Nederland

Hoe kom ik aan een burn-out, en hoe kom ik er weer af?

03 november 2014 14:52 Aangepast: 03 november 2014 16:21
Beeld © Thinkstock

Stress is het grootste beroepsrisico in Nederland. Bijna een miljoen Nederlanders kampen met burn-outklachten. Hoe herken je een burn-out en hoe kun je de verschijnselen bestrijden? Zeven vragen.

1. Hoe weet ik of ik een burn-out heb?
Als je gespannen, prikkelbaar, labiel en vermoeid bent en daarbij ook nog eens last hebt van slecht slapen en/of een gebrekkig concentratievermogen, wijst dat op overspannenheid. Houdt dat een tijdje aan, dan is dat vervelend, maar heb je niet per se te maken met een burn-out. Daar gaat het pas op lijken als de verschijnselen langer dan een halfjaar duren en leiden tot emotionele uitputting. Er moet geen lichamelijke ziekte of een andere psychiatrische stoornis aan ten grondslag liggen, zoals depressie.

ZIE OOK: Hoe een bedrijfsarts zelf een burn-out kreeg

2. En hoe weet ik of dat aan mijn werk ligt?
In je leven hangt alles met alles samen. Het is soms moeilijk vast te stellen waar het rotgevoel vandaan komt. Misschien is iemand in je naaste omgeving ernstig ziek geworden of overleden, misschien wordt een deel van de problemen veroorzaakt doordat je bent verhuisd en moeite hebt om je draai te vinden. Maar het kan in de richting van een 'werkgerelateerde' burn-out wijzen als je vaak het gevoel hebt dat je minder goed bent in je werk dan vroeger. Dikwijls spreek je ook op cynische toon over je baan, en over je collega's.

ZIE OOK: Miljoen Nederlanders hebben burn-outklachten

3. Waar komt het door?
Misschien ben je van baan veranderd, en kom je er na een tijdje achter dat je nieuwe functie toch niet is wat je je ervan had voorgesteld. Het kan ook zijn dat de inhoud van je functie is gewijzigd, waardoor het zwaartepunt is komen te liggen bij aspecten waar je minder goed in bent of die je niet zo leuk vindt. Je baas kan je min of meer gedwongen hebben tot een overplaatsing, waardoor je band met je nieuwe werkzaamheden meteen al in een negatief daglicht is komen te staan. Allemaal redenen om je na verloop van tijd minder zeker te voelen in je rol. Burn-out wordt wel gezien als aanpassingsstoornis: je wordt ziek doordat je je niet genoeg kunt (of wilt) aanpassen en maar weinig greep hebt op de oorzaak van de spanning.

4. Wat kan ik eraan doen?
Hardop erkennen dat je een flink eind op weg bent om overspannen te worden, is een heel belangrijke eerste stap. Daarna moet je kijken wat binnen je eigen mogelijkheden ligt om de negatieve spiraal te doorbreken. Zou het helpen als je minder gaat werken, bijvoorbeeld vier in plaats van vijf dagen? Mag je het accent van je functie anders leggen? Kun je binnen je bedrijf switchen naar een baan die je beter ligt? Ben je überhaupt op je plaats bij je werkgever, of moet je misschien uitkijken naar een heel nieuwe omgeving?

ZIE OOK: CBS: Generatiekloof op de werkvloer

5. Wat kan mijn werkgever eraan doen?
Je werkgever is verplicht aandacht te besteden aan wat in de Arbowet 'psychosociale arbeidsbelasting' (PSA) heet. Volgens de wet moet dat gericht zijn op discriminatie (waaronder seksuele intimidatie), agressie, geweld, pesten en werkdruk. Vooral werkdruk is natuurlijk een rekbaar begrip, maar je kunt aandringen op een onderzoek waarin een externe deskundige vaststelt of bij jouw bedrijf en in jouw functie sprake is van te veel werk of te zwaar werk.

6. En als dat zo is?
Dan moet er eigenlijk een plan van aanpak komen, mogelijk gesteund door de bedrijfsarts, een bedrijfsmaatschappelijk werker of een psycholoog. Zo'n plan moet ertoe leiden dat je beter leert doseren en duidelijker bent over je grenzen. Maar je moet ook weer leren wat je ooit zo leuk vond aan je baan. Wat waren de dingen waar je vroeger energie van kreeg, en waarom zijn die verdwenen?

ZIE OOK: Burn-out nauwelijks teruggedrongen

7. Zou mijn werkgever daarvoor openstaan?
Eerder dit jaar is een campagne begonnen om werkgevers te wijzen op de risico's van burn-out. Als hij niet gevoelig is voor de menselijke gevolgen, luistert hij misschien naar financiële argumenten. Verzuim door stress duurt gemiddeld vier maanden en kost ruim 20.000 euro.

Dit verhaal is mede ontleend aan de brochure 'Herken de signalen, voorkom uitval door burn-out', uitgegeven door ArboNed.

RTL Nieuws
`