Menu Zoeken Mijn RTL Nieuws

14 maart 2018 06:35

Op naar de stembus: dit mag wel en doe dit zeker niet

Over precies een week is het zover. Op 21 maart mogen we weer naar de stembus. Wat moet je niet vergeten? En hoe werkt blanco stemmen eigenlijk? Dit zijn de do's-and-don'ts in het stemhokje.

Gemeenteraad én referendum

Bij de verkiezingen op 21 maart kun je in 335 van de 380 gemeenten stemmen over de indeling van de gemeenteraad. De gemeenteraadsverkiezingen worden niet overal gehouden vanwege gemeentelijke herindelingen. 

Bijzonder aan deze verkiezingen is dat je niet alleen je stem kunt uitbrengen voor een nieuwe gemeenteraad, maar ook kunt stemmen over de zogenoemde 'sleepwet'. Het draait bij dit raadgevende referendum om de vraag: 'Bent u voor of tegen de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017?'

Blanco stemmen

Je kunt blanco stemmen door geen enkel vakje van het stembiljet aan te kruisen. Het uitbrengen van een blanco stem heeft, net als niet stemmen, geen invloed op de zetelverdeling, benadrukt de Kiesraad. "Voor de berekening van de uitslag en de kiesdeler/kiesdrempel worden uitsluitend de op de kandidaten uitgebrachte stemmen geteld. Het is dus niet zo dat een blanco stem naar de grootste partij gaat."

De 'hoofdregel' is: stembureaus zijn open van 07.30 tot 21.00 uur. Er zijn wel 'bijzondere stembureaus' die eerder of later open mogen gaan. Op de Grote Markt in Den Haag kon bijvoorbeeld 's nachts gestemd worden bij de gemeenteraadsverkiezingen in  2014. Later sluiten is overigens niet toegestaan. Foto: ANP. 

Niet vergeten!

  • Een stemgerechtigde moet zijn stempas meenemen naar het bureau en moet zich kunnen legitimeren met paspoort, identiteitskaart of rijbewijs. Het identiteitsbewijs mag maximaal vijf jaar verlopen zijn op de dag van stemming.
  • De stembureaus zijn geopend van 07.30 uur tot 21.00 uur.
  • Het stemmen moet gebeuren met een rood potlood. Het gekozen vakje moet goed worden ingekleurd of aangevinkt. Als er meerdere vakjes zijn gekozen, is een stem ongeldig. Ook als je een andere kleur gebruikt, maak je het stembiljet ongeldig.
  • Als je een fout maakt, is er geen reden voor paniek. Je kunt één keer een nieuw stembiljet vragen. 

Niet doen: kinderen meenemen in het stemhokje

Een stemmer moet vanwege het stemgeheim alleen het stemhokje in. Hiermee wordt ook voorkomen dat iemand wordt gedwongen ergens op te stemmen. Alleen mensen met een lichamelijke beperking mogen worden geholpen

Ook kinderen mogen niet mee het stemhokje in, 'tenzij van enige beïnvloeding absoluut geen sprake kan zijn', staat in de instructie voor de stembureauleden. Dat betekent dat je best met je baby of peuter het hokje in mag. 

Een stemfie van RTL Nieuws-verslaggever Geert Gordijn bij de Europese Parlementsverkiezingen 2014. 

Stemfie? Geen probleem! 

In 2014 was het nog even spannend of de 'stemfie' verboden zou worden. De Kiesraad vond namelijk dat het kiesgeheim in gevaar zou kunnen komen. Bovendien zou een foto als bewijs kunnen gelden als iemand gedwongen wordt ergens op te stemmen. Toenmalig minister van Binnenlandse Zaken Ronald Plasterk nam het advies om de stemfie te verbieden echter niet over. Een stemfie mag dus gewoon. 

Meer op rtlnieuws.nl:

Topnieuws