Declaratiefraude ziekenhuizen

Hoe diep is de declaratiefraude-doofpot?

01 juli 2014 06:01 Aangepast: 01 juli 2014 15:49
Beeld © ANP

We kennen er allemaal voorbeelden van: veel te hoge ziekenhuisrekeningen voor kleine ingrepen en ziekenhuisopnames die niet hebben plaatsgevonden. Waarom is het zo'n probleem? Waarom komt er niets terecht van de aanpak?

Het uitspuiten van oorsmeer: 1300 euro. Het verwijderen van een splinter: 1500 euro. En erger: torenhoge rekeningen voor ziekenhuisopnames die helemaal nooit hebben plaatsgevonden. Een spoedeisende hulp-arts die even kijkt naar rode vlekjes op je been, rekent vijf overnachtingen: 3500 euro.

Het kost je heel veel moeite om je geld dan terug te krijgen. De regels in de zorg zijn ingewikkeld en zorgverzekeraars en ziekenhuizen vaak niet behulpzaam. Toezichthouder NZa kijkt meestal op afstand toe.

ZIE OOK: Tijdlijn: van 'oorsmeergate' tot ligdagfraude 

Ziekenhuizen verweren zich: het gaat om incidenten of  foutjes in de registratie. Zij wijten het vaak aan de regels die te ingewikkeld zijn. Soms is dat ook zo. Maar zijn het altijd incidenten? Altijd foutjes?

Vandaag moeten minister Schippers van Volksgezondheid en minister Opstelten van Justitie zich verantwoorden omdat zij de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) de hand boven het hoofd hielden in het grootste fraudeonderzoek ooit in de ziekenhuiszorg. 

Schandaal begint in 2008
Het eerste grote declaratieschandaal begint in 2008. De Ommelander Ziekenhuis Groep uit Winschoten bracht ten onrechte complete ligdagen op de verpleegafdeling in rekening voor patiënten die maar 2 uur op de spoedeisende hulp waren. Ze zetten er een speciaal 'observatorium' voor op om dit gesjoemel te verbloemen, een soort fictieve klinische afdeling is nodig omdat de computer anders de rekeningen (DBC's) niet kan versturen. Het gebeurt in opdracht en met medeweten van de directie en maatschappen. Lees de mailtjes in het boetebesluit van de NZa om te zien hoe dat ging. 

De schade is onbekend. Het ziekenhuis komt er vanaf met een boete van een half miljoen. Er wordt niemand vervolgd. 

Staat de zaak Ommelander op zichzelf? Nee. De NZa heeft signalen dat dit soort declaratiefraude in veel meer ziekenhuizen voorkomt. De Zorgautoriteit doet verder niets met die kennis en hoopt dat door de boete van Ommelander ook andere ziekenhuizen hun leven gaan beteren.

Rapport blijft in de la liggen
Dan blijft het een tijdje stil, totdat RTL Nieuws in mei 2013 onthult dat er voor tientallen miljoenen wordt gefraudeerd door ziekenhuizen. Met name door cosmetische operaties als ooglidcorrecties te declareren als dure medisch noodzakelijke zorg, bijvoorbeeld onder het mom van het corrigeren van gezichtsbeperking. Of flapoorcorrecties die worden gedeclareerd als ingreep voor gehoorbeschadiging. Het staat allemaal in een conceptrapport van het ministerie van VWS, maar dat blijft anderhalf jaar in een la liggen. 

ZIE OOK: NZa handelde op eigen houtje

Minister Schippers loopt tegen een motie van wantrouwen aan en belooft een hardere aanpak van zorgfraude. Ze belooft de zorgfraude in kaart te brengen. Minister Opstelten belooft dat fraudeurs strafrechtelijk worden vervolgd.

Artsen en ziekenhuizen zijn daar niet van onder de indruk. Uit een onderzoek van het ministerie van VWS blijkt dat artsen regelmatig bewust te hoge rekeningen indienen, omdat ze weten dat ze toch niet gepakt worden

Niet meer controleren
Een jaar later blijkt dat er van die fraudeaanpak niets terecht zal komen. Eerst sluit minister Schippers een deal met de ziekenhuizen om honderdduizenden ziekenhuisdeclaraties niet meer te controleren op fraude. Dan blijkt uit onderzoek van RTL Nieuws dat de NZa het grootste fraudeonderzoek ooit heeft weggehouden bij het Openbaar Ministerie door op eigen houtje een boete op te leggen. Strafrechtelijke vervolging van fraudeurs is daardoor nooit meer mogelijk

Het draait allemaal om het St. Antonius Ziekenhuis. Daar is voor 25 miljoen te veel gedeclareerd. Bijvoorbeeld ligdagen voor mensen die een paar uur op de spoedeisende hulp zijn geweest. Dezelfde declaratiefraude als in 2008 in het Ommelander-ziekenhuis. Het Antonius komt er af met een boete van 2,5 miljoen euro.  

Ook moet het ziekenhuis 25 miljoen euro terugbetalen, maar het ziekenhuis blijkt meteen een korting van 10 miljoen te hebben bedongen bij de verzekeraars. Achmea haast zich om de deal te ontkennen. Verzekeraar en ziekenhuis zijn nog steeds in onderhandeling over een schikking. Terugbetaling kan namelijk niet worden afgedwongen, blijkt uit een recente uitspraak. 

Gerommel met ziekenhuisopnames
En weer blijkt dit bij veel meer ziekenhuizen te spelen. En weer gaat het vaak ook om gerommel met ziekenhuisopnames. Uit het Antonius-onderzoek blijkt dat ziekenhuizen de basis van hun admistratie zelfs niet in orde hebben: ze weten niet op welk tijdstip patiënten binnenkomen en weer vertrekken. En dus declareren ze vaak maar een complete opname. Bronnen rond het NZa-onderzoek zeggen dat de omvang zo groot is dat deze zaak wel binnenskamers moet blijven. Zij spreken van tenminste 1 miljard aan te hoge rekeningen. 

Vandaag staan beide ministers weer voor de Kamer. Zij praten de deal en het passeren van het OM goed en zeggen dat er niets aan de hand is. Maar een brief die opheldering moest geven, heeft de Tweede Kamer alleen maar argwanender gemaakt.  Een waslijst aan vragen (64!) staat open. De belangrijkste zijn: waarom worden er deals gesloten om potentiële fraudeurs uit de wind te houden? Wordt de Kamer misleid? En was er bij het Sint Antonius Ziekenhuis echt geen sprake van opzet. Maar van incidenten en foutjes? Of is het NZa-onderzoek niet alleen het grootste fraude-onderzoek ooit in de ziekenhuiszorg, maar ook de grootste doofpotaffaire bij de Nederlandse ziekenhuizen?

RTL Nieuws

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore