Claims en klachten

Blijvende ontsteking en zenuwpijn: er gaat van alles mis bij wortelkanaalbehandelingen

02 januari 2019 06:54 Aangepast: 02 januari 2019 09:47
De wortelkanaalbehandeling is een risicovolle ingreep. Beeld © Archieffoto ANP

Een gebroken vijl die achter blijft in de tand, het beschadigen van de tandzenuw of eindeloze pijn bij patiënten omdat de ontsteking maar niet verdwijnt. De meeste klachten en schadeclaims die tandartsen krijgen, gaan over een mislukte wortelkanaalbehandeling.

Dat blijkt uit onderzoek van RTL Nieuws. Meer dan een kwart van de uitbetaalde schadeclaims in de afgelopen zeven jaar draait om een mislukte wortelkanaalbehandeling.

De grootste verzekeraar van tandartsen, VVAA, vergoedt jaarlijks 60 schadeclaims. Het uitgekeerde bedrag ligt meestal tussen de 1000 en 7500 euro.

Schadeclaims VVAA per behandeling

Complexe behandeling

Bij een wortelkanaalbehandeling wordt een pijnlijke ontsteking in het wortelkanaal verwijderd. De overgebleven ruimte wordt daarna schoongemaakt en opgevuld. Jaarlijks worden er zo’n 450.000 wortelkanaalbehandelingen, ook wel endodontische behandeling genoemd, uitgevoerd in Nederland. Een moeilijke behandeling, volgens professor Luc van der Sluis van de Rijksuniversiteit Groningen.

De tandarts kan namelijk niet precies zien wat hij doet in het wortelkanaal. Het gebied waarin de operatie plaatsvindt is zeer klein. Van der Sluis: "We proberen met röntgenfoto’s en elektronische techniek zo goed mogelijk zicht te krijgen, maar het is vooral voelen tijdens de behandeling."

Kans op fouten

En dat brengt risico met zich mee. Zo wordt niet altijd het ontstoken weefsel volledig verwijderd, kan de onderliggende zenuw beschadigd raken en blijft er wel eens een afgebroken stukje vijl in de tand achter.

Bij moeilijke ingrepen is de kans groter dat de behandeling niet slaagt, stelt Aukje Bouwman, endodontisch-specialist en docent op de Radboud Universiteit Nijmegen. Het wortelkanaal kan krom zijn, of de oorzaak van de pijn moeilijk te vinden. Volgens Bouwman worden er steeds meer van die moeilijke behandelingen uitgevoerd. "Voorheen trokken we de tanden die moeilijk te redden waren, maar tegenwoordig geven we tanden eerder een tweede kans."

Tandartsen bestraft

Die moeilijke behandeling leidt regelmatig tot claims, en ook het Medisch Tuchtcollege ontvangt klachten over de wortelkanaalbehandeling. Dit college beoordeelt of de fouten van de tandarts verwijtbaar zijn en bestraft moeten worden.

RTL Nieuws bekeek ruim 140 zaken van veroordeelde tandartsen uit de afgelopen vijf jaar. Van alle ingrepen komt ook daar de wortelkanaalbehandeling het meest voor. Twintig tandartsen kregen een tik op de vingers voor een mislukte wortelkanaalbehandeling. De straffen variëren van een waarschuwing tot een schorsing.

Meest voorkomende behandelingen tuchtzaken

Patiëntenleed voorkomen

Onnodig patiëntenleed kan volgens deskundigen voorkomen worden als tandartsen eerder doorverwijzen. Sinds tien jaar kunnen tandartsen moeilijke behandelingen doorsturen naar een specialist in wortelkanaalbehandelingen. Als het mis gaat bij de tandarts, herstellen zij de aangerichte schade.

Volgens deze specialisten kunnen tandartsen hun eigen behandeling verbeteren door protocollen nauwkeuriger op te volgen en nieuwe technieken, zoals een microscoop, te gebruiken. Van der Sluis bevestigt dat het aantal succesvolle behandelingen omhoog kan. "Ondanks verbeteringen in technologie is het slagingspercentage hetzelfde gebleven. We zouden in staat moeten zijn om meer behandelingen te laten slagen."

Bouwman vindt dat tandartsen kritisch naar zichzelf moeten kijken. "Beoordeel je eigen capaciteiten als tandarts, stop de behandeling als het te moeilijk is, en verwijs de patiënt door."

Reactie KNMT:

De grootste beroepsvereniging voor tandartsen, de KNMT, erkent dat de wortelkanaalbehandeling een ingewikkelde ingreep is, maar benadrukt dat het in de meeste gevallen goed gaat.

`