Film over Lucia de Berk

Lucia de Berk: hoe zat het ook alweer?

27 maart 2014 17:48 Aangepast: 27 maart 2014 17:59
Beeld © ANP

Zondag gaat de film over Lucia de Berk in première, de vrouw die bekend kwam te staan als 'engel des doods' Lucia de B. Hoe zat dat ook alweer?

Lucia de Berk werkt eind 2001 als verpleegkundige in het Juliana Kinderziekenhuis in Den Haag. Terwijl zij aan het werk is, overlijdt er een baby 'onder mogelijk onnatuurlijke omstandigheden'. Collega's vinden dat de vrouw opvallend vaak in de buurt is als er patiënten overlijden of gereanimeerd moeten worden.

Twee weken later wordt aangifte gedaan tegen de verpleegkundige. Ze wordt in verband gebracht met negen reanimaties en sterfgevallen die binnen een jaar tijd in het ziekenhuis hebben plaatsgevonden. En ook in andere ziekenhuizen waar Lucia sinds 1997 als verpleegkundige heeft gewerkt, komen mogelijk verdachte sterfgevallen aan het licht.

Over de vrouw doen steeds meer verhalen de ronde. Zo zou ze zich in de jaren zeventig schuldig hebben gemaakt aan brandstichting in het huis in Canada waar zij toen met haar familie woonde, al was de officiële oorzaak van de brand kortsluiting.

Bewijs stapelt zich op
Het bewijs tegen De Berk lijkt zich op te stapelen. Op de sterfdag van één van de patiënten zou ze in haar dagboek hebben geschreven dat ze had 'toegegeven aan haar compulsie'.  En de kans dat ze toevallig bij alle sterfgevallen en incidenten aanwezig was, is volgens statistici één op 342 miljoen.

De verpleegkundige wordt in maart 2003 dan ook veroordeeld tot levenslang voor vier moorden en drie pogingen tot moord. In hoger beroep komen daar nog drie moorden bij en krijgt ze naast haar levenslange gevangenisstraf ook nog tbs opgelegd. Een zeer ongebruikelijke combinatie, omdat levenslang al betekent dat je in principe nooit meer vrijkomt.

In cassatie wordt dan ook besloten dat die combinatie niet kan en wordt de zaak terugverwezen naar het hof. Daar blijft in 2006 'alleen' de levenslange gevangenisstraf overeind. Een paar dagen na wat haar definitieve veroordeling lijkt, wordt De Berk getroffen door een herseninfarct.

Toch onschuldig?
Maar er rijst steeds meer twijfel over de schuld van Lucia de Berk, die zelf altijd heeft volgehouden onschuldig te zijn. Wetenschapsfilosoof Ton Derksen en zijn zus Metta de Noo voeren de strijd om haar vrij te krijgen aan.

Naast hun gang naar de commissie-Posthumus II, die rechtszaken onderzoekt op mogelijke gerechtelijke dwalingen, organiseren ze acties om de verpleegkundige te laten weten dat er mensen zijn die haar steunen. Zo houden ze een lichtjestocht bij de gevangenis van Nieuwersluis, waar De Berk op dat moment zit.

Te veel fouten
In 2007 komt er schot in de kruistocht van Derksen en De Noo: de commisie-Posthumus II adviseert het Openbaar Ministerie om de zaak tegen Lucia de Berk opnieuw aanhangig te maken bij de rechtbank, omdat justitie deskundigenverklaringen onjuist zou hebben geïnterpreteerd en onderzoek van deskundigen op onvoldoende bewijs zou zijn gestoeld.

Ook zou het OM zich schuldig hebben gemaakt aan tunnelvisie: in de twee jaar voordat De Berk in het Juliana Kinderziekenhuis werkte, waren er net zo veel sterfgevallen als in de twee jaar waarin ze daar werkte. En die sterfgevallen waren niet onderzocht op eventuele verdachte gevallen.

Alvast vrij
In april 2008 krijgt De Berk strafonderbreking: hoewel de zaak nog niet eens is voorgedragen bij de Hoge Raad, vindt de staatssecretaris dat er zo veel twijfel is over haar schuld, dat ze de zaak in vrijheid mag afwachten. In maart 2010 eist het Openbaar Ministerie vrijspraak en een maand later wordt Lucia de Berk dan ook daadwerkelijk vrijgesproken.

De Berk heeft uiteindelijk 6,5 jaar onterecht vastgezeten. Ze krijgt een schadevergoeding van de overheid, waarvan de hoogte nooit is bekendgemaakt. Ook schrijft minister Hirsch Ballin van Justitie haar persoonlijk een excuusbrief, waarin hij de gang van zaken 'ijzingwekkend' noemt.

RTL Nieuws

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore