Psycholoog vertelt

Waarom houden we zo van First Dates? 'Omdat we sadistisch zijn'

14 december 2018 13:09 Aangepast: 15 december 2018 08:59

Pijnlijke stiltes, lompe opmerkingen en sociaal ongemak. First Dates was al een hit in het buitenland, maar heeft ook Nederland veroverd. Waarom houden we daar zo van? "We zijn een stelletje sadisten."

"Ik werk gewoon fulltime, ik kan prima mijn eigen broek ophouden", vertelt Eline in de camera bij het programma First Dates van BNN Vara. Dus: ze wil de rekening tijdens deze eerste date splitten. Maar als ze haar pinpas bij het apparaat houdt, blijkt: geen saldo. Ai...

Viral

Het ongemakkelijke moment ging deze week viral op Instagram en Facebook. Net zoals Rogier, die niet kon ophouden over zijn goudvis. Of het moment waarop Sjef tegen Roy zegt dat hij hem best leuk vindt. Waarna Roy, na een stilte, zegt dat hij genoeg vrienden heeft. 

Waarom houden we zo van dit soort televisieprogramma's, met pijnlijke afwijzingen en ongemakkelijke stiltes? "Er is geen beter vermaak dan leedvermaak", stelt Jan Verhulst. Hij is psycholoog en schreef onder andere het boek 'Eerste hulp bij psychisch ongemak'.

Miniatuurvoorbeeld
LEES MEER:

Genieten: First Dates binnenkort dagelijks op televisie

Verkneukelen

Daarnaast kijken we naar programma's zoals First Dates met in ons achterhoofd: wat een ander overkomt, overkomt mij niet. "Heel veel mensen hebben dat mechanisme ingebouwd", stelt Verhulst. Onterecht, want ieder mens kent sociaal ongemakkelijke situaties, zeker tijdens een date. "Maar we houden ervan om ons te verkneukelen bij mensen die het meemaken en te beseffen: we zien het aan, maar we zitten zelf veilig op de bank." 

Het leuk vinden om te zien hoe er iemand voor paal staat. Zich ellendig voelt. Teleurgesteld wordt. Het is niet de mooiste eigenschap van mensen, stelt Verhulst. "Maar de mens zit wel zo in elkaar." Maakt het ons egoïstisch? "Misschien nog wel een stapje erger. Het succes van First Dates laat zien dat we sadistisch zijn."

Miniatuurvoorbeeld
LEES MEER:

Ouch! Onwijs gênant einde van afspraakje in First Dates

Lekker herkenbaar

Maar het bewijst óók dat we houden van herkenbaarheid, van 'het gewone leven' en gevoelens die bij de liefde komen kijken. "Zeker in het tijdperk van Tinder en andere datingsites kennen we allemaal het ongemak en de zenuwen van zo'n eerste date. En de teleurstellingen, die kennen we ook."

Daardoor voelen we ook plaatsvervangende schaamte als we op de bank zitten te kijken naar mannen en vrouwen die zich door de eerste date heen worstelen. "Lichamelijk gezien gebeurt er dan ongeveer hetzelfde met je als wanneer je échte schaamte ervaart", weet Verhulst.

Adrenaline

Je krijgt rode wangen, je lichaam maakt meer adrenaline aan. "Alleen het voordeel is dat jij het niet zelf meemaakt. En dat maakt het dus zo lekker om ernaar te kijken."

Ook het delen van gênante momenten uit het programma, of het samen bespreken van de deelnemers, vinden we fijn. "Dat is een soort afreageren", weet de psycholoog. "Dat hebben we nodig, want we worden er zelf wel gespannen van. Want ergens weten we stiekem ook: dit kan mij ook overkomen."

`