Herdenking Holocaust

'De geschiedenis mag zich niet herhalen'

21 januari 2015 14:15 Aangepast: 21 januari 2015 22:10
Zoni Weisz: "Jeugd voelt zich steeds meer betrokken." Beeld © ANP

Als enig gezinslid overleefde de nu 77-jarige Zoni Weisz de Holocaust. Een politieman redde hem van de trein die hem naar Auschwitz moest brengen. "Andere mensen buitensluiten. Daar begint het altijd mee."

"We herdenken nu 70 jaar. Hoe lang het nog moet doorgaan? Nou, nog minstens 70 jaar, denk ik. Minstens. De Holocaust was de grootste misdaad uit de geschiedenis van de mensheid. Al die mensen die in die nazimoordmachine terecht zijn gekomen: daar moet je aandacht aan blijven schenken. Ik zeg dat niet alleen omdat mijn eigen familie is uitgemoord – het is logisch dat ik me erbij betrokken voel. Ik zeg dat ook omdat de geschiedenis zich niet mag herhalen."

"Het opzij zetten van andere mensen: jij mag niet meer meedoen. Daar zit de kern van alle ellende"

"Ik vertel mijn verhaal soms aan kinderen. Ik ga dan op mijn knieën zitten en zeg: zo klein was ik toen ik in 1944 werd opgehaald om naar het vernietigingskamp te worden gebracht. En ik zeg dan dat het altijd klein begint. Heel klein. Het begint met het buitensluiten van andere kinderen op het schoolplein. Omdat ze rood haar hebben, omdat ze anders zijn. Het gaat verder met het opzij zetten van andere mensen: jij mag niet meer meedoen. Daar zit de kern van alle ellende."

Thumbnail

"Ik probeer ook altijd te vertellen over het mechanisme van de meelopers. De wegkijkers. De mensen van 'het zal mijn tijd wel duren' en 'het is mijn pakkie-an niet'. Want op een dag zul je tot de ontdekking komen dat het wél jouw zaak is. Daarom moet je actief afstand nemen, zeg ik dan. Dat is punt 1. Je kunt er niet vroeg genoeg bij zijn."

"Vaak wordt gezegd dat kinderen niet meer vatbaar zijn voor die boodschap. Omdat de Holocaust voor hen iets uit een ver verleden is. Maar dat is niet waar. Integendeel: de jeugd voelt zich steeds meer betrokken, lijkt het wel."

"Kijk ook naar de terroristen van IS, met hun onthoofdingen die ze via sociale media aan de wereld laten zien – te gruwelijk om over te praten"

"Dat komt ook doordat het natuurlijk niet alleen gaat om wat tijdens de Holocaust is voorgevallen. Die kille moordmachine, bedacht door mensen achter een bureau, heeft rechtstreekse raakvlakken met wat er vandaag de dag gebeurt, om ons heen of iets verder weg. Het ene is niet minder vreselijk dan het andere. Ik doe een enkele keer iets voor de stichting War Child. Ik heb in Uganda met eigen ogen gezien dat wreedheden overal voorkomen. Kijk ook naar de terroristen van IS, met hun onthoofdingen die ze via sociale media aan de wereld laten zien – te gruwelijk om over te praten."

Thumbnail

"Hoe komt dat? Dat blijft het grote raadsel. Hoe kan het dat ogenschijnlijk keurige mensen, soms met een gezin, of jongeren die in een goede omgeving zijn opgegroeid, zo’n ommezwaai kunnen doormaken? Ik ben geen psycholoog natuurlijk, maar dat is iets wat ik me dagelijks afvraag. En er is geen antwoord. Dan loop je toch tegen de muur."

"De gebeurtenissen onlangs in Parijs vormen het topje van de ijsberg. We moeten proberen daar iets tegen te doen. Met elkaar in gesprek gaan. Anderen ervan overtuigen dat bepaalde dingen niet kunnen, niet mogen gebeuren."

"Ik probeer dat zelf ook te doen. Straks een lezing in Amsterdam, de herdenkingsactiviteiten de komende tijd, in Kamp Westerbork meedoen aan het voorlezen van de namen van de 102.000 Nederlandse joden die in de Tweede Wereldoorlog zijn omgekomen... Als ze tegen me zeggen dat mijn werk een druppel is op een gloeiende plaat, zeg ik altijd: dan moeten we vooral proberen met zijn allen een heleboel druppels te vormen."

Thumbnail
RTL Nieuws

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore