Nederland

Vijf vragen over spookburgers

24 juni 2013 19:30 Aangepast: 16 oktober 2014 14:03

Wat zijn spookburgers, en hoe weten ze de overheid te 'tillen'? Onze researchredactie zette twee jaar geleden de spookburgerproblematiek op de kaart. Hier lees je de vijf belangrijkste vragen en antwoorden over spookburgers van Research-verslaggever Siebe Sietsma.

1. Wat is een spookburger?
Iemand die voor de overheid onvindbaar is, omdat-ie geen adres heeft, of op een ander adres woont dan waar hij of zij staat ingeschreven. 

2. Hoe gaat de fraude in z’n werk?
Er zijn tientallen varianten. Een veel voorkomende is de spookstudent. Die woont nog thuis, maar schrijft zich in bij een tante in Amsterdam om zo de hoge uitwonende studiebeurs te krijgen. Bijstandsfraude is ook niet moeilijk: iemand zonder inkomen krijgt een bijstandsuitkering van de gemeente. Als die persoon vervolgens gaat hokken met een partner die wél een inkomen heeft, dan vervalt het recht op bijstand. Tenzij je het stiekem doet. Dan loopt de bijstandsuitkering door.

3. Hoeveel spookburgers wonen er in mijn woonplaats?
RTL Nieuws zette het aantal spookburgers in Nederland op een rijtje. Klik hier om te kijken hoeveel het er in jouw gemeente zijn.

4. Wat is de schade van de fraude?

Het is lastig om een totaalbedrag te noemen. Er is nog steeds geen degelijk onderzoek naar de kosten gedaan. Maar per adres waar gefraudeerd wordt gaat het al snel om duizenden euro’s. Per jaar. Een bijstandsuitkering bijvoorbeeld is twaalfduizend euro op jaarbasis. En op de adressen waar gefraudeerd wordt, gebeurt dat vaak op meerdere manieren. Dus ook bijvoorbeeld met huurtoeslag en kindertoeslag. Ik schat dat in Amsterdam enkele duizenden mensen op deze manier frauderen. Dat is dus al snel goed voor tientallen miljoenen euro’s. Maar ook in andere plaatsen gebeurt dit. In Alphen aan den Rijn is niet lang geleden voor 1,8 miljoen euro aan bijstandsfraude opgespoord.

Maar het gaat niet alleen om fraude met uitkeringen en toeslagen. Ook veel mensen met (belasting)schulden maken zich onvindbaar. In 2011 maakten we een rondgang langs overheden en bedrijfsleven. En daaruit kwam dat er 85 miljoen euro aan schulden uitstaat bij spookburgers.

5. Wat gaat de overheid doen om dit aan te pakken?
Minister van Binnenlandse Zaken Plasterk wil dat het aantal spookburgers daalt. En gemeentes worden zich iets meer bewust van de maatschappelijke kosten van spookburgers. Vanaf 1 juli kunnen alle gemeentes het adresboekje van het UWVG raadplegen ter controle. Zo moet een deel van de spookburgers weer opgespoord worden.

RTL Nieuws
`