Nederland

Nieuwe aanpak uitkeringsfraude dupeert onschuldige gezinnen

01 maart 2014 18:15 Aangepast: 26 mei 2014 17:05
Beeld © ANP

Onschuldige mensen worden hard geraakt door een nieuwe boete die sinds vorig jaar wordt opgelegd om uitkeringsfraude te bestrijden. Dat leidt in de praktijk tot schrijnende gevallen, blijkt uit onderzoek door de researchredactie van RTL Nieuws.

Sinds 1 januari 2013 zijn uitkeringsinstanties veel strenger voor mensen met een uitkering. Iedereen die door een eigen fout te veel ontvangt, wordt direct als fraudeur aangemerkt. Dat betekent dat je niet alleen het te veel ontvangen bedrag moet terugbetalen, maar ook nog eens een boete krijgt, ter hoogte van datzelfde bedrag.

Tienduizenden euro's 
Voor mensen die een aantal jaar, zonder dat zij of de uitkeringsinstantie daarvan wisten, teveel geld ontvingen, kan de boete oplopen tot tienduizenden euro’s. Bovendien komen mensen die eenmaal zo’n boete hebben gehad, in de meeste gemeenten niet meer in aanmerking voor schuldsanering, zodat ze de rest van hun leven met een schuld blijven zitten. Uitkeringsinstantie UWV erkent dat de boete kan leiden tot schrijnende gevallen, maar benadrukt dat het de wet moet uitvoeren.

Omdat gemeenten verantwoordelijk zijn voor bijstandsuitkeringen, hebben zij ook te maken met de nieuwe wet. Veel gemeenten willen van de wet af, omdat ze te weinig rekening kunnen houden met specifieke omstandigheden van uitkeringsgerechtigden. Wethouder Jan-Jaap de Haan (CDA) van Leiden zegt dat hij door de wet 'boetes moet opleggen die tot schrijnende gevallen leiden'. Zijn Amsterdamse collega Andrée van Es (GroenLinks) spreekt tegen RTL Nieuws van 'een slechte wet'.

Fraudeurs niet afgeschrikt
Volgens de gemeenten worden echte fraudeurs niet afgeschrikt door de boete. Die geldt bovendien niet voor mensen die voor meer dan 50.000 euro frauderen. Zij komen namelijk voor de rechter te staan, die vaak geen hoge boete oplegt, maar een celstraf of een taakstraf van enkele weken.

Het ministerie van Sociale Zaken laat RTL Nieuws weten dat de wet niet bedoeld is voor mensen die zich vergissen. Minister Asscher houdt de werking van de wet in de gaten, en laat voor de zomer aan de Tweede Kamer weten wat hij ervan vindt. Verder wijst het ministerie erop dat mensen die er zelf snel achterkomen dat ze te veel ontvangen, wél korting op hun boete kunnen krijgen.

Oproep:
Ben jij zelf de dupe van deze nieuwe regeling en moet je een onredelijk hoge boete betalen? Dan is de researchredactie van RTL Nieuws benieuwd naar jouw verhaal. Stuur een mail naar rtlnieuwsresearch@rtl.nl. Uiteraard worden je gegevens vertrouwelijk behandeld.

Lees ook de column van onderzoeksjournalist Siebe Sietsma.

RTL Nieuws
`