisse lucht kregen."

Als oplossing ontwikkelde hij speciale valwanden. Dat zijn wanden die gecontroleerd wegvallen, zodra er brand uitbreekt en de afzuiging uitvalt. De dieren krijgen dan meteen schone lucht en bovendien: ontsnappingsmogelijkheden.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

2500 varkens omgekomen bij stalbrand in Gelderse Didam

Aantal stalbranden in 2017:

  • In totaal waren er 23 stalbranden in 2017.
  • Bij deze branden kwamen 229.315 dieren om het leven, waarvan 199.000 kippen.
  • De grootste brand was op een pluimveebedrijf in Woudenberg in juni. Toen gingen 80.000 kippen dood.

Bron: Wakker Dier

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook

Duizenden kippen dood door stalbrand

`