Politiek

Tegenprestatie uitkering verschilt van plaats tot plaats

02 januari 2015 06:15 Aangepast: 06 september 2015 17:01
Beeld © ANP

Vanaf 1 januari moet iedereen die een bijstandsuitkering heeft daar iets voor terug doen. Veel gemeenten laten het echter aan bijstandsgerechtigden zelf over welke tegenprestatie zij verrichten voor hun uitkering.

Wat dat is mogen bijstandsgerechtigden meestal zelf bepalen, blijkt uit een enquête van RTL Nieuws onder de dertig grootste gemeenten.

ZIE OOK: Hoe goed moet je Nederlands spreken voor een uitkering?

Utrecht zal de tegenprestatie niet verplichten. Arnhem zegt dat het aan de betrokkene zelf is om een activiteit te bedenken. En Eindhoven vraagt helemaal geen tegenprestatie, maar verwacht van mensen in de bijstand wel maximale inspanning om zo snel mogelijk aan een baan te komen. Gemeenten die wel een tegenprestatie vragen denken daarbij aan koffie schenken in een verzorgingshuis, vrijwilligerswerk bij de voetbalclub, of voorlezen op school.

Verplicht verhuizen
De bijstandsregels worden op meer punten aangescherpt. Zo kunnen gemeenten mensen in de bijstand voortaan ook verplichten te verhuizen naar de andere kant van het land als daar een geschikte baan voor hen is. De gemeente Tilburg denkt dat dit niet vaak zal voorkomen: "Alleen als er geen werk te vinden is in de regio, kan de regel worden toegepast."

Ook volgens Arnhem is de kans klein dat dit zich voordoet. Maar andere gemeenten zullen er niet voor terugschrikken mensen te dwingen te verhuizen als er elders wel werk voor hen is. Breda zegt daarover: "Als dit de enige mogelijkheid is om een baan te krijgen dan zullen we overgegaan tot het opleggen van deze verplichting."

Verzorgd uiterlijk
Wie er onverzorgd uit ziet, en zo de kans op een baan verkleint, kan vanaf januari worden gekort op zijn of haar uitkering. Gemeenten als Leeuwarden, ’s-Hertogenbosch en Rotterdam proberen dat voor te zijn, en sturen bijstandsgerechtigden bijvoorbeeld naar Dress for Success. Maar, zo zegt Rotterdam: "Als iemand niet wil luisteren en niets aan zijn of haar situatie wil doen kan een korting van de uitkering volgen." De meeste andere steden denken daar hetzelfde over.

Geen Nederlands, geen bijstand
Later volgend jaar wordt ook de wet van kracht die gemeenten de mogelijkheid geeft om mensen die geen Nederlands willen leren te korten op hun uitkering. Gemeenten wijzen er op dat er vaak geen sprake is van onwil als cliënten geen Nederlands spreken. De gemeente Alphen aan den Rijn schrijft daarover: "Bij veel uitkeringsgerechtigden die de Nederlandse taal niet spreken gaat het om bijzondere individuele omstandigheden." Voor sommige mensen is te moeilijk, bijvoorbeeld omdat ze analfabeet zijn.

Maar veel gemeenten hebben ook mensen in hun bestand die het wel kunnen maar toch weigeren om Nederlands te leren. Venlo: "In die gevallen zullen we overgaan tot het korten van de uitkering." De wet die dit mogelijk maakt moet nog wel door de Eerste Kamer worden aangenomen.

Tegenprestatie per gemeente:

  • Rotterdam: vraagt al langer een tegenprestatie van bijstandsgerechtigden, die moet bestaan uit maatschappelijk nuttige werkzaamheden voor 20 uur per week of naar vermogen zoals vrijwilligerswerk, mantelzorg, taal- of beweegtraining.
  • Utrecht: wij zullen klanten stimuleren op één of andere wijze een maatschappelijke bijdrage te leveren. Wij zullen het uitvoeren van de tegenprestatie niet verplichten.
  • Eindhoven: we leggen geen tegenprestatie op, maar vragen van bijstandsgerechtigden maximale inspanning om uitkeringsonafhankelijk te worden.
  • Tilburg: maatschappelijk nuttige activiteiten, veelal in de vorm van vrijwilligerswerk.
  • Groningen: het college is niet voornemens een tegenprestatie te gaan vragen. De gedachte daarbij is dat mensen intrinsiek gemotiveerd zijn en daarom zoiets niet opgelegd hoeven te krijgen.
  • Breda: voorlezen op scholen, bezoek aan eenzame ouderen, boodschappen halen voor WMO-cliënten, helpen in kerk, moskee of synagoge.
  • Enschede: de tegenprestatie bestaat uit onbeloonde en maatschappelijk nuttige werkzaamheden die beperkt zijn in omvang (maximaal 24 uur per week) en duur (maximaal een half jaar), bijvoorbeeld bij (sport)verenigingen en culturele instellingen.
  • Apeldoorn: individueel maatwerk. Klanten kunnen zelf met een voorstel komen of de gemeente doet een voorstel omdat ze van mening is dat een bepaalde activiteit kan bijdragen aan het vergroten van de kans op meedoen.
  • Arnhem: dat is aan de betrokkene zelf, het kan bijvoorbeeld een vorm van vrijwilligerswerk zijn. We gaan als gemeente niet actief werk aanbieden dat als tegenprestatie moet worden gedaan.
  • Zaanstad: het gaat om additionele werkzaamheden waarbij we rekening houden met de persoonlijke omstandigheden van de betrokkene. Welke activiteiten dat zijn is niet vastgelegd.
  • ’s-Hertogenbosch: wij gaan vooral uit van motivatie, interesses en het vermogen van het individu. Voor de een betekent het een ochtend koffieschenken op het wijkplein, voor de ander vrijwilligerswerk bij de voetbalclub.
  • Zoetermeer: mensen mogen zelf aangeven wat ze als tegenprestatie willen gaan doen. Ze hebben twee maanden de tijd om iets te zoeken. Lukt dat niet dan biedt de gemeente hen daar hulp bij aan.
  • Zwolle: ja, mantelzorg of vrijwilligerswerk in bijv kerk of sportvereniging. We maken hierover afspraken die niet vrijblijvend zijn. Bij niet nakomen korten we in het uiterste geval op de uitkering.
  • Ede: het wordt als gewoon gezien dat iedere werkzoekende zich inzet om betaald werk te krijgen of naar vermogen te participeren in de Edese samenleving. Daarom is tegenprestatie alleen bij uitzonderingen aan de orde.
  • Leeuwarden: het gaat er bij de tegenprestatie om letterlijk iets terug te doen voor de maatschappij die de bijstandsuitkering verstrekt.
  • Emmen: in het beleid is al opgenomen dat een tegenprestatie wordt gevraagd. Begin volgend jaar wordt vastgelegd wat de duur en omvang is van een tegenprestatie.
  • Alphen aan den Rijn: de inhoud van de tegenprestatie wordt afgestemd met de bijstandsgerechtigden, en kan bijv. vrijwilligerswerk zijn.
  • Venlo: koffie schenken in een verzorgingshuis, leesouder zijn op school, opknappen speelplekken in de wijk, wandelen met senioren.
  • Delft: heeft hierbij een eigen inkleuring gegeven aan de wettelijke bepalingen. Tegenprestatie kan bestaan uit re-integratieactiviteiten, sociale activeringsactiviteiten, vrijwilligerswerk, mantelzorg of werken aan de eigen ontwikkeling.
RTL Nieuws

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`